History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c93.255

v7.c93.255

¹⁹⁹⁶ The मी. न्या प्र. gives the following definitions 'तस्मिंश्च विधौः प्रयोजनवन्तमप्राप्तार्थं विधत्ते। तत्र कर्मस्वरूपमात्रबोधको विधिरुत्पत्तिविधिः, यथा अग्निहोत्रं जुहोतीति । अङ्गप्रधानसम्बन्धबोधको विधिर्विनियोगविधिः, यथा दध्ना जुहोतीति । ... प्रयोगप्रांशुभावबोधको विधिः प्रयोगविधिः। स चाङ्गवाक्यैकतामापन्नं प्रधानविधिरव । ... फलस्वाम्यबोधको विधिरधिकारविधिः । फलस्वाम्यं च कर्मजन्यफलभोक्तृत्वम् । स च यजेत स्वर्गकाम इत्येवंरूपः।' pp. 66, 72, 171, 193 (BORI ed of 1937). The आश्व. गृ. (I. 2.1) prescribes 'सायं प्रातः सिद्धस्य हविष्यस्य जुहुयात्.' Here जुहुयात् is उत्पत्तिविधि, सिद्धस्य हविष्यस्य would be विनियोगविधि. The अर्थसंग्रह gives another definition of प्रयोगविधि as 'अङ्गानां क्रमबोधको विधिः प्रयोगविधिरित्यपि लक्षणम्' (p 11 text) i. e. prayogavidhi is one that conveys the order of the subsidiaries in a principal rite,