History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c93.517

v7.c93.517

²¹⁴³ तप्ते पयसि दध्यानयति सा वैश्वदेव्यामिक्षा वाजिभ्यो वाजिनम्।; शबर on IV. 1. 23 cites this and states 'आमिक्षाया दधिपयसी विधीयेते न वाजिने। ... वाजिने तिक्तरकुकुडो रसः।' वैश्वदेवी is a तद्धित meaning विश्वेदेवाः देवता अस्याः, formed acc. to पाणिनि IV. 2. 24 '(सास्र्य देवता); वाजिनामिक्षारूपगुणभेदाद्वाजिनद्रव्यकं कर्मान्तरम्' आमिक्षाद्रव्यकं च कर्मान्तरमिति चिन्तितम्। वाजिनं नामाभिक्षोत्पत्तिशिष्टमुदकम् । आमिक्षा नाम पयोदधिमिश्रणजनितं दृढाकारं द्रव्यम्। सर्वदर्शनकौमुदी p 100 (T. S. S.). शङ्कराचार्य mentions this text on वे सू III 3. 1. In तै ब्रा I. 6 2. 5 we have 'वैश्व-देव्यामिक्षा भवति। वैश्वदेव्यो वै प्रजाः। ... वाजिनमानयति।' आमिक्षा is the प्रयोजक (inducing force or motive) of putting curds into boiled milk and vājina is not the prayojaka, since in producing āmikṣā it appears of itself