History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c93.96

v7.c93.96

¹⁹¹⁷ अथातो धर्मजिज्ञासासूतत्रमाद्यमिदं श्रुतम्। धर्माख्यं विषयं वक्तुं मीमांसायाः प्रयोजनम्॥ श्लोकवा (प्रतिज्ञासूत्र) v 11. अथ means आनन्तर्य i. e. after the study of the Veda from a guru that has already taken place. The शास्त्रदीपिका says (p 12) 'तस्सिद्धमध्ययनादनन्तर धर्मजिज्ञासा कर्तव्येति। सा चतुर्विधा धर्मस्वरूप-प्रमाण-साधन फलैः।' The न्यायरत्नाकर comments on verse 18 (of प्रतिज्ञासूत्र) 'योय पूर्वोक्तेन प्रयोजनेन सह शास्त्रस्य साध्यसाधनसम्बन्धः स एव शास्त्रारम्भहेतुः.' Compare the well-known maxim 'प्रयोजनमनुद्दिश्य न मन्दोऽपि प्रवर्तते' found in श्लोकवा. (सम्बन्धाक्षेप-परिहार v 55). Writers of the Prābhākara School hold that the word dharma in P. M. S I. 1. 2 means 'Vedārtha'. Vide Ṛjuvimalā-pañcikā on Bṛhatī (p. 20) 'चोदनासूतत्रेण चोदनालक्षणः कार्यरूप एव वेदार्थः, न सिद्धरूप इति प्रतिज्ञातम्। तदनेन भाष्येण व्याख्यायते। धर्मशब्दश्च वेदार्थमात्रपर ।'.