History of Dharmashastra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) v7.c95.104

v7.c95.104

²⁴⁷⁴ सर्वेषां तु स नामानि कर्माणि च पृथक् पृथक् । वेदशब्देभ्य एवादौ पृथक्संस्थाश्च निर्ममे ॥ मनु I. 21. The वे सू I 3 28 is 'शब्द इति चेन्नात प्रभवात्प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् On this the bhāṣya is "कथं पुनरवगम्यते शब्दात्प्रभवति जगदिति । प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ' प्रत्यक्षं श्रुतिः प्रामाण्यं प्रत्यनपेक्षत्वात् । अनुमानं स्मृति. प्रामाण्यं प्रति सापेक्षत्वात् । ते हि शब्दपूर्वा सृष्टिं दर्शयतः। 'एते इति वै प्रजापतिर्देवानसृजत, असृग्रमिति मनुष्यान्, इन्दव इति पितॄन्, तिरः पवित्रमिति ग्रहान्, आशव इति स्तोत्रं विश्वानीति शस्त्रम्, अभिसौभगेत्यन्याः प्रजाः' इति श्रुतिः, . . स्मृतिरपि । अनादिनिधना नित्या वागुत्सृष्टा स्वयम्भुवा । आदौ वेदमयी दिव्या यत सर्वाः प्रवृत्तयः। ... तथा। नामरूपं च भूताना कर्मणा च प्रवर्तनम् । वेदशब्देभ्य एवादौ निर्ममे स महेश्वरः ॥ इति' The śruti text cited is Tāṇḍya-mahābrāhmaṇa VI 9.15, explains the words of Ṛg. IX. 62 1, the mantra being 'एते असृग्रमिन्दवस्तिरः पवित्रमाशवः। विश्वाण्यभि सौभगा ॥' The verse अनादिनिधना० is शान्तिपर्व 233. 24 (= cr. ed. 224 55 which has only the first half) and the verse नामरूपं च occurs in विष्णुपुराण I 5. 62, वायुपु 9. 63 (reads प्रपञ्चनं) and कूर्म I. 7. 67-68 (reads प्राकृतानां प्रपञ्चनं).