Pramāṇa · Search · About · API

Rasacandrika p68

Rasacandrikā p68

Language
Sanskrit

p68

tīrṇā bāṣpaparamparaiva saritāṃ pūreṣu kaḥ sambhramaḥ soḍhā kātaradṛṣṭireva kiyatī vajrābhighātavyathā | śvāsā eva natabhruvo na gaṇitāḥ ke nāma jhaṃjhānilāḥ premaivāyamapekṣito nanu sakhe ! prāṇeṣu ko no grahaḥ || vaiśiko yathā mama— asaṅkucitalocanāñcalamantarāyīkṛtastanāvaraṇīvikānirasanaprayatnodayam | taraṅgitamanobhūvividhabhaṅgivicchittibhiḥ smṛtaṃ sadapi rañjayajjayati vāranārīratam || eṣāṃ sahāyaścaturddhā | pīṭhamarda-viṭa-ceṭaka-vidūṣakabhedāt | tathā ca vidyānāthaḥ— kiñcidūnaḥ pīṭhamarda ekavidyo viṭaḥ smṛtaḥ | sandhānanipuṇaśceṭo hāsyaprāyo vidūṣakaḥ || kecittu pīṭhamardasyānyatropayogo na śṛṅgāre | taduktaṃ darpaṇe— dūrānuvarttini syāttasya prāsaṅgiketivṛtte tu | kiñcittadguṇahīnaḥ sahāya evāsya pīṭhamardākhyaḥ||(pa03kā039) yathā rāmādīnāṃ sugrīvādayaḥ | śṛṅgāre'sya sahāyā viṭaceṭavidūṣakādyāḥ syuḥ | bhaktā narmasu nipuṇāḥ kupitavadhūmānabhañjanāḥ śuddhāḥ| (pa03kā040) ādipadānmālākārarajakatāmbūlikagāndhikādayaḥ | sambhogahīna sampadviṭastu dhūrttaḥ kalaikadeśajñaḥ | veśopacārakuśalo vāgmī madhuro'tha bahumato goṣṭhyām||(pa.3kā.41) ceṭaḥ prasiddhaḥ | kusumavasantādyabhidhaḥ karmavapurveśabhāṣādyaiḥ | hāsyakaraḥ kalaharatirvidūṣakaḥ syātsvakarmajñaḥ ( pa0 3kā042 ) ityāhuḥ | anye tu pīṭhamardaḥ svakalpitavāgbhiḥ striyaṃ samādhatte, viṭastu kāmaśāstropāyenetyāhuḥ | eteṣāṃ nāyakānukūlācaraṇaṃ vyāpāraḥ| vyāpāro yathā-śrīrudracandradevānāmmānaṃ tyakṣyasi kāntameṣyasi punaḥ sambhāvayiṣyasyalaṃ bhūṣāḥ, pāsyasi vāruṇīṃ ratikalākeliṃ samārokṣyasi| kiñca tvāṃ vinivedayāmi sarale ! mandānilollāsitā prāleyāṃśuktodayā madhuniśā hastaṃ gatā hāryate || viṭo yathātaruṇajanasahāyaścintyatāṃ veśavāso vigaṇaya gaṇikātvaṃ mārgajātā lateva| vahasi hi dhanahāryyaṃ paṇyabhūtaṃ śarīraṃ samamupacara bhadre ! supriyaṃ vā'priyaṃ vā || ayaṃ ca sāmānyavanitāyāmapi sahāyaḥ| yathābhavati vasantasene ! sāṭopakūṭakapaṭānṛtajanmabhūmeḥ śāṭhyātmakasya ratikelikṛkālayasya| veśyāpaṇasya suratotsavasaṅgrahasya dākṣiṇyapuṇyasukhaniṣkrayasiddhirastu|| ceṭo yathādūīkajjāaṇṇapaḍirohaṃ mā kareu aamatti | uttaṃbhe iva turiaṃ tissā kaṇṇuppalaṃ pulaho ||(1) vidūṣako yathā mamapariśithilaya granthīṃstāvat krudho hṛdayasthitāniti vinayavatyācakṣāṇe tadā dayitāṃ mayi | laghu parimṛṣannātmīyasyopavītaguṇasya tān vihasitamukhīṃ tāmādhatta kṣaṇena vidūṣakaḥ || iti nāyakāgnirūpaṇam

Linked texts (1)