Rasacandrika p75
Rasacandrikā p75
- Language
- Sanskrit
p75
caitanyāndasvarūpa ātmā bhāsate| vedāntimate jñānamātre tadbhānasvīkārāt | naca ghaṭādijñāne'pyānandodbodhāpattiḥ | tatra ānandāṃśe āvaraṇabhaṅgābhāvāt | atra sahṛdayatvaviśeṣasyaiva tadbhaṅgahetutvāt | tathā ca ratyādyavacchinnaṃ caitanyamāvaraṇabhaṅgādānandarūpatayā prakāśamānaṃ rasapadārthaḥ | vibhāvādicarvaṇāyā rasavyañjakatvāttanniṣṭhayorāvaraṇabhaṅganiṣṭhayorvā utpattivināśayorāropādrasa utpanno raso naṣṭa ityādi vyavahāraḥ | caitanyasyātmarūpatayā utpattivināśānarhatvāt | carvaṇānivṛttau ca prakāśasyāvṛtatvādvidyamānasyāpi sthāyino na prakāśaḥ | taduktam-kāvyaprakāśe "vibhāvādicarvaṇāvadhiḥ” iti | carvaṇā tu āvaraṇabhaṅgo ratyādyākārāntaḥkaraṇavṛttiviśeṣo veti bodhyam | satyāṃ cābhivyaktau vibhāvādirapi viṣayaḥ| pānakarasanyāyena carvyamāṇa ityukteḥ | sa cāyaṃ na kāryyaḥ, vibhāvādijñānanāśe'pi rasānubhavaprasaṅgāt | nimittanāśe kāryyanāśānaṅgīkārāt | ratyavacchinnacaitanyasya rasatvāt | caitanyasya kāryyatvaśaṅkānavatārācca | nāpi jñāpyaḥ, vibhāvādijanyābhivyaktiviśiṣṭarasādereva sattvāt | tasya ca vibhāvādivyaktiḥ pūrvamasattvāt | pūrvasata eva ghaṭāderālokādinābhivyaktidarśanāt | tadgrāhakaṃ na nirvikalpakam | vibhāvādijñānasya rasanirvikalpakajananāyogyatvāt | nirvikalpakasya janyajñānājanyatvaniyamāt | nāpi savikalpakam | vibhāvādimamuhālambanasya rasatvātteṣāṃ saṃbaṃndhagrahābhāvāt | naca svabhinnanirvikalpakāgrāhyatve'pi (1)svaprakāśakartṛtvātsvāṃviṣayakatvāt| idaṃ ca yuktayogijñānādvilakṣaṇam| tasyāsanmātraviṣayakatvāt | asya ca guṇālaṅkārādyadhikaviṣayatvāt | yuñjānayogijñānādapi tathā| tasya bhedāvagāhitvāt | laukikara-