Rasavilasa 3.113.p1
Rasavilāsa 3.113.p1
- Language
- Sanskrit
3.113.p1
niśi bhānurudeti śaṅkayā durapatyena mayau kalaṅkitaḥ
kirati sphuṭamanya[23b]thā kathaṃ karamaṅgārasamaṃ samantataḥ
eṣu saṃcāribhāveṣu madhye kecana keṣāṃcana vibhāvā anubhāvāśca bhavanti | tayā
hi—īrṣyāyā nirvedaṃ prati vibhāvatvamasūyāṃ prati cānubhāvatvam | cintāyā
nidrāṃ prati vibhāvatvamautsukyaṃ prati cānubhāvatvamityādi svayaṃ vijñeyam
athābhāsāḥ
te ca rasābhāsabhāvābhāsarūpāḥ | ābhāsatvaṃ caiṣāṃ sthāyibhāvādīnāmanaucityapravartitatvena | tatra rateranaucityam—gurūpatnīviṣayāyāḥ, nāyakanāyikayormadhye ekamātraniṣṭhāyāḥ, paśvādīnāṃ ca parasparaniṣṭhāyāḥ, ekanāyikāyā bahunāyakaviṣayāyā ityādi lokavyavahārāt jñeyam | tatra śṛṅgāravat
śṛṅgārābhāso'pi dvidhā | saṃyogābhāso viyogābhāsaśca
krameṇodā[24a]haraṇāni—
sarve'pi vismṛtipathaṃ viṣayāḥ prayātā
vidyā pramādagalitā vimukhībabhūva
sā kevalaṃ hariṇaśāvakalocanā me
naivāpayāti hṛdayād gurudharmapatnī