Shringaraprakasha 11.p1.8
Śṛṅgāraprakāśa 11.p1.8
- Language
- Sanskrit
11.p1.8
mūlajālamadhibhoktṛ mūle kaṇṭakasantatiḥ maivaṃ khaṇḍādyabhivyaktaṃ maugdhyaprāgalbhyamādhyāsthya maulikāravistāri ya ya ātmanepadādbhedaḥ ya ete yajvānaḥ prathita yajñāṃgayonitvamapekṣya yañca vṛttivikalpādi yañca ko'yamiti praśne yajeta dadyājjuhuyāt yataḥ padārthāvākyārtha yattālīdalapākapāṇḍu yatpādapaṃkajarajaḥ pari yatrāpi tatkriyāyogaḥ yathā'nekamapi ktānta yathā nṛpāṇāṃ praṇaya yathā ca bhāgāḥ pacateḥ yathā gauriti saṅghātaḥ yathā rājño niyayukteṣu yathā bhūtendriyotpādyāṃ yathā vidhyāntaparyantaḥ yathā yathā sannidhānaṃ yathārthena pramāṇena yathendriyagato bhedaḥ yathaiva sannidhau tasya yathopapatticchilanā yadasajjāyate sadvā yadavakraṃ vacaśśāstre yadabhiprāyasarvasvaṃ yadapyekaṃ padaṃ dṛṣṭaṃ yadyadākāṃkṣitaṃ yogyaṃ yadābhidhānasāmarthyaṃ yadi tvaṃ manyase tena yadi me vallabhā dūtī yadeva rocate mahyaṃ yadyetau vyādhitau syātāṃ yadyodanona paktavyaḥ yaśca nimbaṃ paraśunā yaścāpakarṣaparyantaṃ yaścobhayossamo doṣaḥ yasmādanardhāṇi hatāni yasyārthāstasya mitrāṇi yāceha vṛttistatsūtra yā'pekṣā yañja sāmarthyaṃ yāvatsiddhamasiddhaṃ vā yā sāmānyāśrayā saṃjñā yugapannanusaṃvittiḥ yuṣmacchāsanalaṅganāyasi yena dhvastamanobhavena yenānvitābhidhānaṃ ca ye punaḥ kalpitāneka yeṣāmartheṣu sāmānyaṃ yeṣāṃ prāṇivadhaḥ krīḍā yo'bhūdityādikaśśabdaḥ yo'rthaḥ pratīyate yasmāt yoratthaṇīye bahuṇo yohi dīrghāsitākṣasya yaṃ sarvaśailāḥ parikalpya ra raikiraṇāṇuggāhi rajaujuṣe janmati satva ratnacchāyāvyatikaramiva ratāntakālakāntasrī ratyādayo'rdhaśata ratyādayo yadi rasāḥ rāgakāntanayaneṣu rāmāya puṇyamahase rūḍhyā yatra sadardhopi rūpaṃ tadojasvi tadeva re hasta dakṣiṇa mṛtasya rociṣṇu kāñcanacayāśu roṣoveśādābhimukhyena la laivappaḍavi ududuttha aviapphau bīuduhu lakṣmaṇānugato rāmaḥ lāvaṇānugato rāmaḥ lāvaṇyasindhuraparaivahi lākṣāgṛhānalaviṣānna līlāsmitena śucinā lokayātrābhayaṃ lajjā saukikānāṃ hi sādhūnāṃ va vayassa tumaṃpi theva vañjamahavvie ekkā varṇaprakarṣe sati karṇikāraṃ vadata vadata satyaṃ rūpaṃ vadhūśabdena tu diśāṃ vanyaṃ phalaṃ cārtavamāha vapuṣā parameṇa bhūdharāṇāṃ vayaṃ tathā nāma yathāttha valgūyati na yo'sādhuṃ vavasāaaraipaoso vaṣṭibhāgurirallopaṃ vastupalakṣaṇaṃ yatra vyaktereva padārthatvaṃ vyatiṣaktarthābudhyā hi vyapagataghanapaṭalaṃ vyavahārāttu śabdārtha vyastayāmapi saṃpūrṇaiḥ vā onavuvnapajimu vākyarthamātra eteṣāṃ vākyarthāmitaye teṣāṃ vākyartho lakṣyamāṇo hi vāgarthāviva saṃpṛktau vāgrūpatā cedutakrāmet vācakatvaṃ nipātānāṃ vācyasyārthasya vākyārthe vācyāviśeṣāḥ pratyāyyāḥ vāṇidhamo ḍiañcaruṇastrao vikalpayonayaśśabdāḥ vikasanti kadambāni vitrastaśatruḥ spṛhayālu viditaṃ vo yathā svārthā vidhāvanāśrite sādhyaḥ vidhau kṛtamatikramya vinātmarūpagrahaṇāt vinodamicchannatha vipatpratīkārapareṇa vipadi dhairyamathā vipakṣamakhilīkṛtya vippaapi āpuāṇiṇā vipulataranitambaṃ bhoga vibhaktyartho'tha vṛtyarthaḥ vibhaktivṛtyarthavatoḥ vibhūṣaṇodbhāsi viviktadīrghikodyāna viśeṣyaṃ nābhidhā gacchet viśeṣakarmasaṃbandhe viśeṣaśśrūyamāṇopi viṣavṛkṣo'pi saṃvardhya vihārāhārasaṃhāra visṛṣṭagādadharāt vrateṣu goṣṭhīprekṣāsu vṛttiṃ vartayatāmevaṃ vīrādbhutādiṣu ca yeha vrīhistambakariḥ kṣetre vedādguruniyogādvā vevirasiṇṇakaraṃguli vevāvallaciudeddha vaidarbhanirdiṣṭamasau śa śaktimātrāsamūhasya śataṃ vārānuktaḥ priya śabde tāṃ jātiṃ śabdamevā śabdopahitarūpāṃstān śayāne śerate rātrau śayyante hataśāyikāḥ śaraddhemantayoranyat śalyamapi sphuradantaṃ śalākāparyabhidyutaṃ śaśaṃsa tasmai praṇipatya śaśinamasūta prīcī śāṭakaścenna pātavyaḥ śastyai vo'stu kapāla śyāmalāḥ prāvṛṣeṇyābhiḥ śikhaṇḍimaṇḍālārabdha śikhariṇikkanunāma kiyat śikhicchadacchatrapatatra śilāghanai rnākasadāṃ śūdraiva bhāryā śūdrasya śṛṅgāravīrūṇādbhuta śrīmallatābhavanamoṣadhayaḥ śrotuśca pratipannatvaṃ śailaissandhayatisma śailairbandhayatisma ṣa ṣaṣṭhyābhāvādasatvokteḥ ṣaṣṭhyābhāvādasatvāñca sa sa eva kālaḥ kārtsnyena sakhyā vā nāyikāyā vā saṅgrāmeṣu caratyeṣaḥ sañcaṃcia caratyeṣaḥ sañcaṃdhannādhannājāta sa jahāra tayormadhye saṇiaṃvañca kisoari sattā lakṣaṇamanyetu satvātmanāmamaladharma satu dravyādvibhinno vā sa te priyaścet subhagaḥ sadṛśaṃ triṣu liṅgeṣu sadyaḥ pravālodgama .
"mūlajālamadhibhoktṛ…", "mūle kaṇṭakasantatiḥ…", "maivaṃ khaṇḍādyabhivyaktaṃ…", "maugdhyaprāgalbhyamādhyāsthya…", "maulikāravistāri…"; ya: "ya ātmanepadādbhedaḥ…", "ya ete yajvānaḥ prathita…", "yajñāṃgayonitvamapekṣya…", "yañca vṛttivikalpādi…", "yañca ko 'yamiti praśne…", "yajeta dadyājjuhuyāt…", "yataḥ padārthāvākyārtha…", "yattālīdalapākapāṇḍu…", "yatpādapaṃkajarajaḥ pari…", "yatrāpi tatkriyāyogaḥ…", "yathā 'nekamapi ktānta…", "yathā nṛpāṇāṃ praṇaya…", "yathā ca bhāgāḥ pacateḥ…", "yathā gauriti saṅghātaḥ…", "yathā rājño niyayukteṣu…", "yathā bhūtendriyotpādyāṃ…", "yathā vidhyāntaparyantaḥ…", "yathā yathā sannidhānaṃ…", "yathārthena pramāṇena…", "yathendriyagato bhedaḥ…", "yathaiva sannidhau tasya…", "yathopapatticchilanā…", "yadasajjāyate sadvā…", "yadavakraṃ vacaśśāstre…", "yadabhiprāyasarvasvaṃ…", "yadapyekaṃ padaṃ dṛṣṭaṃ…", "yadyadākāṃkṣitaṃ yogyaṃ…", "yadābhidhānasāmarthyaṃ…", "yadi tvaṃ manyase tena…", "yadi me vallabhā dūtī…", "yadeva rocate mahyaṃ…", "yadyetau vyādhitau syātāṃ…", "yadyodanona paktavyaḥ…", "yaśca nimbaṃ paraśunā…", "yaścāpakarṣaparyantaṃ…", "yaścobhayossamo doṣaḥ…", "yasmādanardhāṇi hatāni…", "yasyārthāstasya mitrāṇi…", "yāceha vṛttistatsūtra…", "yā 'pekṣā yañja sāmarthyaṃ…", "yāvatsiddhamasiddhaṃ vā…", "yā sāmānyāśrayā saṃjñā…", "yugapannanusaṃvittiḥ…", "yuṣmacchāsanalaṅganāyasi…", "yena dhvastamanobhavena…", "yenānvitābhidhānaṃ ca…", "ye punaḥ kalpitāneka…", "yeṣāmartheṣu sāmānyaṃ…", "yeṣāṃ prāṇivadhaḥ krīḍā…", "yo 'bhūdityādikaśśabdaḥ…", "yo 'rthaḥ pratīyate yasmāt…", "yoratthaṇīye bahuṇo…", "yohi dīrghāsitākṣasya…", "yaṃ sarvaśailāḥ parikalpya…"; ra: "raikiraṇāṇuggāhi…", "rajaujuṣe janmati satva…", "ratnacchāyāvyatikaramiva…", "ratāntakālakāntasrī…", "ratyādayo 'rdhaśata…", "ratyādayo yadi rasāḥ…", "rāgakāntanayaneṣu…", "rāmāya puṇyamahase…", "rūḍhyā yatra sadardhopi…", "rūpaṃ tadojasvi tadeva…", "re hasta dakṣiṇa mṛtasya…", "rociṣṇu kāñcanacayāśu…", "roṣoveśādābhimukhyena…"; la: "laivappaḍavi ududuttha aviapphau bīuduhu…", "lakṣmaṇānugato rāmaḥ…", "lāvaṇānugato rāmaḥ…", "lāvaṇyasindhuraparaivahi…", "lākṣāgṛhānalaviṣānna…", "līlāsmitena śucinā…", "lokayātrābhayaṃ lajjā…", "saukikānāṃ hi sādhūnāṃ…"; va: "vayassa tumaṃpi theva…", "vañjamahavvie ekkā…", "varṇaprakarṣe sati karṇikāraṃ…", "vadata vadata satyaṃ rūpaṃ…", "vadhūśabdena tu diśāṃ…", "vanyaṃ phalaṃ cārtavamāha…", "vapuṣā parameṇa bhūdharāṇāṃ…", "vayaṃ tathā nāma yathāttha…", "valgūyati na yo 'sādhuṃ…", "vavasāaaraipaoso…", "vaṣṭibhāgurirallopaṃ…", "vastupalakṣaṇaṃ yatra…", "vyaktereva padārthatvaṃ…", "vyatiṣaktarthābudhyā hi…", "vyapagataghanapaṭalaṃ…", "vyavahārāttu śabdārtha…", "vyastayāmapi saṃpūrṇaiḥ…"; vā: "onavuvnapajimu…", "vākyarthamātra eteṣāṃ…", "vākyarthāmitaye teṣāṃ…", "vākyartho lakṣyamāṇo hi…", "vāgarthāviva saṃpṛktau…", "vāgrūpatā cedutakrāmet…", "vācakatvaṃ nipātānāṃ…", "vācyasyārthasya vākyārthe…", "vācyāviśeṣāḥ pratyāyyāḥ…", "vāṇidhamo ḍiañcaruṇastrao…", "vikalpayonayaśśabdāḥ…", "vikasanti kadambāni…", "vitrastaśatruḥ spṛhayālu…", "viditaṃ vo yathā svārthā…", "vidhāvanāśrite sādhyaḥ…", "vidhau kṛtamatikramya…", "vinātmarūpagrahaṇāt…", "vinodamicchannatha…", "vipatpratīkārapareṇa…", "vipadi dhairyamathā…", "vipakṣamakhilīkṛtya…", "vippaapi āpuāṇiṇā…", "vipulataranitambaṃ bhoga…", "vibhaktyartho 'tha vṛtyarthaḥ…", "vibhaktivṛtyarthavatoḥ…", "vibhūṣaṇodbhāsi…", "viviktadīrghikodyāna…", "viśeṣyaṃ nābhidhā gacchet…", "viśeṣakarmasaṃbandhe…", "viśeṣaśśrūyamāṇopi…", "viṣavṛkṣo 'pi saṃvardhya…", "vihārāhārasaṃhāra…", "visṛṣṭagādadharāt…", "vrateṣu goṣṭhīprekṣāsu…", "vṛttiṃ vartayatāmevaṃ…", "vīrādbhutādiṣu ca yeha…", "vrīhistambakariḥ kṣetre…", "vedādguruniyogādvā…", "vevirasiṇṇakaraṃguli…", "vevāvallaciudeddha…", "vaidarbhanirdiṣṭamasau…"; śa: "śaktimātrāsamūhasya…", "śataṃ vārānuktaḥ priya…", "śabde tāṃ jātiṃ śabdamevā…", "śabdopahitarūpāṃstān…", "śayāne śerate rātrau…", "śayyante hataśāyikāḥ…", "śaraddhemantayoranyat…", "śalyamapi sphuradantaṃ…", "śalākāparyabhidyutaṃ…", "śaśaṃsa tasmai praṇipatya…", "śaśinamasūta prīcī…", "śāṭakaścenna pātavyaḥ…", "śastyai vo 'stu kapāla…", "śyāmalāḥ prāvṛṣeṇyābhiḥ…", "śikhaṇḍimaṇḍālārabdha…", "śikhariṇikkanunāma kiyat…", "śikhicchadacchatrapatatra…", "śilāghanai rnākasadāṃ…", "śūdraiva bhāryā śūdrasya…", "śṛṅgāravīrūṇādbhuta…", "śrīmallatābhavanamoṣadhayaḥ…", "śrotuśca pratipannatvaṃ…", "śailaissandhayatisma…", "śailairbandhayatisma…"; ṣa: "ṣaṣṭhyābhāvādasatvokteḥ…", "ṣaṣṭhyābhāvādasatvāñca…"; sa: "sa eva kālaḥ kārtsnyena…", "sakhyā vā nāyikāyā vā…", "saṅgrāmeṣu caratyeṣaḥ…", "sañcaṃcia caratyeṣaḥ…", "sañcaṃdhannādhannājāta…", "sa jahāra tayormadhye…", "saṇiaṃvañca kisoari…", "sattā lakṣaṇamanyetu…", "satvātmanāmamaladharma…", "satu dravyādvibhinno vā…", "sa te priyaścet subhagaḥ…", "sadṛśaṃ triṣu liṅgeṣu…", "sadyaḥ pravālodgama…"
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation