Kavyanushasana 1.p5.2

1.p5.2

vindhyadakṣiṇapādamāhendramalayamekalapālāmañjaraśrīsahyaparvatādayaḥ parvatāḥ | narmadātāpīpayoṣṇīgodāvarīkāverībhīmarathīveṇījamburātuṅgabhadrātāmraparṇyupalāvatīrāvaṇagaṅgādyā nadyaḥ|tadutpattirmalayotpattyā vyākhyātā | devasabhāyāḥ parataḥ paścāddeśaḥ | tatra devasabhasurāṣṭradāserakatravaṇabhṛgukacchakacchīyānarttāva̍davrāṅgaṇavāhahyayavanaprabhṛtayo janapadāḥ | govardhanagirinagaradevasabhāmālyaśikharābudojjayantaśatruṃjayādayaḥ parvatāḥ | sarasvatīśvabhravatīvārttaghnīmahīhiṇḍavādyā nadyaḥ | karīrapīluguggulukharjūrakarabhādīnāmutpādaḥ | pṛthūdakātparata uttarāpathaḥ | yatra śakakekayakāṇahūṇavanāyujakambojabāhīkavalhavalampākakṣuhūtakīrataṃgaṇatuvāraturuṣkabarbaraharahūrakuhakasahṛḍahaṃsamārgaramaṭhakarakaṇḍaprabhṛtayo janapadāḥ | himālayajālaṃdharakalindendrakīlacandrācalādayaḥ parvatāḥ | gaṅgāsindhusarasvatīśatadrucandrabhāgāyamunairāvatīvitastāvipāśākuhūdevikādyā nadyaḥ | saraladevadārudrākṣākuṅkumacamarājinasauvīrasroto'ñjanasaindhavaturaṅgamādīnāmutpādaḥ | teṣāṃ madhye madhyadeśa iti vyavahāraḥ | yadāha—'himavadvindhyayormadhyaṃ yatprāgvinaśanādapi | pratyageva prayāgācca madhyadeśaḥ sa kīrtitaḥ ||' tatra ye deśāḥ parvatāḥ sarito dravyāṇāmutpādaśca | tatprasiddhisiddhamiti na nirdiṣṭam | 'dvīpāntarāṇāṃ ye deśāḥ parvatāḥ saritastathā | nātiprayojyāḥ kavibhiriti gāḍhaṃ na cintitāḥ | viśasanaprayāgayorgaṅgāyamunayoścāntaramantarvediḥ | tadapekṣayā diśo vibhajeteti kecit | vayaṃ tu brūmastatrāpi mahodayaṃ mūlamavadhīkṛtya diśo vibhajeta | tāśca catasra ityeke |