Kridakaushalya 6
Krīḍākauśalya 6
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.422 — 2 parts
- 6.445 — 2 parts
- 6.468 — 1 part
- 6.502 — 1 part
- 6.517 — 1 part
- 6.521 — 2 parts
- 6.539 — 1 part
- 6.607 — 1 part
6.345
atha buddhibalakrīḍāmāha
ataḥ paraṃpravakṣyā mikhelaṃbuddhibalāhvayam
kheloyaṃ sarvakheleṣunṛpavaduttamottamaḥ
6.346
doharā-kaunaghaṭāvehunaradaśa, daśaguṇaketanogaṃja
duḥkhaparyāyasubudhavadhana, kahokhelasataraṃja
6.347
atha buddhibalakrīḍanotpattimāha
purāśrīśaśināthākhyovidvānvipraḥ subuddhimān
tatputrovrajalālākhyaḥpitṛvadguṇavānabhūt
6.348
teneyaṃnirmitākrīḍāvalābuddhibalāhvayā
nṛpasyarājapatnayāścatuṣṭayenirvalābhidhā
6.349
atha śataraṃṃjarājyavarṇanam
ekasminnagarenṛpausasacivauvīrausadāsaṃdare
hastyaśvoṣṭrapadātibhiḥparivṛtaupadbhyāṃsadādhāvataḥ
yuddhaṃtaukurutaḥparasparamidaṃnityaṃhiśastrāṃvinā
citraṃtāvamarauvicitramitiyatsainyaṃmṛtaṃjīvati
6.350
atha śataraṃjapaṭādivarṇanam
nṛpāhṛtāṃrājanītimuktvāśaṃkaranaṃdanaḥ
śrīnīlakaṃṭhovadatikrīḍāṃbuddhibalāśritām
6.351
paṭṭe paṭevābhuvivāthakāryaprāgagrarekhānavakaṃtathaiva
udagdigagraṃnavakaṃsamānamevaṃcatuḥṣaṣṭipadaṃhitatsyāt
6.354
koṇeṣvatho haṃsapadaistadaṃkayettatpaṃktigaṃdikṣupadadvayaṃdvayam
madhyecatuṣkaṃcasamaṃkayatatrasthāpyaṃcasāṃgrāmikasainyayugmam 352
aṃtyeṣvaṣṭapadeṣumadhyapadayeārājācamaṃtritayoruṣṭraupārśvagatautayorapitathāvāhautayordaitinau || tallagnādharapaṃktigāvasumitāsthāpyābudhaiḥpattayaḥsthāpyaṃcātraparatrasainyamubhayaṃcaivaṃraṇāyodyatam 353
kālidāsaḥ
bhūpadvaṃdvaṃsacivayugalaṃvāraṇāścoṣṭrakāṇāṃyogyaṃyogyaṃkamalanayanepa
ttayaḥṣoḍaśaiva || tatratyānāṃsthalamibhahayoṣṭrapradhānaprabhūṇāṃvakṣyehaṃ
tepadagatigaṇasyāpiyuddhaṃgatiṃca
6.355
nāgaukoṇeṣvanugajapathāścausamīpetayoṣṭraumadhyemaṃtrīnarapativarau
pattayaścāgrabhāge || madhyekoṣṭhātradaparimitānnāmyarūpevihāya
prāṃtepaṃktidvayamapiparaṃsanmukhaṃsyāttathaiva
6.356
nīlakaṃṭhaḥ
anāvṛttiparāvṛttibhidākrīḍādvidheṣyate
padatatsthāpyabhedenatatrāpyādyādvidhāmatā
6.357
sacivāgragatautataḥpadātīsacivautāvagrataścālanīyau
padayugmamitīhasaṃpradāyaḥpadagonyopipareaiḥpravartyatetra
6.358
gatāgatehayoṣṭrayornacāṃtarānivartakaḥ
puraḥsthitāhayādayogajasyatenivartakāḥ
6.359
maṃtriṇaḥpṛṣṭhakoṇasthausthāpyaupattīsthirāvubhau
tathākramelakasyāpipaścācchṛṃkhalagāvubhau
6.360
vyūhadvayamidaṃcakravyūhavatparamāraṇam
dvitriprakārodyamanaṃdurokhaśaḥprakīrtitaḥ
6.361
parasyarājñobhimukhaṃnvipaṃ saṃsthāpyamadhyataḥ
svīyānyasyāpasaraṇātkāṭīśaḥsaprakīrtitaḥ
6.362
nasāṃgrāmikaḥkopi saṃsthāpanīyovinā saṃśrayaṃsaṃśrayonīcaiṣṭaḥ
naivesaṃśrayo bhūpateranyaiṣṭonavāmāraṇaṃ bhūpatestviṣṭameva
6.363
saṃrodhanaṃrājajayomato'tratadarthataikākitayāpradiṣṭa | sāceccatuḥ
ṣaṣṭimitākrameṇasyuryasyasopyatraparājitaḥ syāt
6.364
rājāviruddheśayutonacetsyānnacāsyapakṣegatimāndvitīyaḥ
pramāpayetsothavipakṣapakṣesamīpagaṃsvasyanirodhanakṣamam
6.365
nirudhyamānasyanṛpasyasārtheśiṣyetayadyekatarastadaiva || tatkrīḍakaḥsaṃgaṇayetpratīpāṃsteṣvātmanodbhāvathatāndvinighnān
6.366
kṛtvātadaṃkāngaṇayetpratīpakrīḍāścatuḥṣaṣṭimitaḥsahīnaḥ
tanmadhyaevāsyaparājayaḥsyāttatodhikosauviparītakaśca
6.368
bhūpeddṛṣṭiryasyakasyāpikistiḥsyātāmanyeśaḥsamuccārayaṃti
kheloyasmādāsurodivyadṛṣṭestasmādatraprākṛtāḥsaṃtiśabdāḥ 367
paścāttīryyanasatipurogehamekaṃ prayāyādrodhābhāvepadagatirahitaṃ haṃ
tikoṭadyoryahacchaḥ|| aśvaḥsārddhadvayapadagatirhaṃtiśatrūnpadasthānbhūpekiṃstiṃracayaticatuḥṣaṣṭikoneṣugacchet
6.369
koṇekoṇeṣṭasadnagatiścenmārgavirodhohanthānmārgasthitamapi
karaḥkiṃstamīśetanoti || daṃtīdaṃtīpramitabhavanānyeticenmāṃ
tarāyastiryyakapaścādabhimukhamariṃhaṃtikiṃstikaroti
6.370
dikcātuṣkevrajatisacivaḥkoṇavargepigehānyaṣṭau'rodhesatiripuga
ṇaṃhaṃtikistiṃtadadhāti || kisteḥ pūrvakṣitipatigatirvājivaccaika
vāraṃpaścādekaṃpadmanusaredāsanādāsasaṃtāt
6.371
ūṣṭrohastīḥ pradhānaścanāgagehānigacchati
yāvajjigamipūrodhonocedāhurmanīṣiṇaḥ
6.372
akistirbhū patirnūnamāsanātsakṛdaśvagaḥ
paścādekapadaṃgacchedāmamaṃtātsvabhāvataḥ
6.373
kistau satyāṃ vrajatinaparaḥkistimadhyena bhūpovīkṣā vīkṣānavalavalinoghnaṃti bhūpo'sahāyān || tatsāhāyyaṃ nijabalajanaiḥ kāryyamādau
kathaṃcinnoceddhanyuḥ priyasakhiparāstūrṇamevasvakīyān
6.374
sarvevīkṣānabhighnaṃtiviśādadatibhūpatau
kiṃstajighāṃsādicchā cedetannītimaṃtāṃmatam
6.375
sthānaṃkṣemaṃsainyakānāṃvilokyasvānāṃpaścādyoddhumicchetpareṇa
kistermadhyepūraṇārthaṃpradattoyaḥkaściddhātastasyayatnovidheyaḥ
6.376
dṛṣṭvābhū pemāha tiścetsamīpe kasmāddhanyādvāhinīvyarthameva
buddhistāvanmāha tau yojanīyā yuddhe buddheryojanaṃvyarthameva
6.378
patteḥkistirvājinaścāpikistirvāntānaśyedbhūta cālane vā
sācivyauṣṭrīvāraṇīyāpikistirghātotthānā''pūraṇairnāśameti377
kistau satyāṃ bhūpateścennamārgaḥkrīḍākārāmāhatiṃtāṃvadaṃti
yuddhe sainyaṃsarvamāpātitaṃcettadvidvāṃsoburdamābhāṣayaṃti
6.379
ekaḥpattiścedsaumāhatiḥ sāsaveṃhanyāttattraburdāparasmin
vāhinyāvābhūpaternāgatiḥ sājicitrasyāṃgrāhyamekaṃ parasyāḥ
6.380
yasyasthānaṃpattirāpnotigacchantatrasvīyaḥsthāpanīyaḥsaeva
maṃtrīmaṃtrīśasthalopetapattirhaṃtāranocedutpatedekaeva
6.381
hastīvāśvaḥpriyasakhikaronotṛtīyaḥkadācinmaṃtrīcāmīkaragirikucenadvitīyaḥkadācit || yatropetaḥpadagatirahovāraṇāditvametisvīyastasminvilasatimariṃcārunetre nahanyāt
6.385
hatvākiṃcinmāhatiryābhavetsāmārākhyaivaprojvalaḥtārahāre
utthāneyāmāhatirmadhyagasyasāvijñeyākubjarūpāsurūpe382
dīrghepattemāhatiḥsānikṛṣṭā hrasve cauṣṭrīmāhatirduḥkhairaiva
sācivyaibhītauragīmāhatiryāsāvijñeyāhīnarūpākrameṇa 383
kiṃcitkarttuṃnaiva śaktotikaścitsenādhīśomāhatiṃvāthaburddam
śrībhadrāṃkeyāminīśopamāsyedhīmaṃtastāṃkāyamāṃ vyāharaṃti 384
yasmācchaḥsyāttattadevapracālyaṃvālesāsyādastamoretinītiḥ
yatranyastaṃyattutatraivatatsyānnītirvālesānukhānāpureti
6.386
nītirdvayaṃyatrapūrvaṃprayuktaṃsāsaṃjñāsyādastakhānāpureti
nītyāpūrvaṃkhelanāduttamaiṣānītirnocedbādhakaṃ naivakiṃcit
6.387
paścāddikoṇatiryaṅnogacchetpadagatiḥsadā
puro'ruddhaṃpadaṃyāyātkoṭayohaṃtācakastikṛt
6.388
atha rājaguṇanirūpaṇaṃ-nītiśāstre
ṛjuvakragatijñeyodhīrodhīmānpratāpavān
prajāpālanasaṃpannakīrtyāmarasamaḥprabhuḥ
6.389
yenayuddhaprasaṃgastu na śrutonāvalokitaḥ
sadhīro vāsadāśūraḥ paratparigaṇaṃkiṃla
6.390
nagaṇasyāgratogacchetsiddhe kāryesa maṃphalam
yadi kāryavipattiḥsyānmukharastatrahanyate
6.391
atha pradhānaguṇanirūpaṇam
ṛjuvakragatauprājñodūradraṣṭāhiterataḥ
śūraścaprabhubhakto'saurājamaṃtrīprakīrttitaḥ
6.392
sānukūlesukālecavipatkālesamaḥsudhīḥ
nabhramo jāyateyasyasapārthaṃpuruṣottamaḥ
6.393
atha uṣṭraguṇanirūpaṇam
vapurviṣamasaṃsthānaṃkarṇajvarakaroravaḥ
karabhasyāśugatyaivācchāditādoṣasaṃtatiḥ
6.394
athāśvaguṇanirūpaṇam
bahubhiḥpaśubhiḥkiṃvaivinācaikenavājinā
yenoḍḍānavatāyuddhevijitāḥśatrupaṃktayaḥ
6.395
dohā || caṃcala cāla camakanī, atibhojana atiroṣa
yaha guṇa turaya bisāhiye, yaha tiriyāke doṣa
6.396
atha hastiguṇanirūpaṇam
vakratvaṃsaralatvaṃcasvabhāvādasatāṃsatām
gatirnāgasyasaralāvakrāherarjanmataḥkila
6.397
atha padātiguṇanirūpaṇam
ṛjucittenayadvākyaṃproktaṃduḥkhaṃdadātina
vakrībhūtaḥprahārosaukhaḍgasyāśunikṛntati
6.398
dohā-sajjanasesīdhorahai, vāṃkoarisohauya
yahamanuṣyakīrītihai, saralapanomatakhoṃya
6.399
vahī sipāhī boliye, sanmukha sahe jo ghāva
jyoṃpyādāśataraṃjakā, pīcherakhenapāva
6.400
śloka-sahasāvidadhītanakriyāmavivekaḥ paramāpadāṃpadam
vṛṇutehivimṛśyakāriṇaṃguṇalubdhāḥsvayamevasaṃpadaḥ
6.401
atha mahārāṣṭrabhāṣāmadhyebuddhibalakrīḍāvarṇanam
śloka || jīcyājāṇapaṭāsasuṃdaraghareṃaṣṭāṣṭacārīṃmukheṃ, jhālīṃtīṃ
gaṇitāṃsamastahicatuḥṣaṣṭīgaṇāvīṃsukheṃ || madhyeṃdonaghareṃtayāsa
kaṭatekelecahūm̐bājulā, teṃsiṃhāsanacihnahoyapaṭamīsāṃgītalā
hātulā
6.402
gīti || gajaaśvauṣṭraasatī, donataseaṣṭa
tepadātīre||ekapradhānarājā, mukhyatayālāgiṃsaṃpadātīre
6.403
krīḍākaritīdoghe, pratyekālāsamānahīṃmoharīṃ || sāmagrīṃtana
setyā, doghāṃlānyūnatīḷavāmuharī
6.404
madhyeṃdonakaṭāṃva
ra, ujavebājūsabaisavīrājā||ḍāvīkaḍepradhānā, baisaviṇyālāgim̐
susthaḷīṃyojā
6.405
rājāceśejārīṃ, uṃṭabaḷīneṃcaaśvaha
ttīto || taisecasavyabhāgīṃ, pradhānasannīdhabaisavītīto
6.407
puḍhalyāgharīṃvaḷīneṃ, ekekācepuḍheṃpadātīṃsa || basavāveṃdoghāṃnīṃ
mohorīṃjhālīṃsamastavattīsa ||406||śloka||hastīnīṭaubhāta
thāhiaḍavācālepaṭīṃnirbhara, uṣṭrācīgativakratikesaghareṃgho
ḍāhisārdhadvaya||hastyuṣṭrāparicālatosacivatopyādāyaekagrahā,
cālebhūpatisarvacālisaparīekāgrahāteṃpahā
6.408
viśe
ṣatāyāṃtavadenasārī, padātivakraikagharāṃtamārī||acakraviddhaprabhu
aśvacāla, sakṛtvarīcālatasepahāla
6.409
gajāpuḍheṃjaऄ
satopadātī, sakṛtgṛheṃdonacicālavītī || pradhānarājāpuḍhalā
śipāī, taisācacālesamajonagheī
6.410
aso nasopṛṣṭhisabhūpamaṃtrī, gṛhadvayīṃcālavitīsvaṃtatrī
paraṃtuhattīnasatāṃsrvapṛṣṭhīṃ, napāhilācālavitāṃsvadṛṣṭīṃ
6.411
balāviṇeṃjodhathamaprasaṃgīṃ, karīlarājāpratividdhaaṃgī
uḍūnaghoḍyāparibhūpajāṇā, vadhīlaghoḍyāsamanāṃtaāṇā
6.412
jeṃpyādeṃgharaekaekakramatāṃjyācyāgharāpāvateṃ
teṃhoteṃmohareṃsajīvasamajājanmīṃtitheṃrāhateṃ
ghoḍeṃniścayajanmapāṃcaur̤ateṃyākāraṇaṃtonaḍe
janmasthāniṃaselamāraathavājyā jyāgharīṃtouḍe
6.413
pyādājarīṃaśvakarāvayālā, aśvasthaḷāsannidhajāṇaālā
kāṃhīṃnaseāḍaghaḍelaghoḍā, rājānauḍḍāṇagṛhāṃtasoḍā
6.414
prathama sakala sainyeṃ cālatī eka rājā,
nijagṛha naca soḍī niścayo hā karā jā
akhilahi jana ādau kheḷatī cāra ḍāva,
pari naca kadhi gheī mohareṃ eka dhāṃva
6.415
jarī mohareṃ eka ḍāvāṃta rāhe, tarī mājateṃ ta aśī cāla āhe
jarī rāhilā ekaṭāhī pradhāna, na hoīlato mattaanyāsamāna
6.416
gīti || pyādīṃ jyā mohaṟyāce gelīṃ ghariṃ jari paraṃtu moharīṃ tīṃ
asalīṃ paṭāṃta tari tīṃ ṭākiti kāḍhoni hī aserītī
6.417
pari je kuśala khilāḍī te māniti kheḷa to ase kācā
pyādeṃ māruni ghyāveṃ yuktyā aḍavoni ḍāva lokāṃcā
6.418
athavā mohareṃ ghyāveṃ māruni teṃ anyanija upāyāneṃ
mohareṃ dujeṃ karāveṃ tyājāgīṃ pāvalyā śipāyāneṃ
6.419
śloka || rājāce gharacā śipāī kramito ṣaṣṭha gṛhāteṃ tadā
hoī niścaya to pradhāna samajā hī rīti cāle sadā
6.420
āhe jyā gharacā jivaṃta karabha krīḍā karāyā tarī
hoīnā dusarāhi tyāca gharacā uṣṭreti cittīṃ dharīṃ
6.421
gīti || dusarīṃ moharīṃ hoṇyā aisā pratibaṃdha karabhasama nāhīṃ
mohareṃ hoteṃ jātāṃ pyādeṃ dohoṃtuna gharāṃta ekāhī
6.422
śloka || āhe jeṃ mohareṃ baliṣṭha tari teṃ mārūṃnaye niścayeṃ
mārāveṃ jari sarvathaiva buḍato ḍāva prasiddhīkara
kiṃvā jeṃbaḷateṃ iresa paḍaleṃ teṃ mohareṃ māritī
rājā kāḍha śahāṃta yeila tarīhī māraṇeṃ niścitīṃ
6.422.p1
athavā jari eka mohareṃ uraleṃ mārila niścayaiṃ khareṃ
na gaṇā muhaṟyāṃta pyādiṃ tīṃ āhe nirbaḷicī aśīrītī423
atha śataraṃjakhelake paṭṭakā yaṃtra.
khela āṭhavāṃ.
supeda pahile khelakara cauthe dām̐vameṃ kāleke ūpara
pyāda māta.
dām̐vakā khulāsā.
supeda.
1 pyā. rā. cautheghara.
2 rā. rā. pāṃcaveṃ ghara.
3 rā. rā. ūm̐. chaṭhe ghara.
kālā.
1 pyā. le.
2 pyā. gho. le.
3 pyā. ūm̐. le.
4 pra. rā. hā. cauthe ghara śaha.
4 rājā.
5 pyā. pyā. le hucamallīkā pyādāho.
khela navamām̐.
supeda pahile khelakara kāleke ūpara cauthe dāvameṃ
dām̐vakā khulāsā.
supeda
1 hasti śaha.
2 ūm̐ṭa rājāke cautheghahasti śaha huī
kālā.
1 rājā hāthīkoletā hai
2 rājā rājāghor̤eke 1
gharameṃ jātā hai.
3 pyādā rājā ūm̐ṭake dūsare gharameṃ ( māta )
khela daśavāṃ.
supeda pahile khelakara cauthe dāvameṃ kāleke
dām̐vakā khulāsā.
supeda
1 pradhānapradhānaūm̐ṭake
cauthe gharameṃ śaha.
2 ghoḍāghoḍeko le. śa.
3 gho.pra.gho.pāṃcaveṃ gharameṃ śaha
kālā.
1 rājā pradhāna le.
2 rā. rā. pāṃcaveṃ gharameṃ gayā.
3rā.pradhānake cauthe gharameṃ
4 gho.pra.ūm̐ṭake cautheghara māta.
6.422.p2
atha yavanalokānāṃ paddhatimāha.
6.424
gīti || yavanakrīḍā sārī svakīyalokāṃsamāna samajā tī
yāstava kheḷā taise kheḷati jaisī svadeśasama jātī
6.426
paribhedakiṃcitāhe kathitoṃtujasarvahīvilokīṃto
jomīśodhunikathilā samajāyāstavasvadeśalokīṃto 425
śloka || yavanāṃtaviśeṣahāpahā hucamallīpratimoharīṃsaha
moharīṃparipāṃcarākhitāṃ mhaṇatiteubhayīṃsamānatā
6.427
gīti || mātapratibandhamhaṇā luṃṭhanaburjīhmaṇūnaāṇāvī
mṛtyuṃjayahucamallī paribhāṣāpanāṃtaāṇāvī
6.428
pyādemātamhaṇāvī padātibaṃdhāsajāṇadhībhūṣā
māremātaphakīrī luṃṭhanabandhaprasiddhaparibhāṣā
6.429
iti yavana loka praśasti
atha hūṇadeśīyalokānāṃ khelanapaddhatimāha.
śloka || iṃgrejalokāṃta aśī pravṛttī gṛhadvayeṃ cālavitī padātī
paraṃtu hī ekaci kheḷacāla te cālatī niścaya rūpavola
6.430
pradhānāce sthānīṃ jari kari padātī gamana teṃ
tarī hotī aśvādika sakala icchīla mana teṃ
tasāgelā aśvādika gṛhiṃ śipāī tari titheṃ
karāveṃ maṃtryālā sulabha sahaja svīkṛtapatheṃ
6.431
rājā hattimadhyeṃ nasela mohareṃ dūjeṃ tarī bhūpatī
hattīcyāsthāḷiṃ ṭhevitī gaja tasā bhūpasthaḷīṃ āṇitī
aisī cāla ahe paraṃtu basalā nāhīṃ prabhūlā śaha
tevhāṃ yogya puḍheṃ pravṛtti maga tī sarvāṃsihī duḥsaha
6.432
jyācyā gharīṃ jāilato padātī tīṃtīṃvarī mohari siddha hotī
paraṃtu bhūpasthaḷiṃcā śipāī icchāasetyāmohaṟyāsa deī
6.433
rājāāṇi sacīva he paṭiṃbare ṭheūniyāṃ sanmukha
tajjātīyasamasta loka karitī krīḍāghaḍāyāsukha
nāhīṃ bhedadujāsamāna hivitī sārīṃdujīṃ moharīṃ
cittīṃ ṭheunikrīḍakā magatitheṃ tūṃhītaseṃ svīkarīṃ
6.434
ekāciḍāvā prathama prasaṃgīṃ tūṃ kheḷa śiṣṭoktikadānabhaṃgī
aso naso pṛṣṭhiśi moharīṃtīṃ de ekadāṃ dona ghareṃ padātī
6.435
āṃgalaśataraṃjapaṭa
mahatpuruṣasaṃgena krīḍanaṃ ca yadā bhavet
tadā tu daśamaryādā pālanīyā viśeṣataḥ
6.436
iti buddhivalaprathamaprakāraḥ samāptaḥ
3 tīsarī maryādā-khelanemeṃ sāmanevāleke manameṃ duḥkha hove aisā amaryāda
dharake baiṭhanā nahīṃ.
4cauthī maryādā-dūsarā dām̐va khelanevālā avakāśase khelane lagā to usako
jaladīse dām̐va khelanā.
5 pāṃcavīṃ maryādā-dūsarese apaneko adhika khelanā ātā hove tathāpi
6 chaṭhī maryādā-koī pāsa dekhaneko baiṭhā huā ādamī acchā dām̐va
lenekā vicāra dūsareko batāve to usake ūpara āpa krodha aura usako pratiparākrama dhairya gambhīra udāratākī parīkṣā karaneke vāste śataraṃja khelameṃ
parīkṣā karate the.
7 sātavīṃ maryādā-satyatāse khelanekā svabhāva rakhanā pratispardhine
kadācita buddhi purassara athavā vismaraṇase khoṭā dām̐va liyā to bhī usako
to āgraha choḍa denā.
8 āṭhavīṃ maryādā-jo kabhī dūsare khelanevālene pahile eka khela
khelake punaḥ dūsarā vicāra khaḍā rahyā to vaha khela phirāyake dūsarī rītise
khelegā to usako pratibandha na karanā apanā mātra dekhake calanā.
9 navavīṃ maryādā-āṭhavīṃ maryādāmeṃ khela phirānekī ājñā dī parantu yaha
10 daśavīṃ maryādā-kitane eka logoṃkī aisī cāla hai ki apane mare
iti buddhivalakīḍāmeṃ prathamaprakāra saṃpūrṇa
atha buddhivala vyūharacanā bheda
atha 144 gharavālā buddhivalakā vyūhapaṭṭa
atha dvitīyaṃbuddhibalakrīḍanamāha
dvitīyaṃsaṃpravakṣyāborder:none;mikhelaṃbuddhibalāhvayam
trayodaśordhvagārekhāstiryagrekhāstvayodaśa
6.437
evaṃkoṣṭhānijāyaṃtevedārdhīdu 144 mitānica
nṛpādīnāṃsthalānyatrakhelanaṃgatilakṣaṇam
6.438
vijñeyaṃpūrvavatsarvaṃviśeṣaṃpravadāmyaham
dvau dvau rathaudhvajau dvaudvaubhaṭānāmaṣṭakaṃmithaḥ
6.439
militvādhikyamevātrasenāyāṃparikīrtitam
rathasyagajavajjñeyādhvajasyakarivadgatiḥ
6.440
uṣṭrasyanikaṭesthānaṃrathasyaparikīrtitaṃ
tatsamīpedhvajasthānamaśvasthānaṃtataḥparam
6.441
iti buddhibaladvitīyaprakāraḥ
atha 196 gharakā buddhibala khelakā paṭa
atha tṛtīyaprakāreṇabuddhibalakrīḍanamāha
tṛtīyaṃsaṃpravakṣyāmikhelaṃbuddhibalāhvayam
ūrdhvarekhāḥpaṃcadaśatīryagrekhāstathaivaca
6.442
kartavyāstatrajāyaṃtekoṣṭhāniṣaṇṇavatyapi
śatādhikānisenāṃgaṃpūrvavatsarvamādiśet
6.443
viśeṣaṃcātravakṣyāmidverājñaudvaukumārakau
catvāraścabhaṭāstvevaṃgatisthānevadāmyaham
6.444
nṛpasyanikaṭerājñīpradhānasyakumārakaḥ
rājñāgatiḥ svapativatkumārasyapradhānavat
6.445
evaṃbhedadvayenaivakhelanaṃparikīrtitam
atrasarvāṇimārgaṇipūrvoktāni samācaret
6.445.p1
iti tṛtīyaprakāreṇa buddhibalakrīḍanam
athāgre aśvagatibhedānāha
6.445.p2
karnāṭakāvipayādhipośrīkṛṣṇabhūpatiḥ
6.446
mahābalagiriṃdrajāvimalapādapaṃkeruhaprapūjanaparāyaṇapracuramānasaḥkṛṣṇarāṭ
samastanṛpamaṇḍalīmukuṭaratnanīrājitasphuraccaraṇapallavaḥprathayatiśrutiṃvājinaḥ
6.447
vedavāriṃdhitāreśasadanecāturaṃgake
vijñeyāgarbhacakrāndyaivaśvaikāśvagatiḥśubhā
6.448
garbhegāmarabhedānvyāpūrṇenyāsaibhabhedayuk
āhatyarasarūpārkabhedayuktāhyayuktiḥ
6.449
vīthībodhakarāstvādyādvitīyāgṛhabodhakāḥ
sarvesaṃkhyāratnakośaproktāḥśabdāstathātrahi
6.450
maṃḍalāśrodharālakṣmīkarabhāṣābdhimātṛkā
prāṇakāṃtārāmarasobhujalakṣmīḥkṣamābalam
6.451
netravarṇo rūpanetraṃrāmacandraḥkareguṇaḥ
virāṭarūpaṃliṃgapāṇirvednyūḍhovadhūbalam
6.452
yugalakṣmīrdūvājībhūmikanyāguṇāṃbudhiḥ
candramūrtirnetrarūpaṃrāmāॅliṃgaṃkarekṣaraḥ
6.453
somavāraḥśaktilakṣmīrbāṇādvirgaṇakāvadhūḥ
madāṃbudhirmu nikarovāṇaliṃgaṃkṛte śikhā
6.454
tarkaśāstraṃvājigajogajaśāstrādrigostanau
lakṣmīkarojīvarūpaṃvedapakṣaḥśarāṃbudhiḥ
6.455
vedaśāstraṃrasanadīgajalakṣmīsvarevalam
jīvasiddhirhastiśailovārakanyāvaleṣaṇam
6.456
pakṣirūpaṃvedabhāṣyaṃrāmabāṇaḥkṣamāṃbudhiḥ
kucagrahaṇakeṃdredūveśyāśivasucaṃdramāḥ
6.457
aśvamūrtirvadhūnetraṃdvīpacaṃdroramāguṇaḥ
rasavārdhirnāgakanyāharyaśvaḥkośabhārgavī
6.458
vedanādaḥśāstraśivoyugārkobāṇanaṃdanaḥ
girīśvaromātṛbhāvojīvājñāsāgarenidhiḥ
6.459
rāmeśvaraścandrasūryaḥ karṇaputroyugeśvaraḥ
netrabhāvaścandravanaṃliṃgāṃka stanaśaṃkaraḥ
6.460
kṣamāratnaṃrāmaputraḥśaravīronadīsutaḥ
jīvarāśirbhairaveśodiśāsūryo'rkaśaṃkaraḥ
6.461
śivanandobhānuvāraḥśivastrīratnasāgaraḥ
śivarāmaḥsūryacandrovanahaksūryamaṇḍalam
6.462
śivarūpaṃvīrabāhuḥputravyūhoghanerasaḥ
vanalakṣmīḥ śambhuputromāsārkovanaśaṃkaraḥ
6.463
nāgakūṭomeghanādohayāṃkovīrabhārgavī
cumbanāṃgaṃbhāvakanyārudrāśvaḥsūryadhānyakam
6.464
śivaśaṃkaranandākaudohalāśāramāmaṇiḥ
meghasvarovanedurgābhāvalakṣmīḥśivevalaḥ
6.465
sūryyakeṃdraṃvanekanyābhāvormiḥśivasāgaraḥ
sūryyagrahaṇaputreṃdrūdhenuśaktiḥ śivekaraḥ
6.466
ratnabhūmisnānasaṃdhyāvīrakannāvanācalaḥ
graharatnaṃ śivelakṣmīrbhānuputraḥ śivāryamā
6.467
coleśvaraḥśailarāśirlakṣmīputroraseghanaḥ
bāṇeśvaroliṃgarāśirbhūmīśobhujanāyakaḥ
6.468
ekatvādyāḥkramātsaṃkhyāḥpūrvokteṣucasadmasu
likhedyaditadāsidhyedvicitrāśvagatiḥśubhā
6.468.p1
indravajrāvṛttam
6.469
dṛgbhyāṃgajairbhūtapatibhirjineśvardaṃtaiścataṃtairhagagairyugeṃdraiḥ
ekatvasaṃkhyāpṛthagatracakresaṃyojitājñeyamanūnadhībhiḥ
6.470
śrīcāmuṃḍākṛpābhājāśrīcāmeṃdratanūbhuvā
śrīkṛṣṇanṛpacandreṇa śrīhariputirīritā
6.471
cāmuṃḍācaraṇābjapūjanaparaḥ śrīkṛṣṇabhūvallabhaścakrevārdhikṛtaiṃrtusaṅkalitaśrīcāturaṃgeśubhai
saṃcāraṃturagasyasādhutanutepūrṇāñcalakṣmīmitāsaṃkhyā
bhāskaravīthikāsvapisamāsyāddaṃḍataḥpārśvataḥ
6.472
vīthīnāṃbodhakāstvādyādvitīyāgṛhabodhakāḥ
śabdāḥsaṃkhyāratnakośasthitāḥsarvatrakīrttitāḥ
6.473
pādanetraṃvārdhicaṃdrorāmaliṃgaṃkṣamāṃbudhiḥ
netrabhāṣāvedakanyāmaṃḍalāivaḥkṣamāramā
6.474
lokanāyakabhūputraudvaṃdvabhāvoyugeśvaraḥ
jīvaputrovadhūraśistāṃḍaveśoramāmaṇiḥ
6.475
vanāraṇyaratnarāśiḥśiveśobhāvanāyakaḥ
śivācalobhānukanyāsrutāṃgaṃvīrabhairavaḥ
6.476
hayasvaraḥkośalakṣmīrbelāṃgaṃnāgakanyakā
svaramaṃḍalabāṇābdhīśāstradṛgvasucaṃdramāḥ
6.477
vīrarāmaḥśivakṛtaṃsūryahakvavanacandramāḥ
śivaśaktiḥsūryacaṃdrodikśākṣimaṇisāgaraḥ
6.478
nāganetraṃjīvarūpaṃvāṇāgnirvyādhasāgaraḥ
lakṣmībalaṃjīvakanyāśikhāiṣoharibhārgavī
6.479
vīratāṃḍavaputrārthausūryāṃgaṃśivabhārgavī
bhānuputrorudrabhāvovīreśovananāyakaḥ
6.480
ramātmajodhoṭakārkaḥprāṇeśojīvanāyakaḥ
vārdhiputromaṇḍalākoṃbhūmīśobhujanāyakaḥ
6.481
candrasvaraḥśaktilakṣmīrvedaśāstraṃkareśraraḥ
kṛteyugaṃliṃgapāṇiścaṃdrarūpaṃkareguṇaḥ
6.482
vedapāṇiḥpāṇicaṃdraścaṃdranāḍīguṇāṃbudhiḥ
bhūmikanyārāmajīvovārdhiḥśrīpakṣaghoṭakaḥ
6.483
candradhānyaṃvibhūtīśovedākoṃlokanaṃdanaḥ
kanyaratnaṃbalaṃśivolakṣmībhāvodrinaṃdanaḥ
6.484
graharatnaṃputraśivorāiyarkaḥśivanandanaḥ
bhāvalakṣmīrudrabalaṃvīrakanyāvanācalaḥ
6.485
gajalakṣmīrbalagirvāṇakanyā nadībalam
gajavyūhobalaguṇaḥśaracandraḥsvarāyanam
6.486
meghacandrodiśāśaktiḥ kūṭāndhiḥśivalocanam
diśāvyūhaḥsūryamūrtiḥ śiveṃdurvīralocanam
6.487
vāracandrobāṇapāṇī rasābdhirnāgamaṃḍalam
śailakanyāprāṇabalaṃbalaśrīrgajaghoṭakaḥ
6.488
vanalakṣmīrdhenubalaṃśivāthīrbhāvatāṃḍavaḥ
śivanaṃdaḥkūṭaśivovanākanandanandanaḥ
6.489
aśvaratnaṃbhairaveśojīvarāśivardhūsutaḥ
rāmeśvaraścandrasūryaḥ karṇaputrobdhināyakaḥ
6.490
bhujalakṣmīrvedagirīrāmabāṇaḥkṣamābalam
dvaṃdvavedaścaṃdrakarorāmacandrobdhimaṃḍalam
6.491
ekatvādyāḥkramātsaṃkhyāḥpūrvokteṣucasadmasu
likhedyaditadāsiddhayedvicitrāśvagatiḥśubhā
6.492
śrīcāmuṃḍādayāpātrakṛṣṇarājamahībhujā
racitāprājñamodāyajīyādāsūryacandrabham
6.493
cāmuṃḍāpadabhanyabhaktibharitaḥśrīkṛṣṇabhūpālakaścakretantragṛhānvitevitanutesatpiṃḍatiṃsuṃdaram
vīthībodhakarāstupūrvamuditāḥpaścādgrahobodhakāḥ
saṃkhyāratnasukośagāścasakalāḥśabdāḥprayuktāstviha
6.494
rāmaliṃgaṃnetrarūpaṃdhruvaśaktirguṇāyanam
dhruvacandraḥpāṇiliṃgaṃrāmacandraḥkṣamākaraḥ
6.495
yugmavedobhūmirasobhujalakṣmīrguṇebalam
bhūmikanyāpakṣavājīrāmabāṇaḥkṣamāṃbudhiḥ
6.496
pādanetraṃvedamūrtiḥkanyārūpaṃnadīkaraḥ
gajavyūhojīvaśaktirvedāmdhiḥkarapallavaḥ
6.497
somavāraḥśaktilakṣmīrvedaśāstraṃśikhāgajaḥ
guṇasvarobhūmilakṣmīrnetrāṃgaṃvārdhikanyakā
6.498
bāṇaliṃgaṃbhāṣyavedaḥ kanyārthomātṛkāśrutiḥ
lakṣmīkaraḥśāstrarūpaṃvedadṛṣṭiḥśarāṃbudhiḥ
6.499
tarkaśāstraṃvedagirīrasaśrīrgajaghoṭakaḥ
śailakanyāramāmūrtirdīpabhūmirvadhūstanaḥ
6.500
aṃgavedonāgakaṃcadvīpāścalohakārakam
vedalakṣmīrjīvavārogajalakṣmīrnadīrasaḥ
6.501
vadhūsvarodvīpagajogaṃdhāṃgaṃjīvakanyakā
harimūrtiṃramārūpaṃveśyākṣiyugacaṃdramāḥ
6.502
ekatvādyāḥkramātsaṃkhyāḥpūrvokteṣucasadmasu
likhedyaditadāsiddhyedvyaikāśvagatiḥśubhā
6.502.p1
indravajrāvṛttam
6.504
dṛgbhyāṃgajairbhāgavatairjinaiścadaṃtaiścatālairvasugostanaiśca
hālāsyalīlābhirapikramātsyādekatvasaṃkhyāgrathitātracakre 503
jāyaṃtebaladevāṃkacakrāṇipramukhānica
yantracakregajākīṃkāśraikaikasminnidāḥkramāt
6.505
śrīcāmuṃḍākṛpāpātraśrīkṛṣṇendramahībhujā
racitāprājñamodāyajīyāddharigatiściram
6.506
śrīmaccāmuṃḍikāṃvācaraṇasarasijadvaṃdvapūjādhurīṇaḥ
śrīmānkṛṣṇakṣitīśaḥśrutimatasadanairbhūṣitecāturaṃga
cakre'sminghoṭakasyaplutimapitanutepūrṇatārāḍhyasaṃkhyā
pratyekaṃsarvapaṃktiṣvapibhavatisamādaṃḍataḥpārśvataśca
6.507
vīthīnāṃ bodhakāstvādyā dvitīyā gṛhabodhakāḥ
śabdāḥ saṃkhyāratnakośasthitāḥ sarvatra kīrtitāḥ
6.508
rāmamūrtiḥ keṃdracaṃdraḥ pādadṛṣṭiḥ kṣamāṃbudhiḥ
śaktikanyācaṃdrabalaṃ bhujaśrīrvādhighoṭakaḥ
6.509
bāṇakanyābalagirirgajalakṣmīrnadīrasaḥ
vasuvyūhobalaguṇovadhūrūpaṃ svarāyanam
6.510
bāṇaliṃgaṃ jīva rūpaṃ siddhidṛṣṭiḥ svarāṃbudhiḥ
ramābalaṃ dvīpagajo bāṇādrīrasakanyakā
6.511
vedaśāstraṃ śaktilakṣmīḥ somavāroṃghripallavaḥ
vedavarṇo bhāṣyakarodhruvendustanamaṃḍalam
6.512
bhūmikanyā pakṣavājīkṛtasiddhirguṇebalam
netravarṇaṃ śreṃdrakaro rāmacandrobdhimaṃḍalam
6.513
rasavyūho vadhūrnetraṃ dvīpacandroramāguṇaḥ
śailakanyā hastigirirasasiddhirvadhūrbalam
6.514
dvīpavājī kośalakṣmīrvaiśyāṃgaṃ bhogikanyakā
nadīsaṃdhyā siddhirūpaṃ tarkapakṣorthasāgaraḥ
6.515
yugapakṣaḥ pakṣacaṃdro bhūloko guṇagostanaḥ
karabhāṣākṣamālakṣmīrmaṃḍalāśvobdhikanyakā
6.516
ekatvādyāḥ kramātsaṃkhyā likhetpūrvoktasadmasu
pūrṇatārākalpatarucakraṃ sidhyettadādhruvam
6.517
śrīcāmuṃḍā kṛpāpūrṇakṛṣṇarājamahībhujā
racitaṃ prājñamodāya jīyādābhūravīṃdubham
6.517.p1
athāśvadvayagamanaprakāraḥsiṃhaladvīparājñaḥślokau
6.518
siṃnahīvanicaprajñā pākaṃśrīdemanovila
vāhalaimahūnaṃtaṃtimevetuṇapadhājiku
6.519
śrīsiṃhaṇamahīpālamaṃdhāvikutukeṃbahu
padenavājinojhātaṃ calanaṃprativeśmani
6.520
'śaṃkarabhaṭṭakṛtaślokau nināśāṃtvisamejahrakatsadmabhidyaṇāsvaśarānirotiṣabhūśanivāṣprahānāṣṭrihaṃyage
6.521
nārāyaṇāhrarāmeśa bhūjaniḥ pratisadmani
nināyaśaṃkarovāhaṃsvagehātsantriṣaṣṭhibhit
6.521.p1
(?)'
6.521.p2
nīlakaṃṭhakṛta ślokau
6.522
ādyaṃvasvekamaṣṭadviśikhividhupadaṃvahninaṃdisaṃjñaṃ
nandaikaṃ paṃcayugmaṃśaraharanayanaṃkhāśugaṃtriyuktam
aśvadvivyomacaṃdraṃyugamiti murarāḍākṣipaṅkitripaṃcopāṃtyevasvāndhibhūmijvalanamudadhikudvairadaṃtridvipaṣṭam
6.523
ṣaṭcaṃdraṃ netrayugmaṃ munijamudadhivadvanvayāśugānvi
vyomartvabdhīṣuvetthaṃpunarayanayaditvijinaṃnīlakaṃṭhaḥ
6.5
garbhacakrabaṃdhacakra 1.
śrīpākāśvagatibaṃdhacakra 2.
pā tra 35 100 49 94 51 64 103 92 nṛ bhu
yā dṛ 48 95 52 99 102 93 74 65 nṛ vā
47 34 ḍā 36 101 50 75 104 63 dṛ 91 66
20 37 96 mu 98 53 58 77 saṃ 73 62 89
33 46 21 54 cā 76 105 cā 59 90 67 72
22 19 38 97 44 śrī śrī 57 78 71 88 61
39 32 45 24 55 śrī śrī 106 87 60 79 68
18 23 30 43 ku 25 56 pā 70 81 86 83
31 40 7 pā 29 42 107 12 kā 85 69 80
6 17 bhū 41 26 13 10 1 110 śva 82 85
jā bhu 5 8 15 28 3 108 11 112 gṛ ha
pro kā 16 27 4 9 14 111 2 109 ku tiḥ]
pārśvaberījabaṃdhacakra 5
kāiva gati calāī hai.
koṇadvayaberīja cakra 6
akhaṃḍaikāiva gati calāī hai.
kalpavṛkṣabaṃdhacakra 27
kalpavṛkṣabaṃdhacakra 27
kāmadhenubaṃdhacakra 26
śrīkṛṣṇaulūkhalabaṃdha cakra 33.
isa 144 gharake buḍaibalake paṭameṃ 36 ghara choḍake bākī 108 gharameṃ śrīkṛṣṇa
ulūkhalākārase citraikāmba gati calāī hai.
sarvatobhadra baṃdhacakra 34.
isa 144 gharake paṭameṃ bīcameṃ 16 gharame berīja 354 honā usake bāhara cāro taraphake vartulākāra
cāra cāra gharome berīja 282 honā pīche usake bāhara dodo paṃktime cāra cāra ghara milake berīja 282 honā isa rītiti calāī hai.
se ekāśva gadvātriṃśattārakābaṃ dhacakra. 41
isa 64 gharake buddhibala paṭameṃ 32 gharameṃ citraikāśva gati calāyake 32 gharameṃ
citrasarīkhī ekāśva gati calāī hai.
ekāśvagatibaṃdhacakra 42
gati calāī hai.
causarabaṃdhacakra 43
javanikābaṃdhacakra 44
isa 64 gharake paṭameṃ 24 ghara choḍake bākī 40 gharameṃ paradeke ākārase citrekāśva gati calāī hai.
sarovara baṃdha cakra 47.
isa 64 gharake paṭameṃ 28 ghara choḍake bākī 36 gharameṃ sarovarake ākārase
citraikākha gati calāī hai.
rājāśvagatidvaya baṃdha cakra 46
isameṃ 1|3
6.6
ityādi viṣamāṃka ghoḍoṃke aura 2|4
6.525
ityādi samāṃka rājāke
jānanā.
gajāśvagatidvayabaṃdhacakra 49
bhaṭāśvagatidvayabaṃdhacakra 50
aśvacatuṣṭaya gatibaṃdhacakra 53
śivākārabaṃdha cakra 54
isa 64 gharake paṭameṃ 24 ghara choḍake bākī 40 gharameṃ liṃgākārase
aśvagati calāī hai.
vṛṣabhākāra baṃdhacakra 55
isa 64 gharake paṭameṃ 24 ghara choḍake bākī 40 gharameṃ vṛṣabhākāra
hastyākārabaṃdha cakra 56
isa 64 gharake paṭameṃ 22 ghara choḍake bākī 42 gharameṃ hāthīke ākārase
aśva gati calāī hai.
daśottaravṛddhibaṃdhacakra 61
isa 64 gharake paṭameṃ 1 ekako daśottara vṛddhise 8 diśāmeṃ saṃbaṃdha lagāyake
aśvaḍāvyagati calāī hai
paṃcavṛddhibaṃdhacakra 62
isa 64 gharake paṭameṃ bīcake 8 gharameṃ pācake pahāḍekī rītase vṛddhi karake
bākī 56 gharameṃ aśvaḍaikāḍava gati calāī hai.
trisaṃkhyottarapaṃcottaravṛddhibaṃdhacakra 63
vicitrāśvagatibaṃdhacakra 64
trisaṃkhyottaravṛddhibaṃdhacakra 65
dvādaśakoṣṭhabaṃdhacakra 66
rājādisamaṣṭigatibaṃdhacakra 73
śarākārasarvatobhadrabaṃdhacakra 74
manoraṃjana baṃdhacakra 75
ke gharoṃmeṃ 12 kā joḍa hove esīrītise ekāśva gati calāī hai.
jaganmohana baṃdha cakra 76
isa 64 gharake paṭameṃ bicameṃ 16 gharameṃ daṃḍapārśva ityādi 56 prakārase bi 154 kā
joḍa hove cāroṃ tarapha 2 pakti milake 12 khaṃḍameṃ cāra cāra gharame 122 kī joḍa
hove isarītise citravicitrāśva gati calāī hai.
siṃhalanṛpakṛtaaśvagatibaṃdhacakra 77
siṃ & na & hī & ba & ni & ca & pra & jñā \\
pā & kaṃ & śrī & de & ma & no & vi & la \\
vā & ha & la & mśa & ṅka & naṃ & taṃ & ti \\
me & ve & ju & ṣṭā & pa & dhā & ji & ku \\
ku & ji & dhā & pa & ṣṭā & ju & ve & me \\
ti & taṃ & naṃ & ṅka & mśa & la & ha & vā \\
la & vi & no & ma & de & śrī & kaṃ & pā \\
jñā & pra & ca & ni & ba & hī & na & siṃ \\
śrīsiṃhaṇamahīpālamedhāvīkulakuṃbahu
padenavājinojhātaṃ calaṃnaprativaśmani
mū॰ ślo॰
śaṃkarabhaṭṭakṛtaaśvagatibaṃdhacakra 78
ni & nā & śaṃ & tri & sa & me & ja & ntu \\
ka & tsva & dya & mit & ya & ṇā & sva & śa \\
rā & ni & ro & ti & ṣa & bhū & rā & niḥ \\
vāṃ & ṣya & hrā & nā & ṣṭi & haṃ & ya & ge \\
ge & yaṃ & haṃ & ṣṭi & nā & hro & ṣya & vāṃ \\
niḥ & rā & bhū & ṣa & ti & ro & ni & rā \\
śa & sva & ṇā & ya & mit & dya & tsva & ka \\
ntu & ja & me & sa & tri & śaṃ & nā & ni \\
narāyaṇāramyarameśabhūjaniḥ pratisandhani
ninyāyaśaṃkarovāhaṃravyaṃhātsāṃtradhaṣoṣit
mū॰ ślo॰
harikṛṣṇakṛtaaśvadvayagatibaṃdhacakra 80
śrīgautamakulotpanno jyotirvit vyaṃkaṭātmajaḥ
harikṛṣṇaḥ karotyatragamanaṃvājinordvayoḥ
6.524
śrī
ma
ha
vā
tya
ma
kṛ
ro
yo
naṃ
gau
ta
ri
tya
ro
naṃ
ta
ja
ku
tra
ji
ṣṇa
ka
ri
lo
tṛ
ma
kṛ
tra
ha
vā
ka
tya
ti
tpa
no
ga
ṣṇa
ta
ja
bho
tya
ti
ka
vyaṃ
tma
yo
ji
vit
ṭā
jyo
lo
ī
gau
ka
ma
bho
jyo
vyaṃ
vit
ṭā
ku
tno
śrī
akṣarāvalibaṃdhacakra 81.
ke śa jhaṃ nā ga bha ṣṭā ya
te dha khe va bha rā gha ve
ṣā je thā ḍhe paṃ ca mī ḍhaṃ
dā ṇe sa cha la ḍā pha ṅa
ṅa pha ḍā la cha sa ṇe dā
ḍhaṃ mī ca paṃ ḍhe thā je ṣā
ve gha rā bha va khe dha te
ya ṣṭā bha ga nā jhaṃ śa ke
sataraṃjaaśvagatibaṃdhacakra 82.
isa 100 gharake sataraṃja paṭameṃ eka aṃkase 100 aṃkataka kramase ekāśvagati
atha 100 gharakā sataraṃjakrīḍāpaṭa.
aśvadvayagamanaprakāramāhaharikṛṣṇaḥ
catuḥṣaṣṭhikoṣṭhātmakepaṭṭeīśānābhyanairṛtyataṃ
śrīādiakṣarāṇivilikhedakṣarāṇiyathā
śrīmahavātyamakkuroyoḥnaṃm̐gaugarityaronaṃtajaḥ
kutrajiṣṇaḥ kariloīmakṝnnahavāktamatitparnaiṇiṣṇaḥ tajarbnauṃtapattikavyaṃtamayoḥjivitaṭājyoloīm̐gaukamatroṃjyovyaṃrvitṭākunośrī tataḥvakṣyamāṇaślokarītyāśvaucālanīyau
śrīgautamakulotpannojyotirvidvyaṃkaṭātmajaḥ
harikṛṣṇaḥkarotyatragamanaṃvājinordvayoḥ
6.525-2
athākṣarāvalibandhe'śvadvayagatiprakāramāhakeśajhaṃnāgabhaṭṭāyatedhakhevajarādhave
ṣājethāṭhe paṃcamīṭhe dāṇesaculaḍāphaḍa
6.526
śataraṃjāmidhepaṭṭe caikādiśatakāṃtake
koṣṭhake'śvaṃnayeddhīmān nānāgativiśāradaḥ
6.527
atha buddhibalakhelacaturthaprakāramāhaataḥparaṃpravakṣyāmikhelaṃ buddhibalāhvaye
ataraṃjamitikhyātaṃ caturthaśatakoṣṭhakam
6.528
atrasenābhidhānaṃcasthānaṃcagatilakṣaṇam
pūrvoktādyadviśeṣaṃca tadevaprocyate'dhunā
6.529
paṭṭepūrvāparasthānaṃsenāyāḥparikalpayet
bādaśāhasyanikaṭekotavālasyasaṃsthitiḥ
6.530
tadaṃtikegajasthānaṃtatsamīpe'śvasaṃsthitiḥ
aśvasyanikaṭesthānaṃrathasyaparikalpitam
6.531
nṛpasyavāmabhāgetu putrasthānaṃ tataḥ param
pradhānaścagajāśvaucarathasthānaṃtataḥkramāt
6.532
ubhayoḥ senayormadhye hyaṣṭau hyaṣṭau padātayaḥ
putrapitroragrabhāge hyurdāveginikādvayam
6.533
tayoragresyaṃdanaudvāvevaṃsainyavyavasthitiḥ
athaiṣāṃ gatibhedaṃ ca pravakṣyāmi viśeṣataḥ
6.534
nṛpāśvarathahastīnāṃpradhānasyapadātinaḥ
gatiḥpūrvoktasadṛśāveginyānnṛpavadgatiḥ
6.535
gajāśvavadgatirdvedhākotavālasyakīrttitā
nṛpaputrasyacagatiḥsarvavatparikīrttitā
6.536
atha cittabhramanṛpasyakhelanaṃnāmapaṃcamaprakāramāha
catuḥṣaṣṭipade paṭṭe khelanaṃcātra nirdiśet
ekabhāge sthitaṃ sarvaṃ sanṛpaṃ sarvasainikam
6.537
teṣāṃ gatyādikaṃ sarvaṃ pūrvavatparikīrtitam
dvitīye saṃsthito rājā stu cittabhramātmakaḥ
6.538
ekākī sarvasenāṃgagatigaḥ parikīrttitaḥ
nirbalīmāraṇeśaktaḥ nṛpāṃtigamanaṃ na hi
6.539
śahadāne samarthaśca svasyoparitadāgamaḥ
samartho mātakaraṇe kadācidghātayate paraiḥ
6.539.p1
prācīnapaddhatigranthe
6.540
sāṃprataṃpūrvadeśake uṣṭrasyagaṇanānāstimarudhanvādikalpitā
6.8
i0 ha0 kṛ0 vṛ0 ṣa0 mi0 krī0 bu0 khe0 nā0 prakaraṇam
6.541
atha bālāvasthākrīḍāmāha
śrīmadbhāgavataproktaṃ khelaṃ vakṣyāmyataḥ param
bālādīnāṃ khelanārthaṃ dṛṣṭāṃtaṃ rāmakṛṣṇayoḥ
First 200 of 267 passages. Read on
Linked texts (6)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit