Pramāṇa · Search · About · API

Kridakaushalya 6

Krīḍākauśalya 6

Language
Sanskrit

Contents

6.345

atha buddhibalakrīḍāmāha
ataḥ paraṃpravakṣyā mikhelaṃbuddhibalāhvayam
kheloyaṃ sarvakheleṣunṛpavaduttamottamaḥ

6.346

doharā-kaunaghaṭāvehunaradaśa, daśaguṇaketanogaṃja
duḥkhaparyāyasubudhavadhana, kahokhelasataraṃja

6.347

atha buddhibalakrīḍanotpattimāha
purāśrīśaśināthākhyovidvānvipraḥ subuddhimān
tatputrovrajalālākhyaḥpitṛvadguṇavānabhūt

6.348

teneyaṃnirmitākrīḍāvalābuddhibalāhvayā
nṛpasyarājapatnayāścatuṣṭayenirvalābhidhā

6.349

atha śataraṃṃjarājyavarṇanam
ekasminnagarenṛpausasacivauvīrausadāsaṃdare
hastyaśvoṣṭrapadātibhiḥparivṛtaupadbhyāṃsadādhāvataḥ
yuddhaṃtaukurutaḥparasparamidaṃnityaṃhiśastrāṃvinā
citraṃtāvamarauvicitramitiyatsainyaṃmṛtaṃjīvati

6.350

atha śataraṃjapaṭādivarṇanam
nṛpāhṛtāṃrājanītimuktvāśaṃkaranaṃdanaḥ
śrīnīlakaṃṭhovadatikrīḍāṃbuddhibalāśritām

6.351

paṭṭe paṭevābhuvivāthakāryaprāgagrarekhānavakaṃtathaiva
udagdigagraṃnavakaṃsamānamevaṃcatuḥṣaṣṭipadaṃhitatsyāt

6.354

koṇeṣvatho haṃsapadaistadaṃkayettatpaṃktigaṃdikṣupadadvayaṃdvayam
madhyecatuṣkaṃcasamaṃkayatatrasthāpyaṃcasāṃgrāmikasainyayugmam 352
aṃtyeṣvaṣṭapadeṣumadhyapadayeārājācamaṃtritayoruṣṭraupārśvagatautayorapitathāvāhautayordaitinau || tallagnādharapaṃktigāvasumitāsthāpyābudhaiḥpattayaḥsthāpyaṃcātraparatrasainyamubhayaṃcaivaṃraṇāyodyatam 353
kālidāsaḥ
bhūpadvaṃdvaṃsacivayugalaṃvāraṇāścoṣṭrakāṇāṃyogyaṃyogyaṃkamalanayanepa
ttayaḥṣoḍaśaiva || tatratyānāṃsthalamibhahayoṣṭrapradhānaprabhūṇāṃvakṣyehaṃ
tepadagatigaṇasyāpiyuddhaṃgatiṃca

6.355

nāgaukoṇeṣvanugajapathāścausamīpetayoṣṭraumadhyemaṃtrīnarapativarau
pattayaścāgrabhāge || madhyekoṣṭhātradaparimitānnāmyarūpevihāya
prāṃtepaṃktidvayamapiparaṃsanmukhaṃsyāttathaiva

6.356

nīlakaṃṭhaḥ
anāvṛttiparāvṛttibhidākrīḍādvidheṣyate
padatatsthāpyabhedenatatrāpyādyādvidhāmatā

6.357

sacivāgragatautataḥpadātīsacivautāvagrataścālanīyau
padayugmamitīhasaṃpradāyaḥpadagonyopipareaiḥpravartyatetra

6.358

gatāgatehayoṣṭrayornacāṃtarānivartakaḥ
puraḥsthitāhayādayogajasyatenivartakāḥ

6.359

maṃtriṇaḥpṛṣṭhakoṇasthausthāpyaupattīsthirāvubhau
tathākramelakasyāpipaścācchṛṃkhalagāvubhau

6.360

vyūhadvayamidaṃcakravyūhavatparamāraṇam
dvitriprakārodyamanaṃdurokhaśaḥprakīrtitaḥ

6.361

parasyarājñobhimukhaṃnvipaṃ saṃsthāpyamadhyataḥ
svīyānyasyāpasaraṇātkāṭīśaḥsaprakīrtitaḥ

6.362

nasāṃgrāmikaḥkopi saṃsthāpanīyovinā saṃśrayaṃsaṃśrayonīcaiṣṭaḥ
naivesaṃśrayo bhūpateranyaiṣṭonavāmāraṇaṃ bhūpatestviṣṭameva

6.363

saṃrodhanaṃrājajayomato'tratadarthataikākitayāpradiṣṭa | sāceccatuḥ
ṣaṣṭimitākrameṇasyuryasyasopyatraparājitaḥ syāt

6.364

rājāviruddheśayutonacetsyānnacāsyapakṣegatimāndvitīyaḥ
pramāpayetsothavipakṣapakṣesamīpagaṃsvasyanirodhanakṣamam

6.365

nirudhyamānasyanṛpasyasārtheśiṣyetayadyekatarastadaiva || tatkrīḍakaḥsaṃgaṇayetpratīpāṃsteṣvātmanodbhāvathatāndvinighnān

6.366

kṛtvātadaṃkāngaṇayetpratīpakrīḍāścatuḥṣaṣṭimitaḥsahīnaḥ
tanmadhyaevāsyaparājayaḥsyāttatodhikosauviparītakaśca

6.368

bhūpeddṛṣṭiryasyakasyāpikistiḥsyātāmanyeśaḥsamuccārayaṃti
kheloyasmādāsurodivyadṛṣṭestasmādatraprākṛtāḥsaṃtiśabdāḥ 367
paścāttīryyanasatipurogehamekaṃ prayāyādrodhābhāvepadagatirahitaṃ haṃ
tikoṭadyoryahacchaḥ|| aśvaḥsārddhadvayapadagatirhaṃtiśatrūnpadasthānbhūpekiṃstiṃracayaticatuḥṣaṣṭikoneṣugacchet

6.369

koṇekoṇeṣṭasadnagatiścenmārgavirodhohanthānmārgasthitamapi
karaḥkiṃstamīśetanoti || daṃtīdaṃtīpramitabhavanānyeticenmāṃ
tarāyastiryyakapaścādabhimukhamariṃhaṃtikiṃstikaroti

6.370

dikcātuṣkevrajatisacivaḥkoṇavargepigehānyaṣṭau'rodhesatiripuga
ṇaṃhaṃtikistiṃtadadhāti || kisteḥ pūrvakṣitipatigatirvājivaccaika
vāraṃpaścādekaṃpadmanusaredāsanādāsasaṃtāt

6.371

ūṣṭrohastīḥ pradhānaścanāgagehānigacchati
yāvajjigamipūrodhonocedāhurmanīṣiṇaḥ

6.372

akistirbhū patirnūnamāsanātsakṛdaśvagaḥ
paścādekapadaṃgacchedāmamaṃtātsvabhāvataḥ

6.373

kistau satyāṃ vrajatinaparaḥkistimadhyena bhūpovīkṣā vīkṣānavalavalinoghnaṃti bhūpo'sahāyān || tatsāhāyyaṃ nijabalajanaiḥ kāryyamādau
kathaṃcinnoceddhanyuḥ priyasakhiparāstūrṇamevasvakīyān

6.374

sarvevīkṣānabhighnaṃtiviśādadatibhūpatau
kiṃstajighāṃsādicchā cedetannītimaṃtāṃmatam

6.375

sthānaṃkṣemaṃsainyakānāṃvilokyasvānāṃpaścādyoddhumicchetpareṇa
kistermadhyepūraṇārthaṃpradattoyaḥkaściddhātastasyayatnovidheyaḥ

6.376

dṛṣṭvābhū pemāha tiścetsamīpe kasmāddhanyādvāhinīvyarthameva
buddhistāvanmāha tau yojanīyā yuddhe buddheryojanaṃvyarthameva

6.378

patteḥkistirvājinaścāpikistirvāntānaśyedbhūta cālane vā
sācivyauṣṭrīvāraṇīyāpikistirghātotthānā''pūraṇairnāśameti377
kistau satyāṃ bhūpateścennamārgaḥkrīḍākārāmāhatiṃtāṃvadaṃti
yuddhe sainyaṃsarvamāpātitaṃcettadvidvāṃsoburdamābhāṣayaṃti

6.379

ekaḥpattiścedsaumāhatiḥ sāsaveṃhanyāttattraburdāparasmin
vāhinyāvābhūpaternāgatiḥ sājicitrasyāṃgrāhyamekaṃ parasyāḥ

6.380

yasyasthānaṃpattirāpnotigacchantatrasvīyaḥsthāpanīyaḥsaeva
maṃtrīmaṃtrīśasthalopetapattirhaṃtāranocedutpatedekaeva

6.381

hastīvāśvaḥpriyasakhikaronotṛtīyaḥkadācinmaṃtrīcāmīkaragirikucenadvitīyaḥkadācit || yatropetaḥpadagatirahovāraṇāditvametisvīyastasminvilasatimariṃcārunetre nahanyāt

6.385

hatvākiṃcinmāhatiryābhavetsāmārākhyaivaprojvalaḥtārahāre
utthāneyāmāhatirmadhyagasyasāvijñeyākubjarūpāsurūpe382
dīrghepattemāhatiḥsānikṛṣṭā hrasve cauṣṭrīmāhatirduḥkhairaiva
sācivyaibhītauragīmāhatiryāsāvijñeyāhīnarūpākrameṇa 383
kiṃcitkarttuṃnaiva śaktotikaścitsenādhīśomāhatiṃvāthaburddam
śrībhadrāṃkeyāminīśopamāsyedhīmaṃtastāṃkāyamāṃ vyāharaṃti 384
yasmācchaḥsyāttattadevapracālyaṃvālesāsyādastamoretinītiḥ
yatranyastaṃyattutatraivatatsyānnītirvālesānukhānāpureti

6.386

nītirdvayaṃyatrapūrvaṃprayuktaṃsāsaṃjñāsyādastakhānāpureti
nītyāpūrvaṃkhelanāduttamaiṣānītirnocedbādhakaṃ naivakiṃcit

6.387

paścāddikoṇatiryaṅnogacchetpadagatiḥsadā
puro'ruddhaṃpadaṃyāyātkoṭayohaṃtācakastikṛt

6.388

atha rājaguṇanirūpaṇaṃ-nītiśāstre
ṛjuvakragatijñeyodhīrodhīmānpratāpavān
prajāpālanasaṃpannakīrtyāmarasamaḥprabhuḥ

6.389

yenayuddhaprasaṃgastu na śrutonāvalokitaḥ
sadhīro vāsadāśūraḥ paratparigaṇaṃkiṃla

6.390

nagaṇasyāgratogacchetsiddhe kāryesa maṃphalam
yadi kāryavipattiḥsyānmukharastatrahanyate

6.391

atha pradhānaguṇanirūpaṇam
ṛjuvakragatauprājñodūradraṣṭāhiterataḥ
śūraścaprabhubhakto'saurājamaṃtrīprakīrttitaḥ

6.392

sānukūlesukālecavipatkālesamaḥsudhīḥ
nabhramo jāyateyasyasapārthaṃpuruṣottamaḥ

6.393

atha uṣṭraguṇanirūpaṇam
vapurviṣamasaṃsthānaṃkarṇajvarakaroravaḥ
karabhasyāśugatyaivācchāditādoṣasaṃtatiḥ

6.394

athāśvaguṇanirūpaṇam
bahubhiḥpaśubhiḥkiṃvaivinācaikenavājinā
yenoḍḍānavatāyuddhevijitāḥśatrupaṃktayaḥ

6.395

dohā || caṃcala cāla camakanī, atibhojana atiroṣa
yaha guṇa turaya bisāhiye, yaha tiriyāke doṣa

6.396

atha hastiguṇanirūpaṇam
vakratvaṃsaralatvaṃcasvabhāvādasatāṃsatām
gatirnāgasyasaralāvakrāherarjanmataḥkila

6.397

atha padātiguṇanirūpaṇam
ṛjucittenayadvākyaṃproktaṃduḥkhaṃdadātina
vakrībhūtaḥprahārosaukhaḍgasyāśunikṛntati

6.398

dohā-sajjanasesīdhorahai, vāṃkoarisohauya
yahamanuṣyakīrītihai, saralapanomatakhoṃya

6.399

vahī sipāhī boliye, sanmukha sahe jo ghāva
jyoṃpyādāśataraṃjakā, pīcherakhenapāva

6.400

śloka-sahasāvidadhītanakriyāmavivekaḥ paramāpadāṃpadam
vṛṇutehivimṛśyakāriṇaṃguṇalubdhāḥsvayamevasaṃpadaḥ

6.401

atha mahārāṣṭrabhāṣāmadhyebuddhibalakrīḍāvarṇanam
śloka || jīcyājāṇapaṭāsasuṃdaraghareṃaṣṭāṣṭacārīṃmukheṃ, jhālīṃtīṃ
gaṇitāṃsamastahicatuḥṣaṣṭīgaṇāvīṃsukheṃ || madhyeṃdonaghareṃtayāsa
kaṭatekelecahūm̐bājulā, teṃsiṃhāsanacihnahoyapaṭamīsāṃgītalā
hātulā

6.402

gīti || gajaaśvauṣṭraasatī, donataseaṣṭa
tepadātīre||ekapradhānarājā, mukhyatayālāgiṃsaṃpadātīre

6.403

krīḍākaritīdoghe, pratyekālāsamānahīṃmoharīṃ || sāmagrīṃtana
setyā, doghāṃlānyūnatīḷavāmuharī

6.404

madhyeṃdonakaṭāṃva
ra, ujavebājūsabaisavīrājā||ḍāvīkaḍepradhānā, baisaviṇyālāgim̐
susthaḷīṃyojā

6.405

rājāceśejārīṃ, uṃṭabaḷīneṃcaaśvaha
ttīto || taisecasavyabhāgīṃ, pradhānasannīdhabaisavītīto

6.407

puḍhalyāgharīṃvaḷīneṃ, ekekācepuḍheṃpadātīṃsa || basavāveṃdoghāṃnīṃ
mohorīṃjhālīṃsamastavattīsa ||406||śloka||hastīnīṭaubhāta
thāhiaḍavācālepaṭīṃnirbhara, uṣṭrācīgativakratikesaghareṃgho
ḍāhisārdhadvaya||hastyuṣṭrāparicālatosacivatopyādāyaekagrahā,
cālebhūpatisarvacālisaparīekāgrahāteṃpahā

6.408

viśe
ṣatāyāṃtavadenasārī, padātivakraikagharāṃtamārī||acakraviddhaprabhu
aśvacāla, sakṛtvarīcālatasepahāla

6.409

gajāpuḍheṃjaऄ
satopadātī, sakṛtgṛheṃdonacicālavītī || pradhānarājāpuḍhalā
śipāī, taisācacālesamajonagheī

6.410

aso nasopṛṣṭhisabhūpamaṃtrī, gṛhadvayīṃcālavitīsvaṃtatrī
paraṃtuhattīnasatāṃsrvapṛṣṭhīṃ, napāhilācālavitāṃsvadṛṣṭīṃ

6.411

balāviṇeṃjodhathamaprasaṃgīṃ, karīlarājāpratividdhaaṃgī
uḍūnaghoḍyāparibhūpajāṇā, vadhīlaghoḍyāsamanāṃtaāṇā

6.412

jeṃpyādeṃgharaekaekakramatāṃjyācyāgharāpāvateṃ
teṃhoteṃmohareṃsajīvasamajājanmīṃtitheṃrāhateṃ
ghoḍeṃniścayajanmapāṃcaur̤ateṃyākāraṇaṃtonaḍe
janmasthāniṃaselamāraathavājyā jyāgharīṃtouḍe

6.413

pyādājarīṃaśvakarāvayālā, aśvasthaḷāsannidhajāṇaālā
kāṃhīṃnaseāḍaghaḍelaghoḍā, rājānauḍḍāṇagṛhāṃtasoḍā

6.414

prathama sakala sainyeṃ cālatī eka rājā,
nijagṛha naca soḍī niścayo hā karā jā
akhilahi jana ādau kheḷatī cāra ḍāva,
pari naca kadhi gheī mohareṃ eka dhāṃva

6.415

jarī mohareṃ eka ḍāvāṃta rāhe, tarī mājateṃ ta aśī cāla āhe
jarī rāhilā ekaṭāhī pradhāna, na hoīlato mattaanyāsamāna

6.416

gīti || pyādīṃ jyā mohaṟyāce gelīṃ ghariṃ jari paraṃtu moharīṃ tīṃ
asalīṃ paṭāṃta tari tīṃ ṭākiti kāḍhoni hī aserītī

6.417

pari je kuśala khilāḍī te māniti kheḷa to ase kācā
pyādeṃ māruni ghyāveṃ yuktyā aḍavoni ḍāva lokāṃcā

6.418

athavā mohareṃ ghyāveṃ māruni teṃ anyanija upāyāneṃ
mohareṃ dujeṃ karāveṃ tyājāgīṃ pāvalyā śipāyāneṃ

6.419

śloka || rājāce gharacā śipāī kramito ṣaṣṭha gṛhāteṃ tadā
hoī niścaya to pradhāna samajā hī rīti cāle sadā

6.420

āhe jyā gharacā jivaṃta karabha krīḍā karāyā tarī
hoīnā dusarāhi tyāca gharacā uṣṭreti cittīṃ dharīṃ

6.421

gīti || dusarīṃ moharīṃ hoṇyā aisā pratibaṃdha karabhasama nāhīṃ
mohareṃ hoteṃ jātāṃ pyādeṃ dohoṃtuna gharāṃta ekāhī

6.422

śloka || āhe jeṃ mohareṃ baliṣṭha tari teṃ mārūṃnaye niścayeṃ
mārāveṃ jari sarvathaiva buḍato ḍāva prasiddhīkara
kiṃvā jeṃbaḷateṃ iresa paḍaleṃ teṃ mohareṃ māritī
rājā kāḍha śahāṃta yeila tarīhī māraṇeṃ niścitīṃ

6.422.p1

athavā jari eka mohareṃ uraleṃ mārila niścayaiṃ khareṃ
na gaṇā muhaṟyāṃta pyādiṃ tīṃ āhe nirbaḷicī aśīrītī423
atha śataraṃjakhelake paṭṭakā yaṃtra.
khela āṭhavāṃ.
supeda pahile khelakara cauthe dām̐vameṃ kāleke ūpara
pyāda māta.
dām̐vakā khulāsā.
supeda.
1 pyā. rā. cautheghara.
2 rā. rā. pāṃcaveṃ ghara.
3 rā. rā. ūm̐. chaṭhe ghara.
kālā.
1 pyā. le.
2 pyā. gho. le.
3 pyā. ūm̐. le.
4 pra. rā. hā. cauthe ghara śaha.
4 rājā.
5 pyā. pyā. le hucamallīkā pyādāho.
khela navamām̐.
supeda pahile khelakara kāleke ūpara cauthe dāvameṃ
dām̐vakā khulāsā.
supeda
1 hasti śaha.
2 ūm̐ṭa rājāke cautheghahasti śaha huī
kālā.
1 rājā hāthīkoletā hai
2 rājā rājāghor̤eke 1
gharameṃ jātā hai.
3 pyādā rājā ūm̐ṭake dūsare gharameṃ ( māta )
khela daśavāṃ.
supeda pahile khelakara cauthe dāvameṃ kāleke
dām̐vakā khulāsā.
supeda
1 pradhānapradhānaūm̐ṭake
cauthe gharameṃ śaha.
2 ghoḍāghoḍeko le. śa.
3 gho.pra.gho.pāṃcaveṃ gharameṃ śaha
kālā.
1 rājā pradhāna le.
2 rā. rā. pāṃcaveṃ gharameṃ gayā.
3rā.pradhānake cauthe gharameṃ
4 gho.pra.ūm̐ṭake cautheghara māta.

6.422.p2

atha yavanalokānāṃ paddhatimāha.

6.424

gīti || yavanakrīḍā sārī svakīyalokāṃsamāna samajā tī
yāstava kheḷā taise kheḷati jaisī svadeśasama jātī

6.426

paribhedakiṃcitāhe kathitoṃtujasarvahīvilokīṃto
jomīśodhunikathilā samajāyāstavasvadeśalokīṃto 425
śloka || yavanāṃtaviśeṣahāpahā hucamallīpratimoharīṃsaha
moharīṃparipāṃcarākhitāṃ mhaṇatiteubhayīṃsamānatā

6.427

gīti || mātapratibandhamhaṇā luṃṭhanaburjīhmaṇūnaāṇāvī
mṛtyuṃjayahucamallī paribhāṣāpanāṃtaāṇāvī

6.428

pyādemātamhaṇāvī padātibaṃdhāsajāṇadhībhūṣā
māremātaphakīrī luṃṭhanabandhaprasiddhaparibhāṣā

6.429

iti yavana loka praśasti
atha hūṇadeśīyalokānāṃ khelanapaddhatimāha.
śloka || iṃgrejalokāṃta aśī pravṛttī gṛhadvayeṃ cālavitī padātī
paraṃtu hī ekaci kheḷacāla te cālatī niścaya rūpavola

6.430

pradhānāce sthānīṃ jari kari padātī gamana teṃ
tarī hotī aśvādika sakala icchīla mana teṃ
tasāgelā aśvādika gṛhiṃ śipāī tari titheṃ
karāveṃ maṃtryālā sulabha sahaja svīkṛtapatheṃ

6.431

rājā hattimadhyeṃ nasela mohareṃ dūjeṃ tarī bhūpatī
hattīcyāsthāḷiṃ ṭhevitī gaja tasā bhūpasthaḷīṃ āṇitī
aisī cāla ahe paraṃtu basalā nāhīṃ prabhūlā śaha
tevhāṃ yogya puḍheṃ pravṛtti maga tī sarvāṃsihī duḥsaha

6.432

jyācyā gharīṃ jāilato padātī tīṃtīṃvarī mohari siddha hotī
paraṃtu bhūpasthaḷiṃcā śipāī icchāasetyāmohaṟyāsa deī

6.433

rājāāṇi sacīva he paṭiṃbare ṭheūniyāṃ sanmukha
tajjātīyasamasta loka karitī krīḍāghaḍāyāsukha
nāhīṃ bhedadujāsamāna hivitī sārīṃdujīṃ moharīṃ
cittīṃ ṭheunikrīḍakā magatitheṃ tūṃhītaseṃ svīkarīṃ

6.434

ekāciḍāvā prathama prasaṃgīṃ tūṃ kheḷa śiṣṭoktikadānabhaṃgī
aso naso pṛṣṭhiśi moharīṃtīṃ de ekadāṃ dona ghareṃ padātī

6.435

āṃgalaśataraṃjapaṭa
mahatpuruṣasaṃgena krīḍanaṃ ca yadā bhavet
tadā tu daśamaryādā pālanīyā viśeṣataḥ

6.436

iti buddhivalaprathamaprakāraḥ samāptaḥ
3 tīsarī maryādā-khelanemeṃ sāmanevāleke manameṃ duḥkha hove aisā amaryāda
dharake baiṭhanā nahīṃ.
4cauthī maryādā-dūsarā dām̐va khelanevālā avakāśase khelane lagā to usako
jaladīse dām̐va khelanā.
5 pāṃcavīṃ maryādā-dūsarese apaneko adhika khelanā ātā hove tathāpi
6 chaṭhī maryādā-koī pāsa dekhaneko baiṭhā huā ādamī acchā dām̐va
lenekā vicāra dūsareko batāve to usake ūpara āpa krodha aura usako pratiparākrama dhairya gambhīra udāratākī parīkṣā karaneke vāste śataraṃja khelameṃ
parīkṣā karate the.
7 sātavīṃ maryādā-satyatāse khelanekā svabhāva rakhanā pratispardhine
kadācita buddhi purassara athavā vismaraṇase khoṭā dām̐va liyā to bhī usako
to āgraha choḍa denā.
8 āṭhavīṃ maryādā-jo kabhī dūsare khelanevālene pahile eka khela
khelake punaḥ dūsarā vicāra khaḍā rahyā to vaha khela phirāyake dūsarī rītise
khelegā to usako pratibandha na karanā apanā mātra dekhake calanā.
9 navavīṃ maryādā-āṭhavīṃ maryādāmeṃ khela phirānekī ājñā dī parantu yaha
10 daśavīṃ maryādā-kitane eka logoṃkī aisī cāla hai ki apane mare
iti buddhivalakīḍāmeṃ prathamaprakāra saṃpūrṇa
atha buddhivala vyūharacanā bheda
atha 144 gharavālā buddhivalakā vyūhapaṭṭa
atha dvitīyaṃbuddhibalakrīḍanamāha
dvitīyaṃsaṃpravakṣyāborder:none;mikhelaṃbuddhibalāhvayam
trayodaśordhvagārekhāstiryagrekhāstvayodaśa

6.437

evaṃkoṣṭhānijāyaṃtevedārdhīdu 144 mitānica
nṛpādīnāṃsthalānyatrakhelanaṃgatilakṣaṇam

6.438

vijñeyaṃpūrvavatsarvaṃviśeṣaṃpravadāmyaham
dvau dvau rathaudhvajau dvaudvaubhaṭānāmaṣṭakaṃmithaḥ

6.439

militvādhikyamevātrasenāyāṃparikīrtitam
rathasyagajavajjñeyādhvajasyakarivadgatiḥ

6.440

uṣṭrasyanikaṭesthānaṃrathasyaparikīrtitaṃ
tatsamīpedhvajasthānamaśvasthānaṃtataḥparam

6.441

iti buddhibaladvitīyaprakāraḥ
atha 196 gharakā buddhibala khelakā paṭa
atha tṛtīyaprakāreṇabuddhibalakrīḍanamāha
tṛtīyaṃsaṃpravakṣyāmikhelaṃbuddhibalāhvayam
ūrdhvarekhāḥpaṃcadaśatīryagrekhāstathaivaca

6.442

kartavyāstatrajāyaṃtekoṣṭhāniṣaṇṇavatyapi
śatādhikānisenāṃgaṃpūrvavatsarvamādiśet

6.443

viśeṣaṃcātravakṣyāmidverājñaudvaukumārakau
catvāraścabhaṭāstvevaṃgatisthānevadāmyaham

6.444

nṛpasyanikaṭerājñīpradhānasyakumārakaḥ
rājñāgatiḥ svapativatkumārasyapradhānavat

6.445

evaṃbhedadvayenaivakhelanaṃparikīrtitam
atrasarvāṇimārgaṇipūrvoktāni samācaret

6.445.p1

iti tṛtīyaprakāreṇa buddhibalakrīḍanam
athāgre aśvagatibhedānāha

6.445.p2

karnāṭakāvipayādhipośrīkṛṣṇabhūpatiḥ

6.446

mahābalagiriṃdrajāvimalapādapaṃkeruhaprapūjanaparāyaṇapracuramānasaḥkṛṣṇarāṭ
samastanṛpamaṇḍalīmukuṭaratnanīrājitasphuraccaraṇapallavaḥprathayatiśrutiṃvājinaḥ

6.447

vedavāriṃdhitāreśasadanecāturaṃgake
vijñeyāgarbhacakrāndyaivaśvaikāśvagatiḥśubhā

6.448

garbhegāmarabhedānvyāpūrṇenyāsaibhabhedayuk
āhatyarasarūpārkabhedayuktāhyayuktiḥ

6.449

vīthībodhakarāstvādyādvitīyāgṛhabodhakāḥ
sarvesaṃkhyāratnakośaproktāḥśabdāstathātrahi

6.450

maṃḍalāśrodharālakṣmīkarabhāṣābdhimātṛkā
prāṇakāṃtārāmarasobhujalakṣmīḥkṣamābalam

6.451

netravarṇo rūpanetraṃrāmacandraḥkareguṇaḥ
virāṭarūpaṃliṃgapāṇirvednyūḍhovadhūbalam

6.452

yugalakṣmīrdūvājībhūmikanyāguṇāṃbudhiḥ
candramūrtirnetrarūpaṃrāmāॅliṃgaṃkarekṣaraḥ

6.453

somavāraḥśaktilakṣmīrbāṇādvirgaṇakāvadhūḥ
madāṃbudhirmu nikarovāṇaliṃgaṃkṛte śikhā

6.454

tarkaśāstraṃvājigajogajaśāstrādrigostanau
lakṣmīkarojīvarūpaṃvedapakṣaḥśarāṃbudhiḥ

6.455

vedaśāstraṃrasanadīgajalakṣmīsvarevalam
jīvasiddhirhastiśailovārakanyāvaleṣaṇam

6.456

pakṣirūpaṃvedabhāṣyaṃrāmabāṇaḥkṣamāṃbudhiḥ
kucagrahaṇakeṃdredūveśyāśivasucaṃdramāḥ

6.457

aśvamūrtirvadhūnetraṃdvīpacaṃdroramāguṇaḥ
rasavārdhirnāgakanyāharyaśvaḥkośabhārgavī

6.458

vedanādaḥśāstraśivoyugārkobāṇanaṃdanaḥ
girīśvaromātṛbhāvojīvājñāsāgarenidhiḥ

6.459

rāmeśvaraścandrasūryaḥ karṇaputroyugeśvaraḥ
netrabhāvaścandravanaṃliṃgāṃka stanaśaṃkaraḥ

6.460

kṣamāratnaṃrāmaputraḥśaravīronadīsutaḥ
jīvarāśirbhairaveśodiśāsūryo'rkaśaṃkaraḥ

6.461

śivanandobhānuvāraḥśivastrīratnasāgaraḥ
śivarāmaḥsūryacandrovanahaksūryamaṇḍalam

6.462

śivarūpaṃvīrabāhuḥputravyūhoghanerasaḥ
vanalakṣmīḥ śambhuputromāsārkovanaśaṃkaraḥ

6.463

nāgakūṭomeghanādohayāṃkovīrabhārgavī
cumbanāṃgaṃbhāvakanyārudrāśvaḥsūryadhānyakam

6.464

śivaśaṃkaranandākaudohalāśāramāmaṇiḥ
meghasvarovanedurgābhāvalakṣmīḥśivevalaḥ

6.465

sūryyakeṃdraṃvanekanyābhāvormiḥśivasāgaraḥ
sūryyagrahaṇaputreṃdrūdhenuśaktiḥ śivekaraḥ

6.466

ratnabhūmisnānasaṃdhyāvīrakannāvanācalaḥ
graharatnaṃ śivelakṣmīrbhānuputraḥ śivāryamā

6.467

coleśvaraḥśailarāśirlakṣmīputroraseghanaḥ
bāṇeśvaroliṃgarāśirbhūmīśobhujanāyakaḥ

6.468

ekatvādyāḥkramātsaṃkhyāḥpūrvokteṣucasadmasu
likhedyaditadāsidhyedvicitrāśvagatiḥśubhā

6.468.p1

indravajrāvṛttam

6.469

dṛgbhyāṃgajairbhūtapatibhirjineśvardaṃtaiścataṃtairhagagairyugeṃdraiḥ
ekatvasaṃkhyāpṛthagatracakresaṃyojitājñeyamanūnadhībhiḥ

6.470

śrīcāmuṃḍākṛpābhājāśrīcāmeṃdratanūbhuvā
śrīkṛṣṇanṛpacandreṇa śrīhariputirīritā

6.471

cāmuṃḍācaraṇābjapūjanaparaḥ śrīkṛṣṇabhūvallabhaścakrevārdhikṛtaiṃrtusaṅkalitaśrīcāturaṃgeśubhai
saṃcāraṃturagasyasādhutanutepūrṇāñcalakṣmīmitāsaṃkhyā
bhāskaravīthikāsvapisamāsyāddaṃḍataḥpārśvataḥ

6.472

vīthīnāṃbodhakāstvādyādvitīyāgṛhabodhakāḥ
śabdāḥsaṃkhyāratnakośasthitāḥsarvatrakīrttitāḥ

6.473

pādanetraṃvārdhicaṃdrorāmaliṃgaṃkṣamāṃbudhiḥ
netrabhāṣāvedakanyāmaṃḍalāivaḥkṣamāramā

6.474

lokanāyakabhūputraudvaṃdvabhāvoyugeśvaraḥ
jīvaputrovadhūraśistāṃḍaveśoramāmaṇiḥ

6.475

vanāraṇyaratnarāśiḥśiveśobhāvanāyakaḥ
śivācalobhānukanyāsrutāṃgaṃvīrabhairavaḥ

6.476

hayasvaraḥkośalakṣmīrbelāṃgaṃnāgakanyakā
svaramaṃḍalabāṇābdhīśāstradṛgvasucaṃdramāḥ

6.477

vīrarāmaḥśivakṛtaṃsūryahakvavanacandramāḥ
śivaśaktiḥsūryacaṃdrodikśākṣimaṇisāgaraḥ

6.478

nāganetraṃjīvarūpaṃvāṇāgnirvyādhasāgaraḥ
lakṣmībalaṃjīvakanyāśikhāiṣoharibhārgavī

6.479

vīratāṃḍavaputrārthausūryāṃgaṃśivabhārgavī
bhānuputrorudrabhāvovīreśovananāyakaḥ

6.480

ramātmajodhoṭakārkaḥprāṇeśojīvanāyakaḥ
vārdhiputromaṇḍalākoṃbhūmīśobhujanāyakaḥ

6.481

candrasvaraḥśaktilakṣmīrvedaśāstraṃkareśraraḥ
kṛteyugaṃliṃgapāṇiścaṃdrarūpaṃkareguṇaḥ

6.482

vedapāṇiḥpāṇicaṃdraścaṃdranāḍīguṇāṃbudhiḥ
bhūmikanyārāmajīvovārdhiḥśrīpakṣaghoṭakaḥ

6.483

candradhānyaṃvibhūtīśovedākoṃlokanaṃdanaḥ
kanyaratnaṃbalaṃśivolakṣmībhāvodrinaṃdanaḥ

6.484

graharatnaṃputraśivorāiyarkaḥśivanandanaḥ
bhāvalakṣmīrudrabalaṃvīrakanyāvanācalaḥ

6.485

gajalakṣmīrbalagirvāṇakanyā nadībalam
gajavyūhobalaguṇaḥśaracandraḥsvarāyanam

6.486

meghacandrodiśāśaktiḥ kūṭāndhiḥśivalocanam
diśāvyūhaḥsūryamūrtiḥ śiveṃdurvīralocanam

6.487

vāracandrobāṇapāṇī rasābdhirnāgamaṃḍalam
śailakanyāprāṇabalaṃbalaśrīrgajaghoṭakaḥ

6.488

vanalakṣmīrdhenubalaṃśivāthīrbhāvatāṃḍavaḥ
śivanaṃdaḥkūṭaśivovanākanandanandanaḥ

6.489

aśvaratnaṃbhairaveśojīvarāśivardhūsutaḥ
rāmeśvaraścandrasūryaḥ karṇaputrobdhināyakaḥ

6.490

bhujalakṣmīrvedagirīrāmabāṇaḥkṣamābalam
dvaṃdvavedaścaṃdrakarorāmacandrobdhimaṃḍalam

6.491

ekatvādyāḥkramātsaṃkhyāḥpūrvokteṣucasadmasu
likhedyaditadāsiddhayedvicitrāśvagatiḥśubhā

6.492

śrīcāmuṃḍādayāpātrakṛṣṇarājamahībhujā
racitāprājñamodāyajīyādāsūryacandrabham

6.493

cāmuṃḍāpadabhanyabhaktibharitaḥśrīkṛṣṇabhūpālakaścakretantragṛhānvitevitanutesatpiṃḍatiṃsuṃdaram
vīthībodhakarāstupūrvamuditāḥpaścādgrahobodhakāḥ
saṃkhyāratnasukośagāścasakalāḥśabdāḥprayuktāstviha

6.494

rāmaliṃgaṃnetrarūpaṃdhruvaśaktirguṇāyanam
dhruvacandraḥpāṇiliṃgaṃrāmacandraḥkṣamākaraḥ

6.495

yugmavedobhūmirasobhujalakṣmīrguṇebalam
bhūmikanyāpakṣavājīrāmabāṇaḥkṣamāṃbudhiḥ

6.496

pādanetraṃvedamūrtiḥkanyārūpaṃnadīkaraḥ
gajavyūhojīvaśaktirvedāmdhiḥkarapallavaḥ

6.497

somavāraḥśaktilakṣmīrvedaśāstraṃśikhāgajaḥ
guṇasvarobhūmilakṣmīrnetrāṃgaṃvārdhikanyakā

6.498

bāṇaliṃgaṃbhāṣyavedaḥ kanyārthomātṛkāśrutiḥ
lakṣmīkaraḥśāstrarūpaṃvedadṛṣṭiḥśarāṃbudhiḥ

6.499

tarkaśāstraṃvedagirīrasaśrīrgajaghoṭakaḥ
śailakanyāramāmūrtirdīpabhūmirvadhūstanaḥ

6.500

aṃgavedonāgakaṃcadvīpāścalohakārakam
vedalakṣmīrjīvavārogajalakṣmīrnadīrasaḥ

6.501

vadhūsvarodvīpagajogaṃdhāṃgaṃjīvakanyakā
harimūrtiṃramārūpaṃveśyākṣiyugacaṃdramāḥ

6.502

ekatvādyāḥkramātsaṃkhyāḥpūrvokteṣucasadmasu
likhedyaditadāsiddhyedvyaikāśvagatiḥśubhā

6.502.p1

indravajrāvṛttam

6.504

dṛgbhyāṃgajairbhāgavatairjinaiścadaṃtaiścatālairvasugostanaiśca
hālāsyalīlābhirapikramātsyādekatvasaṃkhyāgrathitātracakre 503
jāyaṃtebaladevāṃkacakrāṇipramukhānica
yantracakregajākīṃkāśraikaikasminnidāḥkramāt

6.505

śrīcāmuṃḍākṛpāpātraśrīkṛṣṇendramahībhujā
racitāprājñamodāyajīyāddharigatiściram

6.506

śrīmaccāmuṃḍikāṃvācaraṇasarasijadvaṃdvapūjādhurīṇaḥ
śrīmānkṛṣṇakṣitīśaḥśrutimatasadanairbhūṣitecāturaṃga
cakre'sminghoṭakasyaplutimapitanutepūrṇatārāḍhyasaṃkhyā
pratyekaṃsarvapaṃktiṣvapibhavatisamādaṃḍataḥpārśvataśca

6.507

vīthīnāṃ bodhakāstvādyā dvitīyā gṛhabodhakāḥ
śabdāḥ saṃkhyāratnakośasthitāḥ sarvatra kīrtitāḥ

6.508

rāmamūrtiḥ keṃdracaṃdraḥ pādadṛṣṭiḥ kṣamāṃbudhiḥ
śaktikanyācaṃdrabalaṃ bhujaśrīrvādhighoṭakaḥ

6.509

bāṇakanyābalagirirgajalakṣmīrnadīrasaḥ
vasuvyūhobalaguṇovadhūrūpaṃ svarāyanam

6.510

bāṇaliṃgaṃ jīva rūpaṃ siddhidṛṣṭiḥ svarāṃbudhiḥ
ramābalaṃ dvīpagajo bāṇādrīrasakanyakā

6.511

vedaśāstraṃ śaktilakṣmīḥ somavāroṃghripallavaḥ
vedavarṇo bhāṣyakarodhruvendustanamaṃḍalam

6.512

bhūmikanyā pakṣavājīkṛtasiddhirguṇebalam
netravarṇaṃ śreṃdrakaro rāmacandrobdhimaṃḍalam

6.513

rasavyūho vadhūrnetraṃ dvīpacandroramāguṇaḥ
śailakanyā hastigirirasasiddhirvadhūrbalam

6.514

dvīpavājī kośalakṣmīrvaiśyāṃgaṃ bhogikanyakā
nadīsaṃdhyā siddhirūpaṃ tarkapakṣorthasāgaraḥ

6.515

yugapakṣaḥ pakṣacaṃdro bhūloko guṇagostanaḥ
karabhāṣākṣamālakṣmīrmaṃḍalāśvobdhikanyakā

6.516

ekatvādyāḥ kramātsaṃkhyā likhetpūrvoktasadmasu
pūrṇatārākalpatarucakraṃ sidhyettadādhruvam

6.517

śrīcāmuṃḍā kṛpāpūrṇakṛṣṇarājamahībhujā
racitaṃ prājñamodāya jīyādābhūravīṃdubham

6.517.p1

athāśvadvayagamanaprakāraḥsiṃhaladvīparājñaḥślokau

6.518

siṃnahīvanicaprajñā pākaṃśrīdemanovila
vāhalaimahūnaṃtaṃtimevetuṇapadhājiku

6.519

śrīsiṃhaṇamahīpālamaṃdhāvikutukeṃbahu
padenavājinojhātaṃ calanaṃprativeśmani

6.520

'śaṃkarabhaṭṭakṛtaślokau nināśāṃtvisamejahrakatsadmabhidyaṇāsvaśarānirotiṣabhūśanivāṣprahānāṣṭrihaṃyage

6.521

nārāyaṇāhrarāmeśa bhūjaniḥ pratisadmani
nināyaśaṃkarovāhaṃsvagehātsantriṣaṣṭhibhit

6.521.p1

(?)'

6.521.p2

nīlakaṃṭhakṛta ślokau

6.522

ādyaṃvasvekamaṣṭadviśikhividhupadaṃvahninaṃdisaṃjñaṃ
nandaikaṃ paṃcayugmaṃśaraharanayanaṃkhāśugaṃtriyuktam
aśvadvivyomacaṃdraṃyugamiti murarāḍākṣipaṅkitripaṃcopāṃtyevasvāndhibhūmijvalanamudadhikudvairadaṃtridvipaṣṭam

6.523

ṣaṭcaṃdraṃ netrayugmaṃ munijamudadhivadvanvayāśugānvi
vyomartvabdhīṣuvetthaṃpunarayanayaditvijinaṃnīlakaṃṭhaḥ

6.5

garbhacakrabaṃdhacakra 1.
śrīpākāśvagatibaṃdhacakra 2.
pā tra 35 100 49 94 51 64 103 92 nṛ bhu
yā dṛ 48 95 52 99 102 93 74 65 nṛ vā
47 34 ḍā 36 101 50 75 104 63 dṛ 91 66
20 37 96 mu 98 53 58 77 saṃ 73 62 89
33 46 21 54 cā 76 105 cā 59 90 67 72
22 19 38 97 44 śrī śrī 57 78 71 88 61
39 32 45 24 55 śrī śrī 106 87 60 79 68
18 23 30 43 ku 25 56 pā 70 81 86 83
31 40 7 pā 29 42 107 12 kā 85 69 80
6 17 bhū 41 26 13 10 1 110 śva 82 85
jā bhu 5 8 15 28 3 108 11 112 gṛ ha
pro kā 16 27 4 9 14 111 2 109 ku tiḥ]
pārśvaberījabaṃdhacakra 5
kāiva gati calāī hai.
koṇadvayaberīja cakra 6
akhaṃḍaikāiva gati calāī hai.
kalpavṛkṣabaṃdhacakra 27
kalpavṛkṣabaṃdhacakra 27
kāmadhenubaṃdhacakra 26
śrīkṛṣṇaulūkhalabaṃdha cakra 33.
isa 144 gharake buḍaibalake paṭameṃ 36 ghara choḍake bākī 108 gharameṃ śrīkṛṣṇa
ulūkhalākārase citraikāmba gati calāī hai.
sarvatobhadra baṃdhacakra 34.
isa 144 gharake paṭameṃ bīcameṃ 16 gharame berīja 354 honā usake bāhara cāro taraphake vartulākāra
cāra cāra gharome berīja 282 honā pīche usake bāhara dodo paṃktime cāra cāra ghara milake berīja 282 honā isa rītiti calāī hai.
se ekāśva gadvātriṃśattārakābaṃ dhacakra. 41
isa 64 gharake buddhibala paṭameṃ 32 gharameṃ citraikāśva gati calāyake 32 gharameṃ
citrasarīkhī ekāśva gati calāī hai.
ekāśvagatibaṃdhacakra 42
gati calāī hai.
causarabaṃdhacakra 43
javanikābaṃdhacakra 44
isa 64 gharake paṭameṃ 24 ghara choḍake bākī 40 gharameṃ paradeke ākārase citrekāśva gati calāī hai.
sarovara baṃdha cakra 47.
isa 64 gharake paṭameṃ 28 ghara choḍake bākī 36 gharameṃ sarovarake ākārase
citraikākha gati calāī hai.
rājāśvagatidvaya baṃdha cakra 46
isameṃ 1|3

6.6

ityādi viṣamāṃka ghoḍoṃke aura 2|4

6.525

ityādi samāṃka rājāke
jānanā.
gajāśvagatidvayabaṃdhacakra 49
bhaṭāśvagatidvayabaṃdhacakra 50
aśvacatuṣṭaya gatibaṃdhacakra 53
śivākārabaṃdha cakra 54
isa 64 gharake paṭameṃ 24 ghara choḍake bākī 40 gharameṃ liṃgākārase
aśvagati calāī hai.
vṛṣabhākāra baṃdhacakra 55
isa 64 gharake paṭameṃ 24 ghara choḍake bākī 40 gharameṃ vṛṣabhākāra
hastyākārabaṃdha cakra 56
isa 64 gharake paṭameṃ 22 ghara choḍake bākī 42 gharameṃ hāthīke ākārase
aśva gati calāī hai.
daśottaravṛddhibaṃdhacakra 61
isa 64 gharake paṭameṃ 1 ekako daśottara vṛddhise 8 diśāmeṃ saṃbaṃdha lagāyake
aśvaḍāvyagati calāī hai
paṃcavṛddhibaṃdhacakra 62
isa 64 gharake paṭameṃ bīcake 8 gharameṃ pācake pahāḍekī rītase vṛddhi karake
bākī 56 gharameṃ aśvaḍaikāḍava gati calāī hai.
trisaṃkhyottarapaṃcottaravṛddhibaṃdhacakra 63
vicitrāśvagatibaṃdhacakra 64
trisaṃkhyottaravṛddhibaṃdhacakra 65
dvādaśakoṣṭhabaṃdhacakra 66
rājādisamaṣṭigatibaṃdhacakra 73
śarākārasarvatobhadrabaṃdhacakra 74
manoraṃjana baṃdhacakra 75
ke gharoṃmeṃ 12 kā joḍa hove esīrītise ekāśva gati calāī hai.
jaganmohana baṃdha cakra 76
isa 64 gharake paṭameṃ bicameṃ 16 gharameṃ daṃḍapārśva ityādi 56 prakārase bi 154 kā
joḍa hove cāroṃ tarapha 2 pakti milake 12 khaṃḍameṃ cāra cāra gharame 122 kī joḍa
hove isarītise citravicitrāśva gati calāī hai.
siṃhalanṛpakṛtaaśvagatibaṃdhacakra 77
siṃ & na & hī & ba & ni & ca & pra & jñā \\
pā & kaṃ & śrī & de & ma & no & vi & la \\
vā & ha & la & mśa & ṅka & naṃ & taṃ & ti \\
me & ve & ju & ṣṭā & pa & dhā & ji & ku \\
ku & ji & dhā & pa & ṣṭā & ju & ve & me \\
ti & taṃ & naṃ & ṅka & mśa & la & ha & vā \\
la & vi & no & ma & de & śrī & kaṃ & pā \\
jñā & pra & ca & ni & ba & hī & na & siṃ \\
śrīsiṃhaṇamahīpālamedhāvīkulakuṃbahu
padenavājinojhātaṃ calaṃnaprativaśmani
mū॰ ślo॰
śaṃkarabhaṭṭakṛtaaśvagatibaṃdhacakra 78
ni & nā & śaṃ & tri & sa & me & ja & ntu \\
ka & tsva & dya & mit & ya & ṇā & sva & śa \\
rā & ni & ro & ti & ṣa & bhū & rā & niḥ \\
vāṃ & ṣya & hrā & nā & ṣṭi & haṃ & ya & ge \\
ge & yaṃ & haṃ & ṣṭi & nā & hro & ṣya & vāṃ \\
niḥ & rā & bhū & ṣa & ti & ro & ni & rā \\
śa & sva & ṇā & ya & mit & dya & tsva & ka \\
ntu & ja & me & sa & tri & śaṃ & nā & ni \\
narāyaṇāramyarameśabhūjaniḥ pratisandhani
ninyāyaśaṃkarovāhaṃravyaṃhātsāṃtradhaṣoṣit
mū॰ ślo॰
harikṛṣṇakṛtaaśvadvayagatibaṃdhacakra 80
śrīgautamakulotpanno jyotirvit vyaṃkaṭātmajaḥ
harikṛṣṇaḥ karotyatragamanaṃvājinordvayoḥ

6.524

śrī
ma
ha
vā
tya
ma
kṛ
ro
yo
naṃ
gau
ta
ri
tya
ro
naṃ
ta
ja
ku
tra
ji
ṣṇa
ka
ri
lo
tṛ
ma
kṛ
tra
ha
vā
ka
tya
ti
tpa
no
ga
ṣṇa
ta
ja
bho
tya
ti
ka
vyaṃ
tma
yo
ji
vit
ṭā
jyo
lo
ī
gau
ka
ma
bho
jyo
vyaṃ
vit
ṭā
ku
tno
śrī
akṣarāvalibaṃdhacakra 81.
ke śa jhaṃ nā ga bha ṣṭā ya
te dha khe va bha rā gha ve
ṣā je thā ḍhe paṃ ca mī ḍhaṃ
dā ṇe sa cha la ḍā pha ṅa
ṅa pha ḍā la cha sa ṇe dā
ḍhaṃ mī ca paṃ ḍhe thā je ṣā
ve gha rā bha va khe dha te
ya ṣṭā bha ga nā jhaṃ śa ke
sataraṃjaaśvagatibaṃdhacakra 82.
isa 100 gharake sataraṃja paṭameṃ eka aṃkase 100 aṃkataka kramase ekāśvagati
atha 100 gharakā sataraṃjakrīḍāpaṭa.
aśvadvayagamanaprakāramāhaharikṛṣṇaḥ
catuḥṣaṣṭhikoṣṭhātmakepaṭṭeīśānābhyanairṛtyataṃ
śrīādiakṣarāṇivilikhedakṣarāṇiyathā
śrīmahavātyamakkuroyoḥnaṃm̐gaugarityaronaṃtajaḥ
kutrajiṣṇaḥ kariloīmakṝnnahavāktamatitparnaiṇiṣṇaḥ tajarbnauṃtapattikavyaṃtamayoḥjivitaṭājyoloīm̐gaukamatroṃjyovyaṃrvitṭākunośrī tataḥvakṣyamāṇaślokarītyāśvaucālanīyau
śrīgautamakulotpannojyotirvidvyaṃkaṭātmajaḥ
harikṛṣṇaḥkarotyatragamanaṃvājinordvayoḥ

6.525-2

athākṣarāvalibandhe'śvadvayagatiprakāramāhakeśajhaṃnāgabhaṭṭāyatedhakhevajarādhave
ṣājethāṭhe paṃcamīṭhe dāṇesaculaḍāphaḍa

6.526

śataraṃjāmidhepaṭṭe caikādiśatakāṃtake
koṣṭhake'śvaṃnayeddhīmān nānāgativiśāradaḥ

6.527

atha buddhibalakhelacaturthaprakāramāhaataḥparaṃpravakṣyāmikhelaṃ buddhibalāhvaye
ataraṃjamitikhyātaṃ caturthaśatakoṣṭhakam

6.528

atrasenābhidhānaṃcasthānaṃcagatilakṣaṇam
pūrvoktādyadviśeṣaṃca tadevaprocyate'dhunā

6.529

paṭṭepūrvāparasthānaṃsenāyāḥparikalpayet
bādaśāhasyanikaṭekotavālasyasaṃsthitiḥ

6.530

tadaṃtikegajasthānaṃtatsamīpe'śvasaṃsthitiḥ
aśvasyanikaṭesthānaṃrathasyaparikalpitam

6.531

nṛpasyavāmabhāgetu putrasthānaṃ tataḥ param
pradhānaścagajāśvaucarathasthānaṃtataḥkramāt

6.532

ubhayoḥ senayormadhye hyaṣṭau hyaṣṭau padātayaḥ
putrapitroragrabhāge hyurdāveginikādvayam

6.533

tayoragresyaṃdanaudvāvevaṃsainyavyavasthitiḥ
athaiṣāṃ gatibhedaṃ ca pravakṣyāmi viśeṣataḥ

6.534

nṛpāśvarathahastīnāṃpradhānasyapadātinaḥ
gatiḥpūrvoktasadṛśāveginyānnṛpavadgatiḥ

6.535

gajāśvavadgatirdvedhākotavālasyakīrttitā
nṛpaputrasyacagatiḥsarvavatparikīrttitā

6.536

atha cittabhramanṛpasyakhelanaṃnāmapaṃcamaprakāramāha
catuḥṣaṣṭipade paṭṭe khelanaṃcātra nirdiśet
ekabhāge sthitaṃ sarvaṃ sanṛpaṃ sarvasainikam

6.537

teṣāṃ gatyādikaṃ sarvaṃ pūrvavatparikīrtitam
dvitīye saṃsthito rājā stu cittabhramātmakaḥ

6.538

ekākī sarvasenāṃgagatigaḥ parikīrttitaḥ
nirbalīmāraṇeśaktaḥ nṛpāṃtigamanaṃ na hi

6.539

śahadāne samarthaśca svasyoparitadāgamaḥ
samartho mātakaraṇe kadācidghātayate paraiḥ

6.539.p1

prācīnapaddhatigranthe

6.540

sāṃprataṃpūrvadeśake uṣṭrasyagaṇanānāstimarudhanvādikalpitā

6.8

i0 ha0 kṛ0 vṛ0 ṣa0 mi0 krī0 bu0 khe0 nā0 prakaraṇam

6.541

atha bālāvasthākrīḍāmāha
śrīmadbhāgavataproktaṃ khelaṃ vakṣyāmyataḥ param
bālādīnāṃ khelanārthaṃ dṛṣṭāṃtaṃ rāmakṛṣṇayoḥ

First 200 of 267 passages. Read on

Linked texts (6)