Shabdatarangini p10
Śabdataraṅgiṇī p10
- Language
- Sanskrit
p10
yadyapi 'karmaṇi dvitīyā', 'laḥ karmaṇi' ityādivyākaraṇasūtraiḥ vibhaktīnāmarthanirdhāraṇasya karaṇīyatayā, padasādutvaviṣayatayā padaśabdena vyapadiśyamāne vyākaraṇaśāsre śābdabodhopayogino'rthāścintitāḥ .
evaṃ vedavākyārthavicārarūpe ata eva vākyāpadena vyavahriyamāṇe mīmāṃsāśāsre ākhyātārthabhāvanāyāṃ dhātvarthādīnāmanvayaprakārādikaṃ cintitam .
tathāpi sākṣepanirāsaṃ śābdabodhopayogivyutpattiviśeṣāṇāṃ nirūpaṇaṃ,
saniṣkarṣaṃ tattapadārthānvanirūpaṇapūrvakaṃ tattatprayogāṇāṃ prāmāṇyāprāmāṇyavyavasthāpanañca yathā navyanyāyagrantheṣu lakṣyate,
na tathā padavākyagrantheṣu upalabhyate .
padaiḥ padārthā abhidhīyante, padārthaiḥ vākyārthānubhavo jāyate .
bhāvanā vākyārthaḥ, tatra dhātvarthaḥ karaṇatvenānveti ityādikaṃ mīmāṃsakā vadanti .
karmādikaṃ dvitīyādyarthaḥ, dhātvarthaḥ pradhānam , iti vadanto vaiyākaparaṇāḥ grāmaṃ gacchati caitraḥ iti vākyāt grāmakarmakaṃ caitrakatṛkaṃ gamanamiti sthūlaṃ śābdabodhaṃ varṇayanti .
navyanyāyagranthānāṃ pracārānantarakālikeṣu vyākaraṇamīmāṃsānibandheṣu navyanaiyāyikānāṃ śābdabodhavicārapaddhatirevānusṛtā lakṣyate .