Pramāṇa · Search · About · API

Shabdatarangini p136

Śabdataraṅgiṇī p136

Language
Sanskrit

p136

pāke jvāleva kāṣṭhānāṃ padārthapratipādanam ..iti ..
pūrvamīmāṃsasūtrakāro'pi arthasya tannimittatvāt (1.1.15) pūrvamīmāṃsakāro'pi arthasya tasminnityatvāt (1.1.15) iti spaṣṭameva padārthasya vākyarthāvagamahetutāmācaṣṭe .
nanu prātipadikāduccarantī dvitīyāvibhaktiḥ prātipadikārtho viśeṣaka ityāha iti bhāṣye pratyayasya prakṛtyarthānvitābhidhāyitvamuktam .
evañca kiṃ pratyayamātrāsyānvitābhidhāyitvasyīkāreṇardhajaratīyanyāyaviṣayeṇa ,
sarveṣāmapi padānāmanvitābhidhāyitvameva svīkriyatām iti cet ---
nedaṃ bhāṣyaṃ pratyayasya prakṛtyarthānvitārthābhidhāāyakatvamabhidhatte .
yathā so'yaṃ devadatta iti pratyabhijñānaṃ grahaṇasmaraṇātmakam smṛtitvānubhavatvādīnāṃ jātitvānaṅgīkāroṇa tatsāṃkarye'pyadoṣāt , tatra ayaṃ devadatta iti grahaṇāṃśaḥ indriyanimittakaḥ sa iti smaraṇāṃśaḥsaṃskāranimittakaḥ iti vivicyate,yathā vā ghaṭābhāvavad bhūtalamitijñānena ghaṭābhāvaviśiṣṭe bhūtale gṛhmamāṇe sati viśeṣyasya bhāvāṃśasya bhūtalasya pratyakṣaviṣayatā, viśeṣaṇasyābhāvāṃśasyānupalabdhipramāṇaviṣayatā ca vivicyate tathā pratyayena svārtho'bhidhīyamānaḥ prathamāvagataprakṛtyarthāsaṃbaddha evāvagamyate , tatrānvayavyatirekābhyāṃ prakṛteḥ pratyayasya ca svasvārthāṃśe nimittatvaṃ padāntarasamabhivyāhārasya padārthāntarasaṃsarga iva prakṛtipratyayasamabhivyāhārasya prakṛtyarthapratyayārthāyoḥ saṃsargāṃśe nimittatvaṃ ca vivicyate .
prakṛtipratyayasamabhivyāhārādeva saṃbandhāṃśasya pratītisiddheḥ na pratyayasya tadabhidhāyakatvam .