Pramāṇa · Search · About · API

Shabdatarangini p280

Śabdataraṅgiṇī p280

Language
Sanskrit

p280

yathā gauḥ nāśvātmakaḥ ,gauraśvaḥ ityaśvasāmānādhikaraṇyena na pratīyate .
arthastu vācakaśabdasāmānādhikaraṇyena pratīyate iti śabdātmakaḥ .
na ca gavi aśvasāmānādhikaraṇyena pratītyabhāvaḥ tayorupāyopeyabhāvābhāvāt , na tu tādātmyābhāvāt , śabdarthayostu upāyopeyabhāvāvasatvāt sāmānādhikaraṇyena pratītiriti vācyam .
upāyopeyabhāvasattve'pi rūpacakṣuṣoḥ vahnidhūmayośca sāmānādhiraṇyena pratīteradarśanāt upāyopeyabhāvasya sāmānādhikaraṇyena buddhiniyāmakatvābhāvāt .
kiñca, upāyopeyabhāvasya sāmānādhikaraṇyena buddhiprayojakatve śābde eva pratyaye tayoḥ sāmānādhikaraṇyaṃ bhāseta, natvanumityādau .
tatrārthasya śabdopemyatvābhāvāt .
sādhitaṃ ca sarvatra jñāne padabhānam .
tasmāt atyantabhinnayoḥ ghaṭapaṭayoḥ ghaṭaḥ paṭaḥ iti sāmānādhikaraṇyenāpratīteḥ atyantābhede'pi ghaṭo ghaṭaḥ iti sāmānādhikaraṇyena buddheradarśanāt , nīlo ghaṭaḥ iti sāmānādhikaraṇyena pratīteḥ nīlaghaṭayoriva śabdārthayorapi sāmānādhikaraṇyena pratīteḥ bhedasamānādhikaraṇābhedarūpaṃ tādātmyaṃ siddhyati ..