Pramāṇa · Search · About · API

Shabdatarangini p60

Śabdataraṅgiṇī p60

Language
Sanskrit

p60

yajeta svargakāmaḥ ityādau liṅarthaḥ vyāpāraḥ (pravartanā)pravṛttiprākkālīnatattalliṅādijanyakhajñānaprayojyeṣṭasādhanatvānumitiprayojatvena (tattvenānupasthitena) saṃbandhena bhāvanāyāmanveti .
na kalañjaṃ bhakṣayedityatra ca liṅarthaḥ khaviṣayajñānaviśeṣajanyānumitiprayojyābhāvapratiyogitvasaṃbandhena bhāvanāyāmanveti .
śābdabodhānantarakālīkaḥ saṃsargaviśeṣabodhaḥ pramāṇāntarādhīnaḥ .
akhaṇḍasvīkāravyasaninaḥ ete pratyayatvādikamiva karmatvakartṛtvakaraṇatvādikaṃ sarvakhaṇḍamabhyupagacchanti .
parasamavetakriyājanyaphalaśālitvasamaniyatamakhaṇḍaṃ karmatvaṃ manyante .
grāmaṃ gacchatītyādau dvitīyārthasaṃkhyāyāḥ sāmānadhikaraṇyena paramparāsaṃbandhena dvitīyārthe karmatve anvayaḥ, na tu sākṣātsaṃbandhena prakṛtyarthe .
dhātvartho'pi anugatapratītisiddhaṃ pākatvādikamakhaṇḍadharma eva .
subarthakarmatvādikaṃ khanirūpakadhātvarthakaraṇakatvādiparamparāsaṃbandhena bhāvanāyāmevānveti, na tu nirūpakatāsaṃbandhena (sākṣātsaṃbandhena) dhātvarthe .
dhātvarthaḥ karmatvakaraṇatvānyatarasaṃbandhena tatraivānveti .
caitraḥ kāṣṭhaiḥ sthālyāmodanaṃ pacati ityatra dhātvarthaḥ tattadvibhaktyarthabhāvanayoḥ saṃsargeṣu ghaṭakatayā viśeṣaṇatayā ca bhāsate .
etādṛśakalpanāyāṃ mūlaṃ tu prātipadikārthaprakārakānvayabodhaṃ prati subjanyopasthitiḥ kāraṇaṃ, liṅgasaṃkhyāvyatiriktaprātipadikārthavyatiriktārthaprakārānvayabodhaṃ prati ākhyātajanyabhāvanopasthitiḥ kāraṇamiti ca kāryakāraṇabhāvakalpanālāghavameva .