Shabdakalpadruma 100.3.10

100.3.10

kakṣā mūtrāśayo bastirnāma tatrāpi sadyomaraṇamaśmarīvraṇādṛte | tatrāpyubhayato bhinne na jīvatyekato bhinne mūtrasrāvī vraṇo bhavati | sa tu
yanenopakrānto rohati | pakkāmāśayayormadhye
śirāprabhavā nābhirnāma tatrāpi sadya eva maraṇam | stanayormedhamadhyidvayorasyāmāśayadvāraṃ
sattvarajastamasāmadhiṣṭhānaṃ hṛdayaṃ nāma tatra sadya
eva maraṇam | stanayoradhastāt hṛd‌kūlamubhayatastanamūle nāma mammaiṇī saca kaphapūrṇakoṣṭhatayā
kāsaśvāsābhyāṃ mriyate| stanacūcukayorūrddha
dvyaṅgalamubhayataḥ stanarohitau nāma tatra
lohitapūrṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyācca mriyate
aṃkṣakūṭayoradhastāt pārśvayorabhāgayorapalāpau
nāma tatra raktena pūyabhāve gatena maraṇam
ubhayayoradho nābhau vātavahe apastambhau nāma
tatra vātapūrṇakoṣṭhatayā kāsaśvāsābhyāñca maraṇam | evametānyudarorasodvādaśa mammāṇi
vyākhyātāni | | ata ūrddha pṛṣṭhamamrmmāṇyanuvyākhyāsyāmaḥ | tatra pṛṣṭhavaṃśamubhayataḥ pratiśroṇī
kāṇḍamasthīni kaṭīkataruṇe nāma mammeṇī tatra
śoṇitakṣayāt pāṇḍuvivarṇo hīnarūpaśca
mriyate | pārśvajaghanavahiścāge pṛṣṭhavaṃśamubhayato
nitambin kukundare nāma mammeṇī tatra sphigjānamadyaḥ kāye ceṣṭopaghātaśca | śroṇīkāṇḍayoruparyyāśayācchādanau pārśvāntarapratibaddhau
nitambau nāma tatrādhaḥ kāyaśoṣo daurbalyāñca
maraṇam | adhaḥ pāśrvāntarapratibadvau jaghanapārśvamadhyayorirdhvamaṅguṣṭha jaghanāt pārśvasandhī nāma
tatra lohitapūrṇakoṣṭhatayā mriyate | stanamūlādubhayataḥ pṛṣṭhavaṃśasya bṛhatī nāma tatra śoṇitātipravṛttinimittairupadravaimniyate | pṛṣṭhāpari