Shabdakalpadruma 100.3.3
Śabdakalpadruma 100.3.3
- Language
- Sanskrit
100.3.3
“śākhāsu hanvoḥ kavyāñca ceṣṭāvantastu sandhayaḥ
śeṣāstu sandhayaḥ sarvve vijñeyā hi sthirā budhaiḥ ||”
saṃkhyātastu daśīttaraṃ dve śate | teṣāṃ śākhāsvaṣṭaṣaṣṭirikaunāśīḥ koṣṭhe | grīvāṃ pratyūī
cāśītiḥ | ekaikasyāṃ pādāṅgullyāṃ vayastrayo
dvāvaṅguṣṭhe te caturdaśa | jānugulphavaṅkṣaṇeṣvekaikaḥ
evaṃ saptadaśaikosmin sakthi bhavanti | etenetarasakathibāhū ca vyākhyātau | vayaḥ kaṭaukapāleṣu | caturviṃśatiḥ pṛṣṭhavaṃśe | tāvanta eva
pārśvayoḥ | urasyaṣṭau | tāvanta eva grīvāyām
trayaḥ kaṇṭhe | nār̤īṣu hṛdayaklomanibaddhāsvaṣṭādaśa | dantaparimāṇā dantameṣu | ekaḥ kākalake nāsāyāñca | dvau varmamaṇḍalayo netrāśrayo
gaṇḍakarṇaśaṅgeṣvekaikaḥ | dvau hanusandhau | dvāvupariṣṭādubhayoḥ śaṅkhayośca | pañca śiraḥkapāleṣu | eko mūrdhni || || ta ete sandhayo'ṣṭavidhāḥ | korolūkhalasāmuṅgaprataratunnasevanīvāyasatuṇḍamaṇḍalabhṛṅgāvarttāḥ | teṣāmaṅgalaumajababandhagulphajānukūrpareṣu korāḥ sandhayaḥ | kakṣāvaṅkhaṇadaśanamedveṣulūkhalāḥ | aṃsapīṭhagudabhaganitambeṣu
sāmudbhāḥ | grīvāpṛṣṭhavaṃśayoḥ pratarāḥ | śiraḥkaṭokapāleṣu tunnasevanī | hanborbhayagatastu
vāyasatuṇḍāḥ | kaṇṭhahṛdayanetraklomanāḍīṣu
maṇḍalāḥ | śrotraśṛṅgāṭakeṣu śṛṅgāvarttāḥ
“teṣāṃ nāmabhiravālabhayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ
asthnāntu sandhayo hyeta kevalāḥ parikīrttitāḥ
peśīsnāyuśirāṇāṃntu sandhisaṃkhyā na vidyate ||”
navasnāyuśatāni | tāsāṃ śākhāsu ṣaṭ śatāni
dve śate triṃśacca koṣṭhe | grīvāṃ pratyūīṃ saptatiḥ
ekaikasyāntu pādāṅguktyāṃ ṣaṭ tricitāstākhiṃśat | tāvatya eva talakūrcagulpheṣu | tāvatya
Linked texts (1)
- Suśrutasaṃhitā — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit