Shabdakalpadruma 133.103.p1.3
Śabdakalpadruma 133.103.p1.3
- Language
- Sanskrit
133.103.p1.3
mārdavañca himācañca jaghanvāṃ iti nidarśanam
madhye tu kampayet kampamubhau pāśrvau samau tathā
sa raṅgaṃ kampayet kampaṃ rathoveti nidarśanam
evaṃ varṇāḥ prayoktavyā nāvyaktā na ca pīḍayet
samyagvarṇaprayogeṇa brahmaloke mahīyate
gītī śīghrī śiraḥkampī tathā likhitapāṭhakaḥ
anarthajño'lpakaṇṭhaśca ṣar̤ete pāṭhakādhamāḥ
mādhuryyamakṣaravyaktiḥ padacchedastu susvaraḥ
dhairyyaṃ layasamarthañca ṣaḍete pāṭhakā guṇāḥ
śaṅkitaṃ bhītamudṛṣṭamavyakttamaguṇāsikam
kākasvaraṃ śirasi gataṃ tathā sthānavivajjitam
upāṃśudaṣṭaṃ tvaritaṃ nirastaṃ
vilambitaṃ gadgaditaṃ pragītam
niṣpīḍitaṃ grastavyākṣaraśca
vadenna donaṃ na tu sānunāsyam
prātaḥ paṭhennityamuraḥ sthitena
khareṇa śārdūlarutopamena
madhyaṃ dine kaṇṭhagatena caiva
cakrāṅgasaṃ kūjitasannibhena
tārantu vidyāt savanaṃ tṛtīyaṃ
śirogataṃ tacca sadā prayojyam
mayūrahaṃsāvyabhṛtasvarāṇāṃ
tulyena nādena śiraḥsthitena
adho'khyakṣā yamastvevamanusvāraḥ śa-raḥsmṛtāḥ
ghoṣāḥ śṛṣṭā halaḥ proktā nibodhānupradānataḥ
yamo'nunāsikā na śco nādino ha-jhayaḥ
smṛtāḥ
īṣannādā yaṇo jaśca śvāsinastu khaphādayaḥ
īṣacchvāsāṃñcaro vidyāt gordhāmānyet pracakṣate
dākṣauputraḥ pāṇininā yenedaṃ vyāpitaṃ bhuvi
indaḥ pādau tu vedasya hastau kalpo'tha paṭhyate
jyotiṣāmayanaṃ cakṣuniruktaṃ śrotramucyate
śikṣā ghrāṇantu vedasya mukhaṃ vyākaraṇaṃ smṛtam
tasmāt sāṅgamadhītyaiva brahmaloke mahīyate
udāttamākhyāti vṛṣo'ṅgulīnāṃ
pradeśinīmūlaniviṣṭamūrddhā
upāttamamye svaritaṃ dhṛtañca
kaniṣṭhikāyāmamudāttameva
udāttaṃ pradeśinīṃ vidyātpracayaṃ madhyatoṅgulīm
Linked texts (2)
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vicāratrayī — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1697, Sanskrit