Shabdakalpadruma 145.152.3
Śabdakalpadruma 145.152.3
- Language
- Sanskrit
145.152.3
pittātmake śiroroge śītānāṃ candanāmbhasām
kumudotpalapadmānāṃ sparśāḥ sevyāśca mārutāḥ
sarpiṣaḥ śatadhautasya śirasā dhāraṇaṃ hitam
rasaḥ khāsakuṭhārotthaḥ karpūraṃ kuṅkumaṃ navam
śītaṃ kṣāgopayaḥ sarvva vadanainānuvarttayet
tasya nasyaṃ bhiṣagdadyāt pittajāyāṃ śirorttija
kintu mastakamṛgaiṣu sarvveṣvevaṃ hitaṃ matam
gur̤anāgarakalkasya nasyaṃ mastaka śūlanut
raktaje pittavat sarvvaṃ bhojanālepasevanam
śītoṣṇāṃyeśca viśrāmo viśeṣau raktamokṣaṇam
kaphaje laṅghanaṃ svedo rūkṣoṣṇaiḥ pāvakātmakaiḥ
sannipātabhave kāryyā sannipātaharī kriyā
purāṇasarpiṣaḥ pānaṃ viśeṣeṇa diśanti hi
eraṇḍamūlaṃ tagaraṃ śatāṅgā
jīvantikā saindhavarākṣike ca
bhaṅgī vir̤aṅgaṃ madhuyaṣṭikā ca
viṣlobhradhaṃ kṣudratilasya tailam
ajāpayastailavimiśritañca
caturguṇaṃ bhṛṅgarase vipakkam
ṣaḍbindavo nāsikayoḥ pradeyāḥ
sarvvāṇi hanyuḥ śiraso vikārān
kṛtāṃśca keśān palitāṃśca dṛptān
nirvvadhya mūlān prakaṭīkaroti
supūrṇamaprapratimañca cakṣuḥ
kurvvanti vākoradhikaṃ balañca ||”
“kṣayace cayanānnāya karttavyo vṛṃhaṇo vidhiḥ
pāne nasye ca sarpiḥ syādātahrairmadhuraiḥ śṛtam
kṛmije śodhanaścāśuḥ śigru vījeśca lāghavam
ajāmūtrayutaṃ nasyaṃ kattavyaṃ kṛmihṛt param
sūryāvartte vidhātavyaṃ nasyaṃ kammeādibheṣajam
yojayet suguruṃ sarpirdhṛtapūrāṃśca bhakṣayet
lāvaṇaṃ kṣīrasapiṃrdhyāṃ pānañca kṣīrasapiṃṣoḥ
kṣorāpūpairbaleḥ khedo jīvanīyaiśca śasyate
bhṛṅgarājarasacchāgakṣīratulvākaitāpitaḥ
sūryāvartta nihantyāśu nasyenaiva prayogarāṭ
arddhāvabhedake pūrvvaṃ snigdhasvinno hi bheṣajam
Linked texts (2)
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Basavarājīya — Nīlakaṇṭhakoṭṭūru Basavarāja 1500, Sanskrit