Shabdakalpadruma 145.152.4
Śabdakalpadruma 145.152.4
- Language
- Sanskrit
145.152.4
virekaḥ kāyaśuddhiśca dhūpasnigdhoṣṇabhojanam
viḍaṅgāni tilān kṛṣṇāṃ samān piṣṭvā
vilepayet
nasyaṃ vāvyācaretsnāhahṛrmadaṃ yathoktati
pibet saśarkaraṃ kṣīraṃ nīraṃ vā nārikelajam
saśītaṃ vāpi pānīyaṃ sarpirvā nastatastayoḥ ||”
nastataḥ nāsikayā pibedityanvayaḥ | tayoḥ
sūryāvarttārddhabhedayoḥ
“anantavāte karttavyaḥ sūryāvarttahito vidhiḥ
śirāvyadhaśca karttavyo'nantavātapraśāntaye
āhāraśca pradātavyo vātapittavināśanaḥ
madhūcchiṣṭasamaṃyāvaghṛtadhūpairdhūpayet ||”
saṃyāvaḥ pakvānnaviśeṣaḥ | erakhiyā iti loke
sa ca madhumastakaḥ madhunīpaliptaḥ | ghṛtapūro'pūpaḥ
“pathyākṣadhātrī rajanī guḍūcī
bhūnimbanimbaiḥ saguḍaḥ kaṣāyaḥ
bhṛṅgarukkarṇākṣiśiro'rddhamūlaṃ
nihanti nāsākṣihitaḥ kṣaṇena ||”
iti pathyādikvāthaḥ
“dārbī haridrā mañjiṣṭhā sanimbauśīrapadmakam
etatpralepanaṃ kuryyācchaṅkhakasya vināśanam
potatoyābhiṣekañca śītatarccorasevanam
kalkaiśca kṣīravṛkṣāṇāṃ śaṅkhake lepanaṃ hitam ||”
marcceṣu
“yaṣṭīmadhukamāṣaḥ syāt tūryyāṃśastu viṣambhavet
tayoścūrṇantu sukṣmaṃ syāttaccūrṇaṃ sarṣaponmitam
nāsikābhyantaraṃ nyastaṃ sadyo śīrṣavyathāṃ haret
dṛṣṭaprayogo yogo'yamamubhāvibhirādṛtaḥ
ārdrayaṣṭikācūrṇaṃ cūrṇitaṃ navasādaram
ubhayaṃ yojitaṃ nasyātsadya naśyati śīrṣaruk ||”
iti bhāvaprakāśe śirorogadhikāraḥ
śiro'rttiḥ, strī, ( śiraso'rttiḥ | ) śiraḥpīr̤ā
iti loke prasiddhiḥ || (yathā, kathāsaritsāgare
13
Linked texts (3)
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Basavarājīya — Nīlakaṇṭhakoṭṭūru Basavarāja 1500, Sanskrit
- Arkaprakāśa (Rāvaṇapaṇḍita) — Rāvaṇapaṇḍita 1600, Sanskrit