Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 203.5.1

Śabdakalpadruma 203.5.1

Language
Sanskrit

203.5.1

“śuddhāntasaṃbhoganitāntatṛpte
na vaidhave kārthyamidaṃ nigādyam
apāṃ hi tṛptāya na vāridhārā
svāduḥ sugandhiḥ svadate tuṣārā || ||”)
śuddhāntapālakaḥ, puṃ, (śuddhāntaṃ pālayatīti
pāli + ṇkhula |) antaḥpurarakṣakaḥ | tatparyyāyaḥ
gṛhītavārikaḥ 2 kañcākañcakaḥ 3 rājicchikaḥ 4 | iti śabdamālā || tasya lacaṇaṃ
yathā, —
“vṛddhaḥ kuloṅgataḥ śaktaḥ pitṛpaitāmahaḥ śuciḥ
rājñāmantaḥpurādhyakṣo vinītaśca sadhaṣyate ||”
śuddhāntā, kho, (śuddhāntaḥ ābhrayatvenāstyasyā
“muhrāntaśca vimuhyantī śuddhāntā rājayoṣitaḥ|”
śuddhāpanthiḥ, klo, (śuddhā apahnatiḥ |) balaṅkāraviśeṣaḥ | yathā, —
“śuddhāpahna tiranyāropārtho dharmanihna vaḥ
nāyaṃ sudhāṃśuḥ kiṃ tarhi vyomagaṅgāsaroruham ||”
śuddhiḥ, strī, (śudha + ktin |) durgā | yathā, —
“śaraṇya(cinmatānando śodhyate ca hi pātakāt
tena śuddhiḥ samākhyātā devī vajratanau sthitā ||”
śuddhiḥ
“tataḥ śrāddhamaśuddhau tu kuryyā dekādaśe tathā
karmaṇāntākṣiko śuddhiraśuddhaḥ punareva saḥ | ”
“adyadṛdvimadāśaucaṃ saṅgharṣeṇaiva śudhyati
atha cet pañcamīṃ rātrimatautya parato bhavet
aghadṛdvimadāśaucaṃ tadā pūrveṇa śudhyati ||”
“jāte putre pituḥ snānaṃ sacailantu vidhīyate
mātā śudhyeddaśāhena snānāttu sparśane pituḥ ||”
“yasya yasya tu varṇasya yadyat syāt paścimaṃ
lahaḥ
sa tana vajjrapuḍiśca śadyatuhiṃ karotyapi
samāyā daśamaṃ piṇḍaṃ yathāśaktyāpradātṛkam
yāmādvarddhantato gatvā pretaspṛṣṭe ca vāsaso
anyāśāmagnittānāñca tathā snānaṃ karotyapi
śmaśrulomanakhānāñca tathā'nyaṃ taṇḍulādyapi
gaurasarṣapakalkena tilatailena saṃyutaḥ