Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 208.143.p1.3

Śabdakalpadruma 208.143.p1.3

Language
Sanskrit

208.143.p1.3

makṣāḥ krośantīmivat | saviṣāṇi saviṣaśūkākhyajantuviśeṣakṛtāni | śīryyante galanti
kṛṣṇātitulyatvāt tilakālakāḥ || || asādhyamāha
“tatra māṃsādburda yaśca māṃsapākaśca yaḥ smṛtaḥ
vidradhiśca na sidhyanti ye ca syustilakālakāḥ|”
atha śūkadoṣasya cikitsā
“śūkadoṣeṣu sarvveṣu visrardhī kārayet kriyām
jalaukābhirharedraktaṃ recayeśccaiva bhojayet
gugguluṃ pāyayeccāpi triphalākvāthasaṃyutam
kṣīreṇa secayektāśca kṣīnāneva hi kārayet
dārśvīsurasayaṣṭvāhleyairghamamaniprāyutaiḥ
samyakta tailamabhyaṅgācchīghrarogaṃ vināśayet ||”
surasaṃ tulasī| dārśvītailam
“rasāñjanaṃ vāṅmayamekameva
pattepamāntreṇa nayet praśāntim
sapūtipūyavraṇaśodhakañcaśūlāntanaṃ sarvvamanaṅgarogam |”
māṅayamityanaṅgarogasya viśeṣaṇam | anaṅgarogasya nāmāpi dūrīkaroti | iti śūkadoṣādhikāraḥ | iti bhāvaprakāśaḥ
śūkakaḥ, puṃ, (śūkena kāyatīti | kai + kaḥ |)
prāvaṭaḥ| rasaḥ | iti medinī
śūkakīṭaḥ, puṃ, (śūkaviśiṣṭaḥ kīṭaḥ |) śūkayuktakīṭaviśeṣaḥ | śuṃyāpokā iti bhāṣā | tatparyyāyaḥ | vṛścikaḥ 2 | ityamaraḥ || śūkakīṭakaḥ 3
iti śabdaratnāvalī
śūkakīṭakaḥ, puṃ, (śūkakīṭa + svārthe kan |) śūkakīṭaḥ | iti śabdaratnāvalī
śūkadhānyaṃ, klī, (śūkapradhānaṃ dhānyam |) tṛṇaviśeṣaḥ
śūkaḍho iti hindī bhāṣā| tatparyyāyaḥ | śūkam
2 śūkāgram 3 kaṇṭhikam 4 | asya guṇāḥ
“durjjarantu paśūnāñca śūkābhāve hitañca tat |”
iti rājaninrghaṇṭaḥ
durjjarantuśvāne darddarantu iti ca pāṭhaḥ
api ca
“śūkadhānyaṃ śamīdhānyaṃ samātītaṃ praśasyate
parato vātalañccaiva prāyeṇa bhinnavīryyakam ||”
iti rājavallabhaḥ
anyacca