Shabdakalpadruma 283.2.3
Śabdakalpadruma 283.2.3
- Language
- Sanskrit
283.2.3
śrutādhyayanasampannaḥ,
śrutānvitaḥ,
śrutārthaḥ,
śrutāyuḥ,
śrutiḥ,
“grāhyasya gocaro gandho gandhatvādirapi smṛtaḥ
tathā raso rasajñāyāstathā śabdo'pi ca
śruteḥ ||”
anvaya
“tīvrāmuhṛdatīmandyāindovayastu ṣaḍ jagaḥ
dayāvatī rañjanau ca ratikā ṣaṭṭhabhe sthitāḥ
raudrī krodhā ca gāndhāre vajrikātha prasādinī
prītiśca mārjanītyetāḥ śrutayo madhyamāśritāḥ
citau raktā ca sandīptālāpinyapi pañcame
madantī rohiṇī ramyetyetā dhaivatasaṃśrayāḥ
ugrā ca cobhiṇīti he niṣāde vadataḥ śrutīḥ”
iti saṅgītaratnākaraḥ
śrutikaṭaḥ, puṃ, (śrutau kaṭatīti | kaṭa + aca |)
prāyaścittaḥ | ṛṣiḥ | pāpaśodhanam | iti
medinī
śrutikaṭuḥ, puṃ, (śrutau kaṭuḥ |) kaṭhoraśabdaḥ
alaṅkārasya doṣaviśeṣaḥ | yathā, —
“śrutikaṭuśūnyālaṃkārikapramodakāritā kavisudavivakṣikāḥ |” udāharaṇam
“vācā madhurayā tanvi sthitāpāṅgataraṅgayā
magāvadaramadyodya kārṣāṇyaṃ kuru mādṛśām |”
iti kāvyacandrikā
śrutikathitaḥ, tri, (śrutau kathitaḥ |) śrutayuktaḥ
vedoktaḥ | iti lokaprasiddhiḥ
śrutijīvikā, strī, (śrutireva jīvikā yasyāḥ |)
dharmmaśāstram | yathā, —
“smṛtidharmmasaṃhitā ca saṃhitā śrutijīvikā|”
iti śabdaratnāvalī
vedādhyayanopāyaśca
śrutitatparaḥ, tri, (śrutau tatparaḥ |) sakarṇaḥ | iti
jaṭādharaḥ | vedābhyāsarataḥ
śrutidharaḥ, tri, (śrutyā śravaṇamātreṇa dharatīti
dhṛ + ac | ) śrutimātradhārakaḥ | śravaṇamātreṇābhyāsakarttā | (yathā, gītagovinde