Shabdakalpadruma 416.4-2.13

416.4-2.13

sapiṇḍīkaraṇamekoddiṣṭaṃ striyā api | iti
yājñavalkyavacanenaikavākyatvāt | tena śrāddheṣu
madhye etacchrāddhadvayaṃ striyāḥ karttavyaṃ na tvābhyudayikaśrāddhādi | atra vā karttari labbe iti
karttari yadyoti karttṛtvaniyamaḥ | vṛddhiśrāddhādau
strīṇāṃ bhojanadarśanānna bhoktṛtvaniyamaḥ
pitari pūrvvaṃ mṛte tadaśaucyantare pitāmahe
prapitāmahe ca mṛte yathā karttavyaṃ tathāha chandogapariśiṣṭe kātyāyanaḥ
“pituḥ sapiṇḍatāṃ kṛtvā kuryyānmāsānumāsikam
asaṃskṛtau na saṃskāryyau pūrvvau pautraprapautrakaiḥ
pitaraṃ tatra saṃskkṛtyāditi kātyāyano'bravīt
pāpiṣṭhamapi śuddhena śuddhaṃ pāpakatāpi vā
pitāmahena pitaraṃ saṃskṛryyāditi niścayaḥ ||”
pituḥ sapiṇḍatāṃ kṛtvā pretībhūtayorapi pitāmahaprapitāmahayoḥ satoḥ pratimāsavihitaṃ
pārvvaṇaṃ pitṛdṛddhaprapitāmaha|tivṛddhaprapitāmahānāṃ karttavyaṃ na tu tayoḥ sapiṇḍīkaraṇāpekṣā
kāryā || || nanu sapiṇḍanenāsaṃskṛtābhyāṃ
pitāmahaprapitāmahābhyāṃ saha pituḥ kathaṃ
sapiṇḍanākhyasaṃskārastattrāta tadarthaṃ tayoḥ
sapiṇḍīkaraṇamapakarttavyīyaṃ pitureva vā sapiṇḍanamutkarttavyīyamityata āha asaṃskṛtāviti | utkarṣāpakarṣau na kāryyāvityanena vacanenoktam
kathamasaṃskṛtena saha saṃskāra ityatra āha pāpiṣṭhamapīti | pāpiṣṭhamakkṛtasapiṇḍīkaraṇaṃ śuddhena
kkṛtasapiṇḍīkaraṇena pitāmahena pāpakatā vā
sapiṇḍī
bandhanaḥ |”
kṣaṇaḥ
iti paiṭhīnasivacane kavākyatvāt | atra kṛcchropapāścipte aputrāyāḥ pañcadaśaśrāddhavidhānāt
“sapiṇḍīkaraṇaṃ tāsāṃ puttrābhāve na vidyate |”