Shabdakalpadruma 416.4-2.15

416.4-2.15

sarvveṣāṃ bhrātṛṇāṃ manvaraṇenaiva karaṇaṃ bhavat iti
mataṃ jñānaṃ kṛtvā vibhaktatvena dravyasaṃbandheṇa ca
kṛtaṃ karma sarvaireva kṛtameva bhavet | tadānīṃ
dravyāṃsaṃbandhe ca tasmāt dravyaṃ grāhyamiti kṛtvā
karttavyam | yadi tena tanna parigṛhyate tadā sa
ṛṇī bhavati pratyavāyau ca bhavati | na tu tena
śrāddhāntaraṃ karttavyamiti śrāddhavivekoktaṃ yuktam
pṛthaḍ naiva sutāḥ kuryuurityanena pṛthakkaraṇasya
paryyudastatvenānadhikārāt | yathākālamiti vyaṣṭau cāmakadvitīyadinadvādaśamāmaṣaṭtithye kādapyavyaṇṣaṇmāsadvitayasaṃvatsareṣu | na ca vidhānasāmayyādeva tatttatkālaprāptera narthakamidamiti vācyam
tatttatkālāmāṃ dvādaśāhādyapekṣayā prādhānyabodhanārthatvāt | | atra
“mānantyāt kuladharmmāṇāṃ puṃsāñcaivāyuṣaḥ
kṣayāt
asthiteśca śarīrasya dvādaśāhaḥ praśasyate ||”
iti vyāghravacanoktapraśastatvena rathenena julācārajyotiḥśāstrādivāna maṭitimaraṇa roṭropaplavādikhe cche deśādigamanānusārādeva sapiṇḍīkaraṇāpakarṣe dvādaśāhāpekṣayā prāguktanavamamāsādigauṇakālaparigrahaḥ | athavā yathākālamityāderyadṛcchayā vṛddhiśrāddheya ityanenāvaśyakarttavyanāmakaraṇādivṛddhārthamevāpakarṣo na tvanāvaśyaka dṛṣṭāpūrttārthamapakarṣaḥ kāryya iti tātparyyam | ataeva
laghuhārītena | tathaiva kāryyaṃ yat karmma vatsarānta
prathamahate ityanena kāmyasyāpakarṣanisittā
nāstītyuktam | yadi tvāvaśyakavṛddhinimittenāpakarṣaḥ kṛtastadā dṛṣṭāpūrttādikārthyaṃ vatsarābhyantare'pi karttavyamiti | śrāddhaviveko'pyevam