Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 45.1

Śabdakalpadruma 45.1

Language
Sanskrit

45.1

iti athaḥ | ) anṛtaṃ vadan
vāhaṃ narakaṃ yāsyāmi ityevaṃ rūpaṃ mithyābhirasanam | satyāvadhāraṇam | iti śāstraḥ | vācā
śarīrasparśanam | iti goyīcandraḥ || śapathe
divyam | iti ramānādhaḥ | iti bharataḥ | tanparyyāyaḥ | śapanam 2 | ityamaraḥ || śapaḥ 3
iti hemacandraḥ || satyam 4 samayaḥ 5 śāpaḥ 6
pratyayaḥ 7 abhiśaṅgaḥ 8 | iti jaṭādharaḥ
catuṣpādyavyavahārasya kriyāpādāmaṅgam | yathā
atha śapathaḥ
“yuktitvaṇṇaprasaṅgāttu śapatherenamaīyet
arthakālavalāpekṣa magnyāmbusukatādibhiḥ ||”
manuḥ
“satyena śāpayedvipraṃ kṣatriyaṃ vāhanāyudhaiḥ
govījakāñcanairvaiśyaṃ mūdraṃ sarvvaistu pātakaiḥ
puttradārasya vāpyevaṃ śirāṃsi spṛśayet pṛthak ||”
“āraṇye nirjane rājāvammaveśmani sāhase
nyāsāpaharaṇe caiva divyā sambhavati kriyā |”
“devabrāhmaṇapādāṃśca puttradāraśirāṃsi ca
ete tu śapathāḥ proktā manunā svalpakāraṇe
sāhaseṣvabhiśāpe ca divyāni tu viśodhanam ||”
“abhiyoktā śirovattī sarvvatraiva prakīrttitaḥ
icchayānyataraḥ kuryyāditaro varttayecciraḥ ||”
“ācaturddaśakādahyo yasya no rājadavikam
vyasanaṃ jāyate ghoraṃ sa jñeyaḥ śapathe śuciḥ |”
“rogo'gnirjñātimaraṇaṃ rājāttaṅgamathāpi vā
tamamuddhaṃ vijānīyāttathā śuddhaṃ viparyyayāt |”
“tasyaikasya na sarvvasya janasya yadi sambhavet
rogo'yaścāgnimaramaścāśaṃ dadyāta damaśva saḥ
jvarātisāravisphoṭagaṅgāsthiparipīr̤anam
nettragalagalaurogaśca tathonmādaḥ prajāyate
śirorugagudamabhraṃśca devikā vyādhayo nṛṇām |”
“na vṛthā śapathaṃ kuryyāt svalpe'pyarthe naro budhaḥ
vṛthā hi śapathaṃ kurvvan pretya ceha ca naśyati
kāminīṣu vivāheṣu gavāṃ bhakṣya tathandhane
brāhmaṇābhyupapattau ca śapathe nāsti pātakam ||”
“vṛthā tu śapathaṃ kṛtvā kauṭasya vadhasaṃyutam
anṛtena ca yujyeta vadhena ca tathā naraḥ
tasmānna śapathaṃ kuyyānnaro mithyāvadhiṣṭhitam |”
śapanaṃ, ko, (śapa krośe + lyuṭ |) śapathaḥ | ratnamaraḥ | gāliḥ | iti cikāṇḍaśeṣaḥ
śamaḥ, puṃ, (śapa + ktaḥ |) tṛṇaviśeṣaḥ | iti śabdacandrikā || uḍḍū iti bhāṣā || abhiśāpagraste,
tri | (yathā, bhāgavate