Shabdakalpadruma 471.5.p1.5
Śabdakalpadruma 471.5.p1.5
- Language
- Sanskrit
471.5.p1.5
balabhugnākṛtidaṃṣṭrā cākrāntaṃ taṃ vinirdiśet
yasya sarpeṇa dṛṣṭasya gambhīra' dṛśyate vraṇam
vairadṛṣṭaṃ vijānīyāt kāśyapasya vaco yathā
ekadaṃṣṭrā pade yasya śayyānnaṃ na ca kūpitam
bhītadaṣṭaṃ vijānīyāt yathovāca prajāpatiḥ
yasya sarpeṇa dṛṣṭasya rekhā dantasya jāyate
madadṛṣṭaṃ vijānīyāt kāśyapasya vaco yathā
dve ca daṃṣṭre pade yasya dṛśyate ca sadākṣatam
kṣudhāviṣṭaṃ vijānīyāt yathovāca prajāpatiḥ
dve daṃṣṭre yasya dṛśyate kacitdhirasaṃluce
viṣolvaṇa vijānīyāddaṣṭanta' nātra saṃśayaḥ
apatyarakṣaṇārthāya jānīyānnātra saṃśayaḥ
yastu kākapadākāraṃ cibhirhantairvicihnitam
mahānāga iti proktaḥ kāladaṣṭaṃ vinirdiśet
trividhaṃ daṣṭajātestu lakṣaṇaṃ samudvāhratam
dṛṣṭaṃ daṣṭā tu pītañca daṣṭodaṣṭaṃ tathaiva ca
yastu sarpo daśitvā tu pivate tu viṣavacaḥ
daṣṭā tu pītaṃ vijñeyaṃ kaśyapasya vaco yathā
viṣabhāgī tu sarpasya tribhāgastatra saṃkramet
udaraṃ darśayedyastu udbhūtaṃ taṃ vinirddiśet
hrahitaṃ viṣavegena nirviṣaḥ pannago bhavet
pramādyaścāpi virjñeyaścaturhadvābhipīr̤itaḥ
ghovābhaṅgo bhavet kiścit saṃdaṣṭo viṣayogataḥ
ādauśeṣāgramābharaṇaślatikāsu viśeṣataḥ
viśākhā viṣu pūrvāsu mūlāsvātiśatāskake
sarpadaṣṭāna jovanti viṣaṃ pītañca yestathā
śūnyāgāre śmaśāne ca śuṣka vṛce tathaiva ca
na jovanti narā daṣṭā nakṣatra tithisaṃyute
ito da'śastataḥ śūścavyantaraḥ parikīrtitaḥ ||”