Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 768.p1.1

Śabdakalpadruma 768.p1.1

Language
Sanskrit

768.p1.1

tasya maṇḍalaparimāṇaṃ yathā, —
sūta uvāca
“sūryyācandramasāvetau bhramato yāvadeva tu
samānāśca samudrāṇāṃ dīpānāñcāti vistaraḥ
vistārāt pṛthivyāstu bhaveddvyatna vāhyataḥ
paryyāptapārimāṇścātta candrādityau prakāśataḥ
paryāptapārimāṇyaistu budhaissūkṣmaṃ dinaṃ kṛtam
bhavatomāṃścayo lokān yakṣāt sūryyaḥ paribhramāt
acirāt prakāśi tu pavanāt sa raviḥ smṛtaḥ
tayorbhūyaḥ pravakṣyāmi pramāṇaṃ candrasūryyayoḥ
mahitatvācchaśīśabde yasminnarthe nipātyate
asya bhāratavarṣasya viṣkambhānuvyavistṛtam
maṇḍalaṃ bhāskarasyātha yojanaistannibodhata
navayojanasāhasro vistīrī maṇḍalasya tu
vistārāttriguṇaścāpi pariṇāho'tra maṇḍale
viṣkaṣkamaṇḍalañcaiva bhāskarāt dviguṇaḥ śaśī||”
tasya gatinirūpaṇaṃ yathā, —
“mānasasyottare pṛṣṭhe lokapālānnaturddi śam
sthitā dharmavyavasthārthaṃ lokasaṃrakṣaṇāya ca
lokapālopariṣṭāttu sarvvato dakṣipāyane
kāṣṭhāgatasya sūryyasya gatintasya nibodhata
dakṣiṇopakramaḥ sūryyaḥ kṣipteṣuriva sarpati
jyotiṣāṃ cakramādāya satataṃ parigacchati
madhyakṣamamarāvatyāṃ yadā bhavati bhāskaraḥ
vaivasvate saṃyamane ūrddhaṃ tatra pradṛśyate
sukhāyāmarddharātrantu vibhāvaryyāmastameti ca
vaivasvate saṃyamane madhyāhne tu raviyadā
sukhāyāmatha vāruṇyāmuttiṣṭhan sa tu dṛśyate
vibhāvayyāmarddharātraṃ māhendrayāmastameti ca
sukhāyāmatha vāruṇyāṃ madhyāhne cāmyato yadā
vibhāvayyāṃ somapuryyāṃ uttiṣṭhati vibhāvasuḥ
rātrātraṃ cāmarāvatyāmastameti yamasya ca
somapuyyāṃ vibhāvayyāṃ madhyāhne cāyato yadā
amarāvatyāṃ mahendrasya tadūcchati divākaraḥ

Linked texts (1)