Shabdakalpadruma 774.p1
Śabdakalpadruma 774.p1
- Language
- Sanskrit
774.p1.1
garur̤e 50 adhyāye caitaddṛṣṭavyam || ( bhaviṣyottaroktasūryyahṛdayantu bahubhiḥ samādriyataṃ padyate
ca śatastat saprakriyamucyate | atha ādityahṛdaya.
prārambhaḥ | ācamya deśakālau saṃkīrtya mamārogyāvāptaye asau savitā sūryya nārāyaṇaprītyarthaṃ
dvādaśanamaskārākhyaṃ kammai kariṣye | atha dhyānam
“dhye yaḥ sadā savitṛmaṇḍalamadhyavarttī
nārāyaṇaḥ sarasijāsanasanniviṣṭaḥ
keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭī
hārī hiraṇmayavapurddha taśaṅkhacakraḥ
ekacakro ratho yasya divyaḥ kanakabhūṣitaḥ
sa me bhavatu suprītaḥ padmahastāṃ divākaraḥ ||”
mitrāya namaḥ | ravaye namaḥ | sūryāya namaḥ
bhānave namaḥ | khagāya namaḥ | pūṣṇe namaḥ
hiraṇyagarbhāya namaḥ | marīcaye namaḥ cādityāya namaḥ | savitre namaḥ | arkāya namaḥ
bhāskarāya namaḥ
“namaḥ savitre jagadekacakṣuṣe
jagatyasūtisthitināśahetave
trayīmayāya triguṇātmadhāriṇe
viriñcinārāyaṇaśaṅkarātmane
namo'stu sūryāya sahasraraśmaye
sahasraśākhānvitasambhavātmane
sahasrayogodbhavabhāvabhāgine
sahasrasaṅkhyāyugadhāriṇe namaḥ
ādityasya namaskāraṃ ye kurvvanti dine dine
janmāntarasahasreṣu dāridraṃ nopajāyate
iti namaskyārāḥ
śatānika uvāca
“kathamādityamṛdyantamupatiṣṭhe dvijottamaḥ
etanme brūhi viprendra prapadye śaraṇaṃ tava
sumanturuvāca
idameva purā pṛṣṭaḥ śaṃkhacakragadādharaḥ
praṇamya śirasā devamarjunaina mahātmanā
kurukṣetre mahārāja nivṛtte bhārate raṇe
ṛśānāya samāsādya pārthāyatvāmvravīdidam
arjuna uvāca
jñānañca dharmmaśāstrāṇāṃ guhyādguhyataraṃ tathā
mayā kṛṣṇa parijñātaṃ vācyaṃ sacarācaram
774.p1.2
sūkṣmātiśayaṃ nyāsaṃ vaktumarhasi mādhava
bhaktyā pṛcchāmi deveśa kathayasva prasādataḥ
sūryyabhaktiṃ kariṣyāmi kathaṃ sūryyaṃ prapūjayet
tadahaṃ śrotumicchāmi tvatprasādena yādava
śrībhagavānuvāca
rudrāditaivataiḥ sarvaiḥ pṛṣṭena kathitaṃ mayā
vakṣya ihaṃ sūryya vinyāsaṃ śṛṇu pāṇḍava yatnataḥ
asmākaṃ yastvayā pṛṣṭamekacitto bhavārjuna
tadahaṃ sampravakṣyāmi cādityabhāvasānakam
arjuna uvāca
nārāyaṇa suraśreṣṭha pṛcchāmi tvāṃ mahāyaśāḥ
kathamādityamudyantamupatiṣṭhe tu sanātanam
śrībhagavānuvāca
sādhu pārtha mahābāho buddhimānasi pāṇḍava
yanmāṃ pṛcchasyapasrānaṃ tat pavitraṃ vibhāvasoḥ
sarvvamaṅgalamāṅgalyaṃ sarvvapāpapraṇāśanam
sarvarogapraśamanamāyurvvarddhanamuttamam
amitradamanaṃ pārtha saṃgrāme jayavarddhanam
vakṣenaṃ dhanaputrāṇāmādityahṛdayaṃ śṛṇu
yacchrutvā sarvvapāpaibhyo mucyate nātra saṃśayaḥ
triṣu lokeṣu vikhyātaṃ niḥśreyasakaraṃ param
devadevaṃ namaskṛtya prātarutthāya cārjuna
vighnānyanekarūpāṇi naśyanti smaraṇadapi
tasmāt sarvvaprayatnena sūryya mārādhayet sadā
cādityahṛdayaṃ nityaṃ jāpyaṃ tacchṛṇu pāṇḍava
yajjapā mucyate jantuddāridryādvāśu dustarāt
labhate ca mahārddhiñca kuṣṭhavyādhivināśinīm
yasmin mantre ṛṣicchandāṃdevatāśaktireva ca
sarvvameva mahābāho kathayāmi tavāgrataḥ
mayā te gopitaṃ nyāsaṃ sarvvaśāstraprabodhitam
dhaya te kathayiṣyāmi uttamaṃ mantrameva ca ||”
oṃasya cādityahṛdayastotramantrasya | śrīkṛṣṇa
ṛṣiḥ śrīsūryātmā tribhuvaneśvaro devatā
anuṣṭup chandaḥ | haritahayarathaṃ divākaraṃ
774.p1.3
tṛṇiriti bījam | oṃ namo bhagavate jitavaiśvānarajātavedase iti śaktiḥ | oṃ namo
bhagavate ādityāya nama iti kīlakam
oṃ agnigarbhadevatā iti mantraḥ || oṃ namo
bhagavate tubhyamādityāya namo namaḥ | śrīsūryyanārāyaṇaprītyarthe jape viniyogaḥ| atha nyāsaḥ
oṃ hrāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ| oṃ hrīṃ tarjanībhyāṃ
namaḥ| oṃ hrūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ| oṃ hraiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ | oṃ hrauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ
oṃ hraḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ | oṃ hrāṃ
hṛdayāya namaḥ | oṃ hrīṃ śirase svāhā | oṃhrūṃ
śikhāyai vaṣaṭ | oṃ hraiṃ kavacāya hum | oṃ hrauṃ
netratrayāya vauṣaṭ | oṃ hraḥ astrāya phaṭ
oṃ hrāṃ hrīṃ hrūṃ hraiṃ hrauṃ hraḥ | iti digbandhaḥ
atha dhyānam
“bhāsvadratnāḍhyamauliṃ sphuradadhararucā rañjitaṃ
cārukeśaṃ
bhāsvantaṃ divyatejaḥ karakamalayutaṃ svarṇavarṇaprabhābhiḥ
viśvākāśāvakāśagrahapatiśikhare bhāti
yaścodayādrau
sarvvānandapradātā hariruśanamitaḥ pātu māṃ
viśvacakṣuḥ
pūrbbomaṇḍala padmaṃ praṇavādikapratiṣṭhitam
māyābījaṃ dalāṣṭāgre yanmamuddhārayediti
ādityaṃ bhāskaraṃ bhānuṃ raviṃ sūryyaṃ divākaram
mārttaṇḍaṃ tapanaṃ ceti daleṣvaṣṭasu yojayet
dīptā sūkṣmā jayā bhadrā vibhūtirvimalā tathā
amoghā vidyutā ceti madhye śroḥ sarvvatomukhī
sarvvajñaḥ sarvvagaścaiva sarvvakāraṇadevatā
sarvveśaṃ sarvvahṛdayaṃ namāmi sarvvasākṣiṇam
sarvvātmā sarvvakarttā ca sṛṣṭisaṃrakṣanapālakaḥ
hitaḥ khagopavargaśca bhāskareśa namo'stu te ||”
iti prārthanā
“namo namaste'stu sadā vibhāvaso
sarvātmane saptahayāya mānave
anantaśaktaye'tisupradīpa
dadasva bhuktiṃ mama muktimavyayām
774.p1.4
arkantu mūrdhni vinyasya lalāṭe tu raviṃ nyaset
vinyasennetrayoḥ sūryyaṃ karṇayośca divākaram
nāsikāyāṃ nyasedbhānuṃ mukhe vai bhāskaraṃ nyaset
parjjanyamoṣṭhayoścaiva toṣṇaṃ jihvāntare nyaset
suvarṇaretasaṃ kaṇṭhe skandhayostigmatejasam
bāhvostu pūṣaṇañcaiva mitraṃ vai pṛṣṭhato nyaset
varuṇaṃ dakṣiṇe haste tvaṣṭāraṃ vāmataḥ kare
hastāṅguṣyakaraḥ pātu hṛdayaṃ pātu bhānumān
udare tu yamaṃ vindyādādityaṃ nābhimaṇḍale
kāyāṃ tu viṣṇavīsaṃvaṃ kadramūrkhojñtu vinyaset
jānvostu gopatiṃ nyasya savitārantu jaṅghayoḥ
pādayośca vivasvantaṃ gulphayośca divākaram
bāhyānrtantu vimokṣañca bhagamabhyantaraṃ nyaset
sarvvāṅgeṣu sahasrāṃśuṃ digḷvadikṣu bhagaṃ nyaset||”
iti digbandhaḥ
“eṣa cādityavinyāso devānāmapi durlabhaḥ
imaṃ bhaktyā nyaset pārtha sa yāti paramāṃ gatim
kāmakrodhākṛtāt pāpān mucyate nātra saṃśayaḥ
sarpādapi bhayaṃ naiva saṃgrāmeṣu pathiṣvapi
ripusaṃghaṭakāleṣu tathā caurasamāgame
vismayaṃ japato nyāsaṃ mahāpātakanāśanam
visphoṭakamasṛtyañca toyajvaramamudravam
śirorogaṃ netrarogaṃ bhavyavyādhinivāraṇam
kuṣṭhavyādhistathā dadrūrogaśca vividhāśca ye
japamānasya naśyanti śṛṇu bhaktyā tadarjuna
ādityo mantrasaṃyukta ādityo bhuvaneśvaraḥ
ādityānnāparo devo hyādityaḥ parameśvaraḥ
ādityamarcayed brahmā śiva ādilyamarcayet
yadādityamayaṃ tejo mama tejastadarjuna
ādityaṃ mantrasaṃyuktamādityaṃ bhuvaneśvaram
ādityaṃ ye prapaśyanti māṃ paśyanti na saṃśayaḥ
vismayastvañca yet sūryyaṃ sarvvaśaktyā tu yo naraḥ
na sa paśyati dāridryaṃ janmajanmani cārjuna
774.p1.5
etatte kathitaṃ pārtha cādityahṛdayaṃ mayā
śṛṇuyāccā ca pāṭheyyaḥ sūryyaloke mahīyate
oṃnamo bhagavate tubhyamādityāya namo namaḥ
ādityaḥ savitā sūryyaḥ khagaḥ pūṣā gabhastimān
suvarṇaḥ sphaṭiko bhānuḥ sphurito viśvatāpanaḥ
ravirviṣṇo mahātejāḥ sūryyaḥ suprabodhakaḥ
hiraṇyagarbho'sradhirāstapanī bhāskaro raviḥ
mārttaṇḍo gopatiḥ śrīmān kṛtajñaśca pratāpavān
tamisrahā bhago haṃso nāsatyaśca tamonudaḥ
śuco virocanaḥ kaṅko sahasrāṃśarmahāprabhuḥ
vivasvān pūṣaṇau mṛtyurmmitro jāmadanyajit
dharmmaraśmiḥ pataṅgaśca śaraṇyo'bhinavā tapaḥ
durvijñeyagatiḥ śūraste jāṃ rāśirmahāpraśaḥ
śaśvaccitrāṅgadaḥ saumyo hyavyaktavyapradāyakaḥ
agnigarbhāditiḥ putraḥ śaśvattibhiranāśanaḥ
haridaśvastamodāraḥ saptasaptirmarocimān
agnigarbho'diteḥ putraḥ śaśvattibhiranāśanaḥ
pūṣā viśveśvaro mitraḥ suvarṇaḥ supratāyavān
ghātapo maṇḍalo bhāsvān tapanaḥ sarvvatāpanaḥ
kṛtaviśvo mahātejāḥ sarvvaratnamayodbhavaḥ
acaraśca caraścaiva prabhākaravibhākarau
candrayandrāṅgadaḥ saumyo hyavyaktapradāyakaḥ
bhaṅgārkāṅgado'gasto raktāṅgaścāṅgavarddhanaḥ
vṛddho vṛddhāsano buddhivṛddhātmā vṛddhivarddhanaḥ
buddhajñānavṛddhehrāso vṛddhaddhāmā bṛhaṣpatiḥ
śuklasvaṃ śukraretāsvaṃ śuklāṅgaḥ śukrabhūṣaṇaḥ
śanimān śanirūpasvaṃ śanergacchasi sarvvadā
anādirādiśadityo jroginyohātapāḥ
anādirādirūpastvamādityo dikpativyaṃmaḥ
bhānumān bhānurūpastvaṃ sarvvānubhānudīptimān
dhūmaketurmahāketuḥ mardhvaketurunṛttamaḥ
timirāvaraṇaḥ śambhuḥ sraṣṭā mārttaṇḍa eva ca
namaḥ pūrvvāya giraye paścimāya namo namaḥ
774.p1.6
namottarāya giraye dakṣiṇāya namo namaḥ
namo namaḥ sahasrāṃśo hyādityāya namo namaḥ
namaḥ padmapavo̍odhāya namaste dvādaśātmane
namo viśvaprabodhāya namo bhrājiṣṇujiṣṇave
jyotiṣe ca namastubhyaṃ jñānākāya namo namaḥ
pradīptāya pragalbhāya yugāntāya namo namaḥ
namaste holapataye pṛthivīpataye namaḥ
namoṅkāra vaṣaṭkāra sarvvayajña namo'stu te
ṛgvavedādi yajurveda sāmaveda namo'stu te
namo hāṭakavarṇāya bhāskarāya namo namaḥ
jayāya jayabhadrāya haridaśvāya te namaḥ
divyāya divyarūpāya gaṅgāṇāṃ pataye namaḥ
namaste śucaye nityaṃ namaḥ kuru kulātmane
namastellovanāthāya bhūtānāṃ pataye namaḥ
namaḥ kaivalyanāthāya namaste divyacakṣuṣe
tvaṃ jyotistvaṃ dyutinaṃ hlāā tvaṃ viṣṇūsva prajāpatiḥ
tvameva rudro rudrātmā vāyuragniścakhameva ca
yojanānāṃ sahasraṃ dve dve śate dve ca yojane
ekena nimiṣārddhana kramamāṇa namo'stu te
navayojanalakṣāṇi sahasradviśatāni ca
yāvadaṣṭaupramāṇena kramamāṇa namo'stu te
adyataśca namastubhyaṃ pṛṣṭhataśca sadā namaḥ
pāśvaitaśca namastubhyaṃ namaste cāstu sarvvadā
namaḥ surārihantre ca somasūryāgnacakṣuṣe
namo divyāya vyomāya sarvvatanmayamāya ca
namo vedāntavedyāya sarvvakarmādisākṣiṇe
namo haritavarṇāya suparṇāya namo namaḥ
aruṇo māghamāse tu sūryyo vai phālgune tathā
caitramāse tu vedāṅgo bhānurvaiśākhatāpanaḥ
jyeṣṭhamāse tapedindra āpār̤he tapate raviḥ
gabhastiḥ śrāvaṇe māsi yamo bhādrapade tathā
iṣe suvarṇaretāśca kārtike ca divākaraḥ
mārgamārṣe tarpayinnrataḥ pauṣe viṣṇaḥ sanātanaḥ
puruṣastvadhike māsi māmādhikye tu kalpayet
774.p1.7
ityete dvādaśādityāḥ kāśyapeyāḥ prakīrttitāḥ
ugrarūpā mahātmānastapante viṣṇurūpiṇaḥ
dharmyāthakāmamokṣāṇāṃ prasphuṭā hetavo nṛpa
sarvvapāpaharaścaivamādityaṃ saṃprapūjayet
ekadhā daśadhā caiva śatadhā ca sahasradhā
tapante viṣṇurūpeṇa sṛjanti saṃharanti ca
eṣa viṣṇuḥ śivaścaiva brahmā caiva prajāpatiḥ
mahendraścaiva kālaśca yamo varuṇa eva ca
nakṣatragrahatārāṇāmadhipo viśvatāpanaḥ
vāyuragnirvanādhyakṣā bhūtakartā svayaṃ prabhuḥ
eṣa devo hi devānāṃ sarvvāpyāyanaṃ jagat
eṣa karttā hi bhūtānāṃ saṃharttā rakṣakastathā
eṣa lokānulokeṣu samahopāśca sāgarāḥ
eṣa pātāḷagamasko daityadānavarākṣasāḥ
eṣa dhātā vidhātā ca bījaṃ kṣetraṃ prajāpatiḥ
eṣa eva prajā nityaṃ saṃvardha yati raśmibhiḥ
eṣa yajñaḥ svadhā svāhā hrīḥ śrīśca puruṣottamaḥ
eṣa bhūtatmako devaḥ sūkṣmo vyaktaḥ sanātanaḥ
īśvaraḥ sarvvabhūtānāṃ parameṣṭhī prajāpatiḥ
kālātmā sarvvabhūtātmā vedātmā viśvatomukhaḥ
janmamṛtyujarāvyādhisaṃsārabhayanāśanaḥ
dāgdiādyasanadhvaṃsī vyomān devo divākaraḥ
vivarttano vivasvāṃśca mārttaṇḍo bhāskaro raviḥ
lokaprakāśakaḥ śrīmāṃllokacakṣurgaheśvaraḥ
lokasākṣī trilokeśaḥ karttā harttā tamisrahā
tapanastāpanaścaiva śuciḥ saptāśvavāhanaḥ
gabhastihasto brahmādyaiḥ sarvvadevairnamaskṛtaḥ
āyurārogyamaiśvaryyaṃ narā nāyyaṃśca mandira
yasya prasādāt sampṛṣṭirādityahṛdayaṃ japet
ityetairnāmabhiḥ pārtha cādityaṃ stauti nityaśaḥ
prātarutthāya kaunteya tasya rogabhayaṃ na hi
pātakāmucyate pārtha vyādhibhyaśca na saṃśayaḥ
ekasabhyaṃ himavya' vā sarvvapāpaiḥ pramucyate
774.p1.8
trisabhyaṃ japamānastu paśyecca paramaṃ padam
yadṛṣṭaḥ kurute pāpaṃ tadahnaḥ pratimucyate
yadrācyāḥ kurute pāpaṃ tadrātryāḥ pratimucyate
dadrusphoṭakakuṣṭhāni maṇḍalāni visūcikā
sarvvavyādhisamārogabhūtabādhāstathaiva ca
ḍākino śākinī caiva mahārogabhayaṃ kutaḥ
ye cānye duṣṭarogāśca jvarātosārakādayaḥ
japamānasya naśyanti jīvecca śaradāṃ śatam
saṃvatsareṇa maraṇaṃ yadā tasya dhruvaṃ bhavet
chāthīyāṃ paśyati chāyāmaghorottra' dhanañjaya
yastvidaṃ paṭhate bhaktyā bhānuvāre mahātmanaḥ
prātaḥsnāne kṛte pārtha ekāgrakṛtamānasaḥ
suvarṇacakṣurbhavati na cākṣṇostu prajāyate
putravān dhanasampanno jāyate cārujaḥ sukhī
sarvvasiddhimavāpnoti manvatra vijayo bhavet
ādityahṛdayaṃ puṇyaṃ sūyyaināmavibhūṣitama
śrutvā ca nikhilaṃ pārtha sarvvapāpaiḥ pramucyate
ataḥparataraṃ nāsti siddhikāmasya pāṇḍava
etajjapasva kaunte ya yena śra yo hyavāpsyasi
ādityahṛdayaṃ nityaṃ yaḥ paṭhet susamāhitaḥ
bhrūṇahā mucyate pāpāt kṛtaghno brahmaghātakaḥ
goghnaḥ surāpo durbhogī duṣpratigrahakārakaḥ
pātakāni ca sarvvāṇi dahṛtyeva na saṃśayaḥ
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ japeddāpi samāhitaḥ
sarvvapāpaviśuddhātmā sūryyalokaṃ sadhoyate
aputro labhataṃ putrān nirdhano dhanamāpnuyāt
kurogī mucyate rogādbhaktyā yaḥ paṭhate sadā
yastvodityadine pārtha nābhimātrajale sthitaḥ
udayācalamārūr̤ha bhāskaraṃ praṇataḥ sthitaḥ
japate mānavo bhaktyā śṛṇuyādvāpi bhaktitaḥ
sa yāti parama' sthānaṃ yatra devo divākaraḥ
abhivadamanaṃ pārtha yadā kartuṃ samārabhet
tadā pratikṛtiṃ kṛtvā śacīśca raktāpāṃśabhiḥ
774.p1.9
vāmasya vāmapādena cādityahṛdayaṃ japet
etannāmnaṃ samājñāya sarvvasiddhikaraṃ param ||”
oṃ hrauṃ himāloṭaṃ svāhā | oṃ hrauṃ nirjaloṭaṃ
svāhā | oṃ hrīṃ māloṭaṃ svāhā | iti mantraḥ
“tribhiñca rogo bhavati jvarī bhavati pañcabhiḥ
japettu saptabhiḥ pārtha rākṣasīṃ tanumāviśet
śaśvasenābhibhūtasya vikārān śṛṇu pāṇḍava
gīyate nṛtyate magna' āsphoṭayati dhāvati
śivārutañca kurute hasate krandataṃ punaḥ
evaṃ saṃpīr̤ayate pārtha yadyapi syānmaheśvaraḥ
kiṃ punarmāmaṣaḥ kaścicchīcācāravivarjitaḥ
pīr̤itasya na saṃdeho jvaro bhavati dāruṇaḥ
yadā cānugrahaṃ tasya karttumicchecchubhaṅkaram
tadā malimamādāya japenmantramimambhudhaḥ
namo bhagavate tubhyamādityāya namo namaḥ
jayāya jayabhadrāya haridaśvāya te namaḥ
strāpayaitena mantreṇa śubhaṃ bhavati nānyathā
anyathā ca bhaveddoṣo naśyate nātra saṃśayaḥ
ataste nikhilaḥ proktaḥ pūjāñcaiva nibodha me
upatiptaṃ śucau deśe niyatā vāgyataḥ śuciḥ
vṛttaṃ vā caturasraṃ vā liptabhūmī likhecchuciḥ
vidhā tatra likhettu padmamaṣṭapatraṃ sakarṇikam
aṣṭapatra likhet padmaṃ liṃgamoyanamaṇḍale
pūrvvapatre likhet sūryyaṃ mānne yāntu raviṃ nyaset
yāmyayāñca vivasvantaṃ nairṛtyāntu bhagaṃ nyaset
pratīcyāṃ varuṇaṃ vindyādvāyavyāṃ mitrameva ca
ādityamuttare patre īśānya viṣṇumeva ca
madhye tu bhāskaraṃ vindyāt krameṇaiva samarcayet
ataḥ parataraṃ nāsti siddhikāmasya pāṇḍava
mahātejaḥsamutpannaṃ praṇamet sakalāñjaliḥ
sakesarāṇi padyāni karavaurāṇi cārjuna
tilataṇḍulasaṃyuktaṃ kuśagandhodakena ca
raktacandanamiśrāṇi kṛtvā vai tāmrabhājane
774.p1.10
dhṛtvā śirasi tatpātraṃ jānubhyāṃ dharaṇīṃ spṛśet
mantrapūtaṃ gur̤ārkañca cārghaṃ dadyāddhamastaye
sāyudhaṃ sarathañcava sūryya māvāhayāmyaham ||”
svāgato bhava | supratiṣṭho bhava | sānnidho bhava
mannihito bhava | sammukho bhava | iti pañcamudrāḥ
spha ṭayitvāhvayet sūryyaṃ bhuktiṃ muktiṃ labhennaraḥ
oṃ yoṃ vidyā kilikili kaṭaṃkaṭṭaśabdāyaisādhanāya svāhā | oṃ hrīṃ hrāṃ hrauṃ hraḥ hamaḥ sūryāya
namaḥ svāhā | oṃ hrīṃ hrāṃ hrauṃ hraḥ haṃ hrauṃ hraḥ
sūryya mūtaye svāhā | oṃ hrīṃ hrīṃ khaṃ khaḥ lokāya
sarvvamūtaye svāhā | oṃ ṛṃ māntaṇḍāya svāhā
“namo'stu sūryyāya sahasrabhānave
namo'stu vaṃśvānara jātavedase
tvameva cārghaṃ pratigṛhṇa deva
devādhidevāya namo namaste
namo bhagavataṃ tubhyaṃ namasta jātavedase
dattamarthyaṃ mayā bhāno tvaṃ gṛhāṇa namo'stu te
ehi sūryya sahastrāṃśo tejorāśe jagatpate
anukampaya māṃ deva gṛhāṇāyaṃ namo'stu te
namo bhagavate tubhyaṃ namaste jātavedase
samedamarthyaṃ gṛṅga tvaṃ devadeva namo'stu te
sarvvadevāya devāya ādhivyādhivināśine
idaṃ gṛhāṇa me deva sarvvavyādhivinaśyatu
namaḥ sūryāya śāntāya sarvvarogavināśine
mamepsitaṃ phalam̐ dattvā prasīda parameśvara ||”
oṃ namo bhagavate sūryyāya svāhā | oṃ śivāya
svāhā | oṃ sarvvātmane sūryāya namaḥ svāhā
oṃ accavyatejase namaḥ svāhā
“sarvvasaṅkaṭādidaṃ śannaṃ nāśaya nāśaya
sarvvalokeṣu vikhyātā sarvvātmā sarvvadarśakaḥ
namo bhagavate sūryya' kuṣṭharogān vicaṇḍaya
āyurārogyamaiśvaryyaṃ dehi deva namo'stu te
namo bhagavataṃ tubhyamādityāya namo namaḥ ||”
oṃ acavyatejase namaḥ | oṃ sūryāya namaḥ
774.p1.11
oṃ viśvamūrttaye namaḥ
“ādityañca śivaṃ vindyācchivamādityarūpiṇam
ubhayorantaraṃ nāsti ādityasya śivasya ca
etadicchāsmahaṃ śrotuṃ puruṣo ve divākaraḥ
udaye brahmaṇo rūpaṃ madhyāhna tu maheśvaraḥ
astamāne svayaṃ viṣṇustrimūrttiśca divākaraḥ
namo bhagavate tubhyaṃ viṣṇave prabhaviṣṇave
samedamarghyaṃ pratigṛhṇa deva
devādhidevāya namo namaste ||”
śrosūryyāya sāṅgāya saparivārāya śrīsūryyanārāyaṇāyaidamarghyaṃ m
“timaghnāya tamodhnāya racoghnāya ca te namaḥ
kṛtaghnaghnāya satyāya tasmai satyātmane namaḥ
jayo jayaśca vijayo jitaprāṇo jitaśramaḥ
manojavo jitakrodho vājinaḥ sapta kīrttitāḥ
haritaśvarathaṃ divākaraṃ
kanakamayāmbujaraṅgāpiñjaram
pratidinamudayaṃ navaṃ navaṃ
śaraṇamupaimi hiraṇyaretasam
na taṃ vyālāḥ prabādhante na vyādhibhyo bhayaṃ bhavet
na nāgabhyo bhayaṃñcaiva na ca bhūtabhayaṃ kacit
agniśana bhayaṃ nāsti pārthivaivyasthyaiva ca
durgārtiṃ tarate ghorāṃ prajāñca labhate paśūn
siḍikāmo labhet siddhiṃ kanyākāmastu
kanyākam
etatpaṭhetsa kaunte ya bhaktiyukta na cetasā
aśvamedhasahasrasya vājapeyaśatasya ca
kanyākoṭisahasrasya dattasya phalamāpnuyāt
ityādityahṛdayaṃ yo'dhaute satataṃ naraḥ
sarvvapāpaviśuddhātmā sūryyalokaṃ mahīyate
nāstyādityasamo devo nāstyādityasamā gatiḥ
pratyakṣo bhagavān viṣṇuryena viśvaṃ pratiṣṭhitam
navatiryojanaṃ lakṣaṃ sahasrāṇi śatāni ca
yāvaddopramāṇena tāvaccarati bhāskaraḥ
gavāṃ śatasahasrasya samyag dattasya yat phalam
tat phalaṃ labhate vidvān śāntātmā stauti yo
ravim
sūryya
yo'dhīte sūryyahṛdayaṃ sakalaṃ saphalaṃ bhavet
774.p1.12
ṣaṣṭānāṃ brāhmaṇānāñca lekhayitvā samarpayet
brahmalokamavāpnoti mucyate mātṛgo'pi vā
jātikalmaṣamāpnoti mucālā nātra saṃśayaḥ
ajāya lokatrayapāvanāya
bhūtātmane gopataye dvaṣāya
sūryyāya sarvvapralayāntakāya
namo mahākālavikarttanāya
vivasvate jñānabhatāntarātmane
jagatpradīpāya jagadviteṣiṇe
jayatyuve dīptacaṇḍacakṣuṣe
sudīptabhāsāmitatejase namaḥ
surairanekaiḥ parisevitāya
hiraṇyagarbhāya hiraṇmayāya
mahātmane mokṣapadāya nityaṃ
namo'stu te vāsarakāraṇāya
ādityaścārccito yena ādityaḥ paramaṃ padam
ādityo mātṛko bhūtvā ādityo vākṣyaṃ jagat
ādityaṃ paśyate bhaktyā māṃ paśyati dhruvaṃ naraḥ
nādityaṃ paśyate bhaktyā na sa paśyati māṃ naraḥ
triguṇaśca vitattvaśca trayo vedāstrayo'gnayaḥ
trayāṇāñca trimmurttistvaṃ turīyastvaṃ namo'stu te
namaḥ savitre jagadekacakṣuṣe
jagatyasūtisthitināśahetave
trayīmayāya triguṇātmadhāriṇe
viriñcinārāyaṇaśaṅkarātmane
yasyodaye neha jagatprabudhyate
pravarttate cākhilakarmasiddhaye
brahmandranārāyaṇarudravanditaḥ
sa naḥ sadā yacchatu maṅgalaṃ raviḥ
namo'stu sūryyāya sahasraraśmaye
sahasraśākhāmvitasambhavātmane
sahasrayogodbhavabhāvabhāgine
sahasrasaṃkhyāyugadhāriṇe namaḥ
yanmaṇḍalaṃ dīptikaraṃ viśālaṃ
ratnaprabhaṃ tīvramanādirūpam
dāridryaduḥkhakṣayakāraṇañca
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ devagaṇaiḥ supūjitaṃ
vipraiḥ stutaṃ bhāvanamuktikovidam
taṃ devadevaṃ praṇamāmi sūryyaṃ
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ jñānaghanaṃ tvagamya
naṃ bokarūpaṃ triguṇātmakapam
samastatejomayadivyarūpaṃ
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
774.p1.13
yanmaṇḍalaṃ gūḍhamatiprabodhaṃ
dharmmasya vṛddhiṃ kurute janānām
tat sarvvapāpakṣayakāraṇañca
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ vyādhivināśadakṣaṃ
ṛgyajuḥsāmasu sampragītam
prakāśitaṃ yena ca bhūrbhuvaḥ svaḥ
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ vedavido vadanti
gāyanti yaccāraṇasiddhasaṅghāḥ
yadyogino yogajuṣāñca saṅgāḥ
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ sarvvajaneṣu pūjitaṃ
jyotiśca kuryyādiha martyaloke
yatkālakālādimanādirūpaṃ
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ viṣṇacaturmukhākhyaṃ
yadakṣaraṃ pāpaharaṃ janānām
yatkālakalpakṣayakāraṇañca
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ viśvasṛjaṃ prasiddhamutpattirakṣāpralayapragalbham
yasmin jagat saṃharate'khilañca
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ sarvvagatasya viṣṇorātmā paraṃ dhāma viśuddhatattvam
sūkṣmāntarairyogapathānugamyaṃ
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ brahmavido vadanti
gāyanti yaccāraṇasiddhasaṅghāḥ
yanmaṇḍalaṃ vedavidaḥ smaranti
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
yanmaṇḍalaṃ vedavidopagītaṃ
yadyogināṃ yogapathānugamyam
tat sarvvavedaṃ praṇamāmi sūryyaṃ
punātu māṃ tatsaviturvareṇyam
maṅgalāṣṭamidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhet satataṃ naraḥ
sarvvapāpavimuktātmā sūryyaloke mahīyate
dhyeyaḥ sadā savitṛmaṇḍalamadhyavartī
nārāyaṇaḥ sarasijāsanasanniviṣṭaḥ
keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭī
hārī hiraṇmayavapuṣṭtaśaṅkhacakraḥ
saśaṅkhacakraṃ ravimaṇḍale sthitaṃ
kuśeśayākrāntamanantamacyutam
bhajāmi buddhā tapanīyamūrttiṃ
surottamaṃ citravibhūṣaṇojjvalam
evaṃ brahmādayo devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ
774.p1.14
kīrttayanti suraśreṣṭhaṃ devaṃ nārāyaṇaṃ vibhum
vedavedāṅgaśārīraṃ divyadosikaraṃ param
raktoṣṭhaṃ raktavarṇañca sṛṣṭisaṃhārakārakam
ekacakro ratho yasya divyaḥ kanakabhūṣitaḥ
sa me bhavatu suprītaḥ padmahasto divākaraḥ
ādityaḥ prathamaṃ nāma dvitīyantu divākaraḥ
tṛtīyaṃ bhāskaraḥ proktaṃ caturthantu prabhākaraḥ
pañcamantu sahasrāṃśuḥ ṣaṣṭhañcaiva trilocanaḥ
saptamaṃ haridaśvaśca aṣṭamañca vibhāvasuḥ
navamaṃ dinakṛt proktaṃ daśamaṃ dvādaśātmakaḥ
ekādaśaṃ trayomūrttirdvādaśaṃ sūryya eva ca
dvādaśādityanāmāni prātaḥkāle paṭhennaraḥ
duḥkhapraṇāśanañcaiva sarvvaduḥkhañca naśyati
dadrukuṣṭhaharañcaiva dāridryaṃ harate dhruvam
sarvvatīrthapradañcaiva sarvvakāmapravarddhanam
yaḥ paṭhet prātarutthāya bhaktyā nityamidaṃ naraḥ
saukhyamāyustathārogyaṃ labhate mokṣameva ca
padmimīle namastubhyamiṣelorjesvarūpiṇe
śambha pāyādhi vītastvaṃ namaste jyotiṣāṃ pate
yaśodevo namastubhyaṃ jagaccakṣurnamo'stu te
padmamāyopavedāya namastubhyaṃ namo namaḥ
padmāsanaḥ padmakaraḥ padmagarbhasamadyutiḥ
saptāśvarathasaṃyukto dvibhujaḥ syāt sadā raviḥ
ādityasya namaskāraṃ ye kurvvanti dine dine
janmāntarasahasreṣu dāridryaṃ nopajāyate
udayagirisupetaṃ bhāskaraṃ padmahastaṃ
nikhilabhuvananetraṃ bhaktarakṣopameyam
timirakarimṛgendraṃ bodhakaṃ padminīnāṃ
suravaramabhivande sundaraṃ viśvavandyam ||”
iti bhaviṣyottarapurāṇe śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde
ādityahṛdayastotraṃ saṃpūrṇam || || )
“tato bhāskarabījena saṅgitenāmunā punaḥ
mantreṇa bhāskarāyārghyamacchidrārthaṃ nivedayet
774.p1.15
namo vivasvate brahman bhāsvate viṣṇutejase
jagatsavitre śucaye savitre karmadāyine
tataḥ kṛtāñjalirbhūtvā paṭhitvā mantramīritam
ekāgramanasā vāgbhirādhvadramavadhārayet
yaccacchidraṃ tapaśchidraṃ yacchidraṃ pūjanaṃ mama
sarvvaṃ tadacchidramastu bhāskarasya prasādataḥ ||”
rogādināśanārthaṃ sūryyasya ṣaṃṣaṣṭisaptatināmabhiḥ
saptatidhārghya pradānapramāṇaṃ yathā, —
“havo bhānuḥ saṃharttāgastyapraśastāpano raviḥ
vivarttano vivasvāṃśca viśvakarmmā vibhāvasuḥ
viśvarūpo viśvakarttā mārttaṇḍo mihiro'śumān
ādityaścoṣṇaguḥ sūryyo'rthyamā bradhno divākaraḥ
dvādaśātmā saptahayo bhāskaro'haskaraḥ khagaḥ
sūraḥ prabhākaraḥ śrīmān lokacakṣurmaheśvaraḥ
trilokeśo lokasākṣī tamoriḥ śāśvataḥ
śuciḥ
gabhastihastastīvrāṃgustaraṇiḥ sumaheraṇiḥ
dyumaṇirharidaśvo'rko bhānumān bhayanāśanaḥ
chando'śvo vedavedyāśca bhāsvān pūṣā haṣākapiḥ
ekacakraratho mitro manda hāristamisrahā
daityahā pāpaharttā ca dharmmādharmmaprakākṣakaḥ
helikaśvitrabhānuśca kaliṅgastvāryyavāhanaḥ
dikapatiḥ padminīnāthaḥ kuśeśayaratho hariḥ
dharmmaraśmirdunirīkṣyaśchāgaḥ kaśyapātmajaḥ
ebhiḥ saptatisaṃkhyākaiḥ puṇyaiḥ sūryyasya nāmabhiḥ
praṇavādiścaturthyantairmantrairnāmabhiranvitaiḥ
pratyekamuccarannāma dṛṣṭvā dṛṣṭvā divākaram
viṣṭahya pāṇigugmaṃ na tāmrapātraṃ sunirmalam
jānubhyāmavanīṃ gatvā paripūryyaṃ jalena ca
karavīrairaktakusumai raktacandanamiśritaiḥ
dūrvvāṅkurairakṣataiśca niḥkṣiptaiḥ pātamadhyataḥ
dadyādaghyaṃ manaścāryya savitre dhyānapūrvvakam
ṣaṣṭhamīlisamānoya tatpāpaṃ nānyadṛṣṭanāḥ
774.p1.16
pratimantraṃ namaskuryyādudayāstamaye ravim
anayā nāma saptatyā mahāmantharahasyayā
evaṃ kurvvannaro jātu na daridro na duḥkhabhāka
vyādhibhirmucyate ghorairapi janmārttarājiṃtaiḥ
vinīṣaveṣvainā vaidīnvinā padyāparigrahaiḥ
kālena nidhanaṃ prāpya sūryyaloke mahīyate ||”
Linked texts (4)
- Southern recension — Sanskrit
- Amarakośasaṃgraha — Sanskrit
- Vicāratrayī — Kṛṣṇānanda Sarasvatī 1697, Sanskrit
- Śabdacandrikā — Cakrapāṇidatta, Sanskrit