Vacaspatya 3.1.1

3.1.1

kṛttikānakṣatrayuktapaurṇamāsīghaṭite
barḍamāsātmake tatputtre ca | "nakṣatreṇa yuktaḥ kālaḥ”
"sāsmin paurṇamāsīti saṃjñāyām” pā0 vyā0 jayādityena asminiti ṭagaratvādityākhyaṃ ca māvārddhamāsasaṃvatsarāṇāmiva majñeti vyākhyāya udāhṛtaṃ pauṣomāsaḥ pauṣo'rddhamāsaḥ pauṣaḥ saṃvatsara iti” | guroḥ
kṛttikārohiṇyoranyataranakṣatreṇa paryyanayoge gurorastoṭayopalakṣite 4 varṣe ca yathoktaṃ sū0 si0 ratnamālāyām
"atha prasaṃkhyātu kārttikādivṛhaspativarṣagaṇyaṅka” raṅga0
"vaiśākhādiṣu kṛṣṇe ca yogaḥ pañcadaśe tithau | kārttikādīni varṣāṇi gurorakṣādayāt tathā” sū0 si0
dyekataralābhe kārttika sarvasve eva mārgaśīrṣādi | yatva varṣadvayaghaṭakayoganakṣatrayorakatara viruddhana' gato gururyyānmannadeti
tatra kā gatireti cet kārttikottara mārgaśīrṣa
mārgaśīrṣottara' pauṣamityādikamādratiḥ”
bārhaspatyavarṣa prayojanamuktaṃ sū0 si0 “bārhaspatyena ṣaṣṭhyabdaṃ
jñeyaṃ nānyaistu nityaśaḥ” | ṣaṣṭhyabdaṃ prabhavādiṣaṣṭhiṇi
yathā ca kārttikaśabdasya kārttikīyukyārddhamāsaparatvaṃ varṣabheda
paratvaṃ ca jayādityena darśitaṃ tathā āpyāyavāśvināṣāḍha śabdānām‌pi tādṛśapaurṇamāsīghaṭitapañcavatsaraparatva'
pūrṇa nakṣatrāpi jñeyam
kṛttikāṇāmayaṃ pauṣyatvena sutaḥ | bagnau niṣṣikta rudratejojāte 5 skande deve | tasya kṛttikāpoṣyatvakathā ca
bhā0anu0 840• yathā
hyābhiradya vai | tasmāt prajā vaḥ khagamāḥ sarvvaiṣāṃ na
bhaviṣyati | pāvakastu na tatrāsīcchāpakāle bhṛgudbahaḥ !