Vacaspatya 30.1.1

30.1.1

avivāhitāvasthāyāmupacārāt
“kaumārā pūrvavacane,, pā0 | “anekāni sahasrāṇi
kumārabrahmacāriṇām | divaṃ gatāni viprāṇāmakṛtvā
kulasantatim” manuḥ | ataeva aśvadākalpe “ekavarṇā
bhavetkanyā ityādinā ṣoḍaśavarṣāntāyā api kumārītva
muktam | tat bālake “kumāra mātā bibhartti” ṛ0
5,2,1, kumārasya retaḥ siktaṃ na sambhavati” śata0brā0
1,4,5,7, “kanyānāṃ saṃpradānañca kumārāṇāñca rakṣaṇam”
manuḥ nātrokti vināpi kāvye rājadārake kumāraśabdaḥ
prayujyate | “āptaḥ kumārānayanotsukena bhojena dūtorathane dissṛṣṭaḥ” | “kumārasainyaṃ sapadi sthitaṃ ca tat”raghuḥ
“tadānujagmatuḥ sthāṇuṃ kumārāviva pāvakī” rāmā0
viśvasāreokte 15mantrabhede pu0 16vidyāyāṃ kho ḍīp
mantraviśeṣāṇāṃ saṃjñābhedāśca tantrasāre darśitā yathā
viśvasāre nibandhe ca | “chinnoruddhaḥ śaktihīnaḥ
parāṅmukha udīritaḥ | badhironetrahīnaśca kīlitaḥ
stambhitastathā | dagdhaḥ strastaśca bhītaśca malineśca tiraskṛtaḥ
bheditaśca suṣuptaśca madonmattaśca mūrcchitaḥ | mṛtavīryyaśca
bhomaśca pradhvastobālakaḥ punaḥ | kumāraśca yuvā prauḍhovṛḍo
nirrisaṃ śakastathā | nirvījaḥ siddhihīnaśca mandaḥ kūṭastathā punaḥ | niraṃ śakaḥ sattvahīnaḥ kekarojīvahīnakaḥ | dhūmitoliṅgitau khyātau mokṣitaśca sudhātmakaḥ
atidīpto'ṅgahīnaḥ syādatikruddhaḥ samīrataḥ | atikrūraśca subrīḍaḥ śāntamānasa eva ca | sthānabhraṣṭaśca vikaloniḥsnehaḥ parikīrttitaḥ | ativṛddhaḥ pīḍitaśca vakṣyāmyetān sulakṣaṇam | manoryasyādisandhāntairvyāptirna yojyalacyate | saṃyukto vā viyukto vā purākrāntiścā punataḥ