Vacaspatya 36.24

36.24

kuvalāśvaśabde
tañcaritādi | [padminyām rājñi0
kuvalayinī strī kamalayānāṃ saṃghaḥ khalādi0 ini | utkuvalāsya pu0 kau pṛthivyāṃ valate vala ac tādṛśo'śvo'sya
kuvalayāśve dhundhumāre nṛpabhede
kuvaleśaya pu0 kuvale jale śete śī-ac 7ta0 aluksa0
viṣṇau “kusudaḥ kuvaleśayaḥ” viṣṇu su0 | “kṣitā
valanāt sañcalanāt kuvalaṃ jalaṃ tasmin śeṣodare śete iti
kuvaleśayaḥ, kuvalaṃ vadarīphalaṃ tanmadhye śete kuvaleśayaḥ
tannākaḥ ko'pi bhagavatovibhūtiriti vā hariḥ kuvaleśayaḥ | kau bhūmau valati saṃśrīyate sarpāṇāsudaraṃ kuvalaṃ
tasmin śeṣodare śete iti kuvaleśaya iti” bhāṣyam
ku vād tri0 kutsitaṃ vadati aṇ | aparadoṣakathanaśīle
amaraḥ | bhāve ghañ kuga tisa0 | 2kutsitavāde
kuvādula puṃstrī vadati ku+yaṅ-vā0 uñcū | uṣṭre
śabdacandra0 striyāṃ ṅīṣ
kuvi(ci)ka pu0 bhūmi deśabhede kayañca deśaḥ dṛha0saṃ0
kūrma vibhāge aiśānyāsaktaḥ | “aiśānyāñcittu pakrame
kunaṭakhaṣaghoṣakuvi(ci) kākhyāḥ” iti
kuvid avya0 kuḥ bhūmiriva vidyate jñāvate vāhulya tāt
vid-bhāve kip it0 | 1bāhulye 2praśaṃsāyāñca | yādimasya vyākhyāne manoramā | ubhayet śatahavi ca ‘kuvitsakhasya
prahi brajam” ṛ0 6|45