Dasharupavaloka 4.86
Daśarūpāvaloka 4.86
- Language
- Sanskrit
4.86
viṣṇoḥ sutenāpi dhanaṃjayena vidvanmanorāganivandhahetuḥ
āviṣkṛtaṃ muñjamahīśagoṣṭhīvaidagdhyabhājā daśarūpametat
4.86.p1
muñjaḥ—130.
mudrārākṣasam (bṛhatkathāmūlam)—41, 75, 85.
mṛcchakaṭikā—29, 45, 59, 90.
meghadūtam—132.
raghuḥ (raghuvaṃśo vā)—44, 111, 133.
ratnāvalī—5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19,
rāmābhyudayam—29.
rāmāyaṇam—4, 41, 50, 75, 88, 123.
rudraḥ—130.
vākpatirājadevaḥ—129.
vikaṭanitambā—114.
vikramorvaśī—82, 83, 133.
viddhaśālabhañjikā—128.
vīracaritam—8, 39, 40, 43, 44, 51, 52, 74, 75, 88, 101, 104,
veṇīsaṃhāram—5, 9, 11, 12, 13, 14, 16, 22, 23, 24, 25, 26, 27,
śākuntalam—65, 66, 80, 87, 128.
ṣaṭsahasrīkṛt—97.
hanumannāṭakam—44.
brahmakarmasamuccaya.
4.86.p2
viṣaya 325.
4.86.p3
vidvatkaṃṭhoṃ arpū guṃphuni mālā prayogasumanāṃcī
yadgaṃdhāghrāṇāneṃ tuṣṭo vṛttī sadā budhamanāṃcī
brahmakarmācā samuccaya hmaṇaje ekā graṃthāṃta brahmakarmasaṃbaṃdhī bahuteka viṣayāṃcā samāveśa hoya. to yā graṃthāṃta asalyāvarūna hā graṃtha brāhmaṇamātrācyā va viśeṣeṃkarūna pratyeka vaidika, yājñika, śāstrī ādikarūna bhikṣukavargācyā saṃgrahīṃ asaṇeṃ moṭhyā agatyāceṃ āhe. yā graṃthācīṃ prakaraṇeṃ
cāra asūna jyā ṭhikāṇīṃ jo viṣaya pāhije to tyā ṭhikāṇīṃ sādhela tevaḍhā sapramāṇa joḍalā āhe. yāṃta pahilyāneṃ bahuteka āhnikakarme, śrāvaṇyādiprayoga, ṣoḍaśasaṃskāra, duṣṭajananaśāṃti, vratodyāpaneṃ, devapratiṣṭhādi
nityanaimittika, iṣṭāpūrta va śāṃtikapauṣṭika sarva karme, ugrarathaśāṃti, sarvaprāyaścittādi, sāgra aṃtyeṣṭīprayoga, saṃnyāsa va āśaucanirṇaya ityādi sarva
viṣaya kramāneṃ āle āheta. vratodyāpanādikāṃta ṭhikaṭhikāṇīṃ lāgaṇārīṃ
sarvatobhadrādi 5 raṃgīta maṃḍaḷeṃ va kāṃhīṃ sādhīṃ maṃḍaḷeṃ va yaṃtreṃhī
moṭhyā prayatnāneṃ tayāra karūna yāṃta joḍalīṃ āheta. prasaṃgīṃ ekhādyālā
vismaraṇāneṃ maṃtrābaddala aḍacaṇa paḍalyāsa tī dūra vhāvī hmaṇūna yāṃta ālelyā sūktāṃcā va maṃtrāṃcā akārādivarṇakramāneṃ kośa tayāra karūna
to viṣayakramāpuḍheṃ joḍalā āhe, tyā yogāneṃ pāhije teṃ sūkta va pāhije
to maṃtra sahaja sāṃpaḍūna aḍacaṇa dūra hoīla. yā pustakāṃta viṣaya āle
āheta tyāṃbāhera prayogaviṣaya muḷīṃca rāhilā nāhīṃ aseṃ jarī āmaceṃ
hmaṇaṇeṃ nāhīṃ, tarī paṇa bahuteka vyāvahārika viṣaya yāṃta yeūna gele
āheta aseṃ hmaṇaṇyāsa harakata nāhīṃ. sarva viṣaya kramāneṃ joḍaṇyākaritāṃ āmacyāneṃ hoīla tevaḍhā prayatna kelā āhe kharā; tarī kityeka viṣaya māġāhūna miḷāle tyāṃcī āvaśyakatā vāṭalyāvarūna kvacit sthalīṃ
krama soḍūnahī saṃgraha karaṇeṃ bhāga paḍaleṃ. heṃ pustaka ve. śā. saṃ. rā.
rā. vāsudevaśāstrī paṇaśīkara yāṃnīṃ tayāra keleṃ āhe. hyāṃta kāgada cāṃgale jāḍa va moharedāra vāparale asūna chapāī surekha kelī āhe.
grāhakāṃsa jaḍajokhīma vāṭūṃ naye hmaṇūna hyācī kiṃmata agadīṃ thoḍī
hmaṇaje 2| ru. ṭhevilī āhe. ṭa. hāṃ. 5 āṇe.
ṭaipāṃta ṭhevilā āhe va ṭhikaṭhikāṇīṃ
adhika māhitī deṇeṃ tī pṛṣṭhācyā śevaṭīṃ
dilī āhe. graṃthācyā śevaṭīṃ saṃskṛta
mūḷapadāṃcā va bāhera dākhavilelyā marāṭhī śabdāṃcā akārādivarṇakramakośa
joḍalā āhe. tyā yogāneṃ heṃ pustaka
ābālavṛddhāṃlā va viśeṣataḥ abhyāsī
mulāṃlā upayukta hoīla aśī āśā
āhe. heṃ ve. śā. saṃ. rā. rā. vināyaka
nārāyaṇa śāstrī gośī yāṃnīṃ tayāra keleṃ
āhe. kiṃ. 1| ru. ṭa. kha. 03 āṇe.
kāvyamālā.
yā nāṃvāceṃ saṃskṛta māsika pustaka,
sana 1886 ce jānyuārī mahinyāpāsūna prasiddha hota āhe. yāṃta uttama uttama prācīna saṃskṛta kāvyeṃ, nāṭakeṃ,
caṃpū, bhāṇa, prahasaneṃ, chaṃda, alaṃkāra
ityādikāṃcā yathāvakāśa saṃgraha hota
asato. phāra prācīna āṇi atyaṃta surasa aseca graṃtha nivaḍūna te yā māleṃta
guṃphale jātāta. mahāmahopādhyāya
paṃḍita durgāprasāda yā nāṃvāce vidvān, bahuśruta āṇi śodhaka gṛhastha
jayapūracyā mahārājāṃce āśrayāsa hote.
tyāṃnīṃ kāśmīra, paṃjāba, baṃgālā, rājaputānā, madhyadeśa, tailaṃgaṇa, vagaire
sarva pradeśa phirūna nānāprakārace kāvyagraṃtha saṃpādita kele hote. tyāṃtīla
kityeka graṃtha tara 800 kiṃbahunā 1000
varṣāṃcyāhī pūrvīce hote. te sarva graṃtha
rā0 rā0 kāśinātha pāṃḍuraṃga
paraba yāṃnīṃ āhmāṃsa tapāsūna dilele
yā māleṃta yeta jātāta; jyā graṃthāṃcyā
ṭīkā upalabdha āheta, te graṃtha saṭīkachāpale jātāta. paraṃtu ṭīkārahita graṃthāṃtīla durbodha śabdāṃvara ṭippaṇī deṇyāṃta yete. śivāya kavīṃceṃ vṛtta, kāla
va graṃtha ityādikāṃviṣayīṃ māhitī jāgojāga dilī jāte. yā mālece aṃka pratimāsāsa ekadāṃ prasiddha hotāta. pratyeka aṃkāṃsa ḍemī aṣṭapatrī sāṃcyācīṃ
100 pṛṣṭhe asatāta. yācī varṣācī āgāū kiṃmata 6 rupaye, ṭa. kha. 0|||. phuṭakaḷa aṃkācī kiṃ. 0||= ṭa. kha. 0heṃ māsika pustaka āja naū varṣe
ekasārakheṃ nighata āhe.
hīṃ pustakeṃ muṃbaīta kāḷakādevīcyā rastyāvara "nirṇayasāgara" chāpakhānyāṃta rokha
paise pāṭhavile asatāṃ athavā vhyālyupeebaladvārāṃ vikata miḷatīla.
Linked texts (2)
- Daśarūpaka — Dhanañjaya (Daśarūpaka), Sanskrit
- Daśarūpa and Avaloka — Dhanañjaya and Dhanika, Sanskrit