Pramāṇa · Search · About · API

Ratnadipika (Candeshvara) 3.4.p1

Ratnadīpikā (Caṇḍeśvara) 3.4.p1

Language
Sanskrit

3.4.p1

mūlyaṃ ṣoḍaśakaṃ proktaṃ chāyābhadraguṇairbhavet
mṛdapāṣāṇaraupyaṃ ca mahānīlaśca dūṣaṇam ||(?) 5
śūdrake ca daridratvaṃ pāṭale śatruvigrahaḥ
chāyayā kāntihāniśca paiśunyaṃ triṣu jāyate
deśatyāgaṃ daridratvaṃ karkarāyāḥ phalaṃ mahat
vyaśraṃ śatrubhayaṃ datte citrakṛṣṇaṃ vinirdiśet
evaṃ bahuvidhā doṣāstyājyā ratnasya sūribhiḥ
guṇāṃ(ste)[ścai] ṣāṃ pravakṣyāmi yathādṛṣṭaṃ purātanaiḥ
guruḥ snigdhaśca varṇāḍhyaḥ pārśvavartyabhirañjanaḥ
indranīlaḥ samākhyātaḥ caturbhiśca mahāguṇaiḥ
chāyāṃ caiṣāṃ pravakṣyāmi yathāpyuktā purātanaiḥ
(catujātī)[caturjāti] vibhāge(na u)[nāpyu] ttamādhamamadhyamāḥ
nīlā ca śukakaṇṭhābhā(a)[pya] tasīkusumaprabhā
kokilā kaṇṭhasaṅkāśā barhikaṇṭhasamaprabhā
[kāka] pakṣasamā kā (cidvi)[ntirvi] vidhā tasya dṛśyate
doṣahīne guṇāḍhye ca (u)[hyu]ttamākarasambhave
nīlamūlyaṃ pravakṣyāmi maṇermatyanusārataḥ
sanmūlyaṃ padmarāgasya saguṇasya prakīrtitam
tanmūlyaṃ śakranīlasya munibhiḥ parikīrtitam
payomadhyaṃ kṣipennīlaṃ sunīlaṃ tatpayo bhavet
indranīlassa vijñeyo ratnaśāstraviśāradaiḥ
etadguṇaviśiṣṭo yoṃ lokānāṃ hitakārakaḥ
parīkṣā śakranīlasya (sūribhiḥ pari)[budhairevaṃ pra] kīrtitā
—pañcamaṃ jyotiḥ—
atha marakataparīkṣā
susvacchaṃ guru varṇāḍhyaṃ rucisusnigdhaveṇukam
ṣaḍguṇāḥ pañcadoṣāśca saṃyukta ca viṣāpaham
caturvidhā(ca)[ni] te(jātiḥ)[jāṃsi] mahāmarakatasya ca
prathamaṃ śaivalābhaṃ ca śukābhamaparaṃ bhavet
śirīṣakusumābhaṃ ca caturthaṃ tucchavarṇakam
harita(sya)[ccha] vimadhye tu kṛṣṇacchāyā hi śobhanā
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraśceti yathākramam
chāyābhedena vijñeyāścaturvarṇāḥ krameṇa ca
nalinīpatramadhyasthaṃ yathā vāri tathā sthitam
eṣā marakatacchāyā nirmalā tu bhaviṣyati
maṇirmarakato nāma nāga(pīta)[pitta] samacchaviḥ
turuṣkamagadhe tasyā(ā)[pyā] karotpattimūmayaḥ
uttamaṃ hi turuṣke ca madhyamaṃ magadhodbhavam
piṇḍakāntisvabhāvena mūlyaṃ sarvatra(pū)[yu]jyate
śukapakṣanibhā kācidvaṃśapatrasamaprabhā
śikhipicchanibhā kācijjayantīpatrakopamā
evaṃ bahuvidhā kāntirdṛśyate harate maṇau
snigdhatvaṃ ca gurutvaṃ ca tejastvaṃ piṇḍasaṃsthitiḥ
caturbhirlakṣaṇairyukto yadi (syānma[mā])rakato maṇiḥ

Linked texts (2)