Pramāṇa · Search · About · API

Bhargavanadika 2.151-2

Bhārgavanāḍikā 2.151-2

Language
Sanskrit

2.151-2.1

anyacca—
rājapīḍā bhavenmṛtyurthahāniḥ piturmṛtiḥ
sthānanāśo manoduḥkhaṃ rāhora|didaśāphalam
bhavati phaṇijadaśāyāṃ bhūpacorādiśastraiḥ
jvarajaṭhararukkuṣṭhaiḥ 1 pīḍanaṃ tāpanaṃ ca
jalaviṣaśikhi tiryagbhītirarthakṣayaḥ syāt
gurusutamaraṇaṃ strībandhurogādibhiśca
deśabhraṃśaṃ mānahāniṃ vivādaṃ bhūpairmitrairbandhanaṃ nīcasevām
kuryādrāhurthyādhimantardaśāyāmūnaṃ cāṅge pātanaṃ bhūmibandham
tuhinakiraṇaśatrorantarāntardaśāyāṃ
vividhaviṣabhayaṃ syānmūrdhni rogaśca2 duḥkham
svajanaviṣayanāśaḥ3 sarpataḥ kopamītiḥ4
svakulagamatimāndyaṃ pāpakṛtyeṣu buddhiḥ
kuryādrāhuḥ pañcamāyāṃ daśāyāṃ bhītiṃ tiryagjātibhirvā viṣairvā
anyacca—
dhṛtā sā tāmasā buddhirnirvaryā pāpamānuṣam
mṛgasarpabhayaṃ nityaṃ yānti rāhudaśā narāḥ
rājapīḍā bhavenmṛtyurthahāniḥ piturmṛtiḥ5
sthānanāśo mahāduḥkhaṃ rāhorādyadaśāphalam
rāhostu vṛṣabhaṃ ketorvṛścikaṃ tuṅgasaṃjñitam4
mūlatrikoṇakarkau ca yugmacāpau tathaiva ca
kanyā ca svagṛhaṃ proktaṃ mīne meṣe ca mitrabhau
siṃhaḥ svoccamiti proktaṃ taddāye bahurājyavān
ārogyaṃ ca mahāsaukhyaṃ rājasaṃmānabhūṣaṇam
rājyalābhaṃ mitrasaukhyaṃ dhanadhānyādivardhanam
dārasaukhyaṃ putralābhaṃ gṛhe kalyāṇasaṃbhramam
nūtanagrahanirmāṇaṃ dharmacintā mahotsavam
videśarājasaṃmānaṃ vastravāhanabhūṣaṇam
śubhairdṛṣṭe śubhairyukte yogakārakasaṃyute
kendratrikoṇalābhe vā duśścilke vā dhanasthite
kendratrikoṇapatinā saṃbandhe śubharāśige
tadbhuktau rājayogādigṛhai lakṣmīkaṭākṣakṛt
mahārājaprasādena sarvasaṃpatsukhāvaham
yavanaprabhusaṃmānaṃ gṛhe kalyāṇavardhanam

2.151-2.2

ṣaṣṭhāṣṭamavyaye rāhau taddāye kaṣṭado bhavet
pāpagraheṇa saṃbandhe mārakagrahasaṃyute
nīcarāśigate vāpi sthānabhraṃśaṃ manorujam
vicchinnadāraputrāṇāṃ kutsitānnasya bhojanam
daśādau dehapīḍāṃ² ca dhanadhānyaparicyutim
daśāmadhye tu saukhyaṃ ca videśadhanalābhakṛt
daśānte kleśamāpnoti sthānabhraṃśaṃ manovyathām³
lābhasthānagate rāhau māne vā balasaṃyute
āndolikā bhavettasya grāmabhūmyādilābhakṛt
phalamrājapīḍā⁴ ca mṛtyuśca⁵ arthahāniḥ piturmṛtiḥ
sthānanāśo⁶ dāranāśo⁷ bandhuvarge dhanakṣayaḥ⁸
raṇe bhaṅgo nṛpādbhītiḥ śṛṅgaśastrahatistathā⁹
svabhṛtyajanabhītiśca rāhorantardaśāphalam
anyañcakuḷīravṛścike caiva kanyāyāmucyate 'pi vā
tadbhuktau rājasaṃmānaṃ vastravāhanabhūṣaṇam
vyavasāyātphalādhikyaṃ catuṣpājjīvalābhakṛt
prayāṇaṃ paścime bhāge vastravāhanabhūṣaṇam
lagnādupacaye rāhau śubhadṛṣṭe śubhekṣite
mitrāṃśe tuṅgalābhāṃśe yogakārakasaṃyute
rājyalābho¹ mahotsāho² vastravāhanabhūṣaṇam
catuṣpājjīvalābhaśca dāraputrādivardhanam
gṛhe kalyāṇasaṃpatti³rmātṛpitrādipīḍanam
ṣaṣṭhāṣṭamavyaye rāhau pāpayukte'tha vīkṣite
tadbhuktau maraṇaṃ jñeyaṃ corāgninṛpapīḍanam
sthānabhraṃśo⁴ mānahāniḥ sarvatra janapīḍanam
dvitīyasaptamasthānasthitaścenmaraṇaṃ bhavet
rāhordurgājapaṃ kuryāddehārogyaṃ mahatsukham
chāgadānaṃ prakurvīta sarvasaṃpatpradāyakam
tatphalam —
jalayānādbhayaṃ mṛtyuḥ patanātkāryasaṃśayaḥ
kāryahānirniyogaśca antarāntargate'pyahau
tatphalam—
sabhyāya janabhītiśca jaladānātpaśukṣayaḥ⁵
pāpasañcayakāri⁶ syādrāhoḥ sūkṣmadaśāphalam
tatphalamannapānasurakṣaḥ syādviṣabhītistathaiva ca

2.151-2.3

sāhasāddhananāśaśca rāhoḥ prāṇadaśāphalam
tatphalamdeśāntare mahatsaṅgajñānaṃ¹ vijayaḥ² śubham
rājavargāddhanaprāptiḥ kulārthaṃ viṣṇupūjanam
saṃmānaṃ nṛpasaṃpattiḥ strīlābho³ bhūṣaṇaṃ tathā
sāhasārthalābhaśca⁴ rāhorantargate gurau
sukhopanītiḥ sutakarmalabdhivirogatā ratnavibhūṣasaṃbhavaḥ
supuṇyaśāstrārthavicārasaṃbhavaḥ surāridāyaṃ ca gate bṛhaspatau
anyaccadhanadhānyastriyo lābhaṃ rājapūsutāgamam
sarvapriyamavāpnoti rāhorantargate gurau
rāhorantargate jīve lagnātkendratrikoṇage
svoccasvakṣetrage vāpi tuṅgāṃśe svāṃśake'pi vā
abhīṣṭakāryamaiśvaryaṃ śatrunāśaṃ mahatsukham
rājavaṃśe rājayogaṃ mahiṣīva⁵ samaśnute
dine dine vṛddhimeti sitapakṣaśaśī yathā
vāhanādidhanaṃ bhūmirgṛhe⁶ godhanasaṃkulam
naiṛtyāṃ paścime bhāge prayāṇe rājadarśanam
yajñakāryārthasiddhiḥ syāt svadeśaṃ punaraṣyeti
upakurvan brāhmaṇānāṃ tīrthayātrādikarmaṇā
vāhanaṃ grāmalābhaśca devabrāhmaṇabhojanam
putrotsavādisantoṣo1 nityamṛṣṭānnabhojanam
nīce vāstaṃ gate vāpi ṣaṣṭhāṣṭavyayarāśige
śatrukṣetre pāpayukte dhanahānirbhaviṣyati
karmavighno mahāhāniḥ pāpacintā bhaviṣyati
kalatraputrapīḍādi hṛdrogaṃ rājakāryakṛt
bhojanāmbarapaśvādidānadharmajapādikam
bhuktyante rājakopaśca dvimāse ca dhanakṣayaḥ
jyeṣṭhabhrātṛvināśaśca mātṛpitrādipīḍanam
dāyeśāt2 ṣaṣṭharandhre vā riḥphe vā pāpasaṃyute
tadbhuktau dhananāśaśca dehapīḍā mahadbhayam
saptamadyūnanāthe tu apamṛtyubhayaṃ bhavet
svarṇaṃ ca pratimādānaṃ śivapūjāṃ ca kārayet
dehārogyaṃ mahatsaukhyaṃ śāntiṃ kuryādvicakṣaṇaḥ
tat phalam—

2.151-2.4

devārcanarataḥ śrīmān kāryasiddhirdhanāgamaḥ
gurupūjā bhavennityaṃ rāhorantargate gurau
phalam—
dīrghadarśīva saṃdṛṣṭaḥ sarveṣāṃ priyadarśanaḥ
dānadharmarataḥ śasto rāhoḥ sūkṣmagate gurau
phalam—
aṅgasaukhyaṃ ca nirbhītirvāhanādeśca saṃbhavaḥ
mitraiḥ sarvadhanāvāptī rāhoḥ prāṇagate ravau
tatphalam -
śūdravargāddhanacchedaṃ taskareṇa dhanāpaham
śastrapīḍāṃ ca mṛtyuṃ ca jvaraṃ vā rogamādiśet
rodanaṃ mānahāniśca vṛkṣāt patanasaṃbhavaḥ
maraṇaṃ durjanānāṃ ca rāhorantargate śanau
anyaccasamīrapittaprabhavastvasṛkkṣatistanūjoṣitsaṅgajaiśca vigrahaḥ
svabhṛtyanāśaśca padacyutirbhavediti prajāyuḥprabhave svaputre
anyaccakalaho² dravyahāniśca³ mānahānirmahodbhavam⁴
sthānabhraṣṭagatiścaiva⁵ rāhorantargate śanau
rodanaṃ mānahāniśca vṛkṣāt patanasaṃbhavaḥ
maraṇaṃ durjanānāṃ ca rāhorantargate śanau
rāhorantargate mande lagnātke ndratrikoṇage
svoccamūlatrikoṇe vā duścitke lābharāśige
tadbhuktau⁶ rājasaṃmānaṃ rājyalābhaṃ mahatsukham
vivāhotsavakāryāṇi kṛtvā puṇyāni bhūriṣu
ārāmakaraṇaṃyuktataṭākān kārayiṣyati
yauvanaṃ⁷ prabhusaṃmānaṃ samānaprabhudarśanam
prayāṇaṃ paścime bhāge pra· mūlātsuśobhanam
putradārasukhaṃ caiva svadehaṃ punareṣyati
nīcārikṣetrage mande ṣaṣṭhāṣṭavyayarāśige
nīcacorāgnibhītiśca dāraputrādipīḍanam
āptabandhumanastāpaṃ dāyādijanavijvaraḥ⁸
vyavahāraśca⁹ kalahaścatu¹⁰ṣpājjāvanāśanam
anye tu rājabhītiśca sthānaṃ bhraṣṭaṃ manorujam
dāyeśātṣaṣṭha¹riṣphe vā randhre vā pāpasaṃyute
hṛdrogo² mānahāniśca viṣāgniḥ śastrapīḍanam
annadveṣātisāraśca³ gulmavṛddhistathā bhavet

2.151-2.5

kubhojanaṃ kodravajātipūrvakaṃ
videśavāso⁴ narapālakopaḥ⁵
dvitīyadyūnanāthena apamṛtyustathā bhavet
kṛṣṇāṅgāṃ mahiṣīṃ dadyāddānenārogyamādiśet
tatphalam—
nīcaiḥ kalahasaṃpattirdurācārasaho bhavet
durvyāpārādvastuhānī rāhorantargate śanau
tatphalam—
kumārgātkutsitopraśca⁶ dṛṣṭastatpārisekaḥ
asatāṃ saṅgatiścaiva rāhoḥ sūkṣmagate śanau
phalam—
gṛhadāhaśarīraiśca nīcairapahṛtaṃ dhanam
rogadarśanasaṃpattī rāhoḥ prāṇagate śanau
tatphalam—
dṛṣṭe varge dhanaṃ lābhaṃ vidyālābhaṃ śubhapriyam
satkarmasevanaṃ cāpi śāstrakarma samādiśet
vivāhaṃ mānalābhaṃ ca putralābhaṃ dhanāgamam
bandhukalyāṇasaṃpattī⁷ rāhorantargate budhe
sutasya siddhiḥ1 svasuhṛtsamāgamo
manovininditvamatīva jāyate
ratikriyābhūṣaṇakauśalodayo2
bhujaṅgasaṃvatsarahāriṇīndre
vidyālābho3 mahatsaukhyaṃ vātavyādhiśca4 saṃbhavam
putramitrasamāyogo5 rāhorantargate budhe
rāhorantargate saumye bhāgye vā svakṣeṃge'pi vā
tuṅge vā kendrarāśisthe putre vā kendralābhage
rājayogaṃ prakurvīta gṛhe kalyāṇavardhanam
vyāpāreṇa dhanaṃ lābhaṃ vidyāvāhanamuttamam
vivāhotsavakāryāṇi catuṣpājjīvalābhakṛt
saumye māsi mahatsaukhyaṃ svavāre rājadarśanam
sugandhapuṣpaśayyādi strīsaukhyaṃ cātiśobhanam
mahārājaprasādena dhanalābhaṃ mahādṛśam
dāyeśātkendralābhe vā duścikye bhāgyakarmage
dehārogyaṃ mahotsāha iṣṭasiddhiḥ sukhāvaham
puṇyaślokādikīrtiśca purāṇaśravaṇādikam
śubhadṛṣṭe śubhairyukte dāraputradhanaṃ padam
aiśvaryaṃ satataṃ6 brūyādvidyāśāstravicakṣaṇaḥ
vivāhayajñadīkṣāṃ ca dānadharmadayādhikam
bahudeśādhipatyaṃ ca naravāhanasaṃbhavam

2.151-2.6

ṣaṣṭhāṣṭamavyaye saumye mandārāhiyunekṣite
dāyeśātṣaṣṭhariṣphe vā randhre vā pāpasaṃyute
devabrāhmaṇanindā ca bhogabhogyavihīnavān
satyahīnaśca durbuddhiścorāgninnṛpapīḍanam
akasmātkalahaścaiva7 guruputrādināśanam
kalaho8 nīcaduḥkhāni dehajāḍyaṃ dhanakṣayaḥ
arthavyayo10 rājakāryaṃ dāraputrādipīḍanam
dvitīyadyūnanāthe vā apamṛtyustathāśritaḥ
taddoṣaparihārārthaṃ viṣṇusāhasrakaṃ japet
svagṛhyoktavidhānena śāntiṃ kuryādvicakṣaṇaḥ
tatphalamsvadehācca¹ viyogāśca dhānyaṃ nānāvivardhanam
bhūpālasya priyo'pyāsīdrāhora²bhyantare budhe
phalam —
strīsaṃbhogaratirvāgmī lokasaṃbhāvitastathā³
iṣṭasiddhiḥ putralābho rāhoḥ sūkṣmagate budhe
phalam —
gurūpadeśavibhavo gurusatkārabandhanam
guṇavān śīlavānāsīdrāhorantargate budhe
phalam —
adhobhāge ca niṅgakri (?) durjanairapi bhañjanam
kuladoṣaṃ gurudveṣyaṃ bhrātṛhīnaṃ samādiśet
maraṇaṃ māraṇaṃ caiva bhūtāveśaḥ⁴ parābhavaḥ⁵
bhojanānāni ca hāniḥ syādrāhorantargate dhvaje
viṣāgniśastrāhātirāpadudbhavaḥ
śarīrakampaḥ sasuhṛdguruvyathā
viṣapramādaḥ patanaṃ ca vibhramo
rāhostu varṣāntagate ca ketau
anyaccakalatraputravyasanamarthanāśaḥ1 padacyutiḥ2
mūtrakṛcchraṃ sarpabhayaṃ rāhoḥ ketugatau3 yathā
rāhorantargate ketau śramaṇaṃ rājavijvaram
śītajvarādirogaśca kṣudraśūnyādirogakṛt
putradāraviyogaśca catuṣpājjīvanāśanam
aṣṭamādhipasaṃyukte dehajāḍyaṃ manorujā4
śubhayukte śubhairdṛṣṭe dehasaukhyaṃ mahatsukham
rājasaṃmānabhūṣāptirgṛhe śubhakaraṃ bhavet
lagnādhipena saṃyukte lābhe vā bhavati dhruvam
catuṣpājjīvalābhaḥ syāt kendre vātha trikoṇage

2.151-2.7

ṣaṣṭhāṣṭamavyaye ketau tadbhuktau vā mṛtipradaṃ
corāgnivraṇabhītiśca bhrātṛdveṣo manorujā7
pitṛmātṛvināśaśca deśatyāgo jvaraṃ viṣam
pāpayukte'thavā dṛṣṭe sarvatra janapīḍanam
svaprabhośca mahākaṣṭaṃ vaiṣamyaṃ janahiṃsakaḥ
makare siṃhaketuśca kalahaṃ bandhuvairiṇām8
dvitīyasūnanāthaśleddehabādhā bhaviṣyati
taddoṣaparihārārthaṃ chāgadānaṃ ca kārayet
tatphalamśūratvaṃ9 mānahāniḥ syāt putranāśaḥ10 prajākṣayaḥ11
preritopadravaiḥ pīḍā rāhorabhyantare dhvaje
phalammādhuryaṃ mānahāniḥ syāddhandhanaṃ cāptamāraṇam
catuṣpājjīvahāniḥ syādrāhoḥ sūkṣmagata dhvaje
phalam —
strīputreṇa virodhaśca¹ gṛhānniṣkramaṇaṃ tathā
sāhasātkāryahāniḥ syādrāhoḥ prāṇagate dhvaje
tatphalam —
kalatrādapi saukhyaṃ ca kṣīrasevāṃ samādiśet
svacchavṛtti² pratāpaṃ ca putraiḥ puṣṭaphalapradam
bhūmilābhaṃ putralābhaṃ dhanadhānyavivardhanam
gomahiṣyādilābhaṃ ca rāhorantargate bhṛgau
sarvasva³labdhiḥ sudṛśāṃ samāgamasturaṅga⁴mātaṅgamahīsamudbhavaḥ
kaphānilārtiḥ svajanairvirodhitā
bhujaṅgamāyurharatīha ⁵bhārgave
anyacca—
jñānārthaṃ sarvanāśaśca ⁶veśyāstrīputrasaṃbhavaḥ
kaṣṭaṃ corakriyā caiva rāhuḥ śukragato⁷ yadi
rāhorantargate śukre lagnātkendratrikoṇage
lābhe vā balasaṃyukte yogātprabalamādiśet
vipramūlāddhanaprāptiṃ⁸ gṛhe gokṣīrasaṃkulam
gurubhaktirato nityaṃ janmadeśe sukhāvaham
putrottvādisantoṣaṃ gṛhe kalyāṇasaṃbhramam
svoccasvakṣetrage caiva tuṅgāṃśe svāṃśake'pi vā
vāhanaṃ rājasaṃmānaṃ rājyalābho⁹ mahatsukham
nūtanagṛhanirmāṇaṃ nityaṃ mṛṣṭānnabhojanam
kalatraputravibhavo¹⁰ bandhusaṃyuktabhojanam

2.151-2.8

annadānapradaṃ nityaṃ dānadharmādhikaṃ phalam
mahārājaprasādena vāhanāmbarabhūṣaṇam
vyavasāyātphalādhikyaṃ vivāho1 mauñjibandhanam
ṣaṣṭhāṣṭamavyaye śukre nīce ripphe'ribhāṃśake
mandārarāhusaṃyukte tadbhuktau rogamādiśet
akasmātkalahaścaiva2 putramitrādināśanam
svabandhujanahāniḥ syāt sarvatra janapīḍanam
dāyādikalahaścaiva svaprabhoścāpi mṛtyukṛt
kalatravarganāśaśca3 śūlarogādisaṃbhavaḥ4
dāyeśātkendrarāśisthe trikoṇe pāpasaṃyute
lābhe vā dhanarāśisthe pāpayukte dhanakṣayaḥ
śubhayukte śubhairdṛṣṭe kṣetralabho5 mahākṣudhā6
sugandhaparimalaprītigglānaṃ vidyāvicakṣaṇam
chatracāmarayogāśca gajavāja samanvitaḥ7
mahārājaprasādena iṣṭasiddhisukhaṃ bhavet
dāyeśātkendraripphe vā ṣaṣṭhe vā pāpasaṃyute
viṣāgninṛpacorāṇāṃ mūtrakṛcchraṃ mahadbhayam
prameho8 rudhiraṃ rogaṃ kutsitānnaṃ śirorujā9
kārāgṛhapraveśaśca10 rājadaṇḍāddhanakṣayaḥ
dvitīyadyūnanāthe vā dāraputrādināśanam
ātmapīḍābhayaṃ caiva apamṛtyustathā bhavet
durgālakṣmījapaṃ kṛtvā mṛtyunāśakaro bhavet
tatphalam —
videśādvāhanaṃ vastu cchatracāmaravaibhavaḥ11
aṅganābhogasaṃpattī rāhorabhyantare bhṛgau
rāhutacaiyil cukraṉuṭaiya sūkṣmapukti mī 1 :
tatphalambandhanānmucyate baddho sthānamānārthasañcayaḥ
kāraṇaṃ dravyalābhañca¹ rāhoḥ sūkṣmagate bhṛgau

Linked texts (2)