Viramitrodaya 1.p153
Vīramitrodaya 1.p153
- Language
- Sanskrit
1.p153
ttadupayogitvenoktamityapaunaruktyam | skānde kāśīkhaṇḍe, viśvānaraṃ pratyāha nāradaḥ | pañcasūkṣmaḥ pañcadīrghaḥ saptaraktaḥ ṣaḍunnataḥ | tripṛthurlaghugambhīro dvātriṃśallakṣaṇastviti || tvakkeśāmṅgulidaśanāḥ parvāṇyaṅgulijānyapi | tathā'sya pañca sūkṣmāṇi dikpālapadabhāggrathā || pañca dīrghāṇi śasyāni yathā dīrghāyuṣo'sya vai | bhujau netre hanurjānurnāsā ca tanayasya te || pāṇyostale ca netrānte tālujihvādharoṣṭhakam | saptāruṇaṃ ca sanakhamasmin rājyasukhapradam || vakṣaḥ kakṣo nakhaskandhakaravaktraṃ ṣaḍunnatam | lalāṭakaṭivakṣobhistrivistīrṇo yathā hyasau || grīvājaṅghāmehanaiśca tribhirhrasvo'yamīritaḥ | svareṇa sattvanābhimyāṃ trigambhīraḥ śiśuḥ śubhaḥ || iti | iti rājalakṣaṇam | atha sarvotkṛṣṭapuruṣalakṣaṇam | viṣṇudharmottare, puṣkara uvāca | ādāveva pravakṣyāmi puruṣāṇāṃ tu lakṣaṇam | nibodha tanme gadato bhṛguvaṃśavivarddhana || ekādhiko dviśuklaśca trigambhīrastathaiva ca | tritrikastripralambaśca tribhirvyāpnoti yastathā || tribalīvān trivinatastrikālajñaśca bhārgava | puruṣaḥ syātsa lakṣaṇyo vipulaśca tathā triṣu || caturlekhastathā rāma tathaiva ca catuḥsamaḥ | catuṣkiṣkuścaturdaṃṣṭraścatuṣkṛṣṇastathaiva ca || caturgandhaścaturhrasvaḥ pañcasūkṣmastathaiva ca | pañcadīrgho bhṛguśreṣṭha tathaiva ca ṣaḍunnataḥ || saptasneho'ṣṭavaṃśaśca navasthānāmalastathā | daśapadmo daśabṛhannyagrodhaparimaṇḍalaḥ || caturdaśasamadvandvaḥ ṣoḍaśākṣaśca śasyate | śrīrāma uvāca | ekādikādyā ye proktāḥ puruṣasya tvayā guṇāḥ | tānahaṃ śrotumicchāmi yathāvadvaruṇātmaja || puṣkara uvāca | dharme cārthe ca kāme ca janaḥ sarvo'bhijāyate | ekādhikaḥ sa vijñeyo yastu dharme viśeṣataḥ || tārakābhyāṃ vinā netre śuklāśca daśanāstathā | dvātriṃśadrāma yasya syurdviśuklaḥ sa tu kīrttitaḥ || uro nāsā tathā sattvaṃ gambhīraṃ yasya dehinaḥ
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (2)
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit