Viramitrodaya 1.p227

1.p227

kaṇṭhe'sthūlā suvṛttā ca kramatīkṣṇā sulohitā | apalambā śubhā ghaṇṭī sthūlā kṛṣṇā ca duḥkhadā || iti | iti ghaṇṭikālakṣaṇam | atha tālulakṣaṇam | skānde kāśīkhaṇḍe, snigdhaṃ kokanadābhāsaṃ praśastyaṃ tālu komalam | site tāluni vaidhavyaṃ pīte pravrajitā bhavet || kṛṣṇe'patyaviyogārtā rūkṣe caurakuṭumbinī | iti | gāruḍe, tāluśvetā dhanakṣayam | kṛṣṇā ca paruṣā ca—iti | jaganmohane samudraḥ, śvetena tālunā dāsī duḥkhitā kṛṣṇatālukā | haritena ca rūkṣeṇa pravrajyāmanugacchati || iti | gargasaṃhitāyām, yāsāmacitrāṇi sumāṃsalāni raktotpalābhāni sadā'ruṇāni | tālūni bhadrāṇi bhavanti cāpi tāḥ putravatyaḥ subhagāśca nāryaḥ || iti | iti tālulakṣaṇam | atha hasitalakṣaṇam | skānde kāśīkhaṇḍe, alakṣitadvijaṃ caiva kiñcitphullakapolakam | smitaṃ praśastaṃ sudṛśāmanimīlitalocanam || iti | gāruḍe, smite kūpau gaṇḍayośca sā dhruvaṃ vyabhicāriṇī | iti | iti hasitalakṣaṇam | atha nāsālakṣaṇam | bhaviṣyapurāṇe, na sthūlā na kṛśā vakrā nātidīrghā samunnatā | īdṛśī nāsikā yasyāḥ sā dhanyā tu śubhaṅkarī || iti | gāruḍe, nāsā samapuṭā strīṇāṃ rucirā ca tathā śubhā | iti | skānde kāśikhaṇḍe, samavṛttapuṭā nāsā laghucchidrā śubhāvahā | sthūlāgrā madhyanamrā ca na praśastā samunnatā || ākuñcitāruṇāgrā ca vaidhavyakleśadāyinī | parapreṣyā ca vikaṭā hrasvā dīrghā kalipriyā || iti | jaganmohane samudraḥ, dīrgheṇa nāsikāgreṇa nārī bhavati kopanā | hrasveṇa ca bhaveddāsī parakarmmakarī smṛtā || cipiṭā nāsikā yasyā vaidhavyamadhigacchati | iti | iti nāsikālakṣaṇam | atha kṣutalakṣaṇam | skānde kāśikhaṇḍe, dīrghāyuṣkṛtkṣutaṃ dīrghaṃ yugapaddvitripiṇḍitam | iti sāmudratilake, dīrghaṃ dīrghāyuṣkṛt kṣutaṃ sakṛdvitripiṇḍitaṃ hrādi | anuvādayutaṃ śastaṃ tato'nyathā bhavati viparītam || iti | iti kṣutalakṣaṇam | atha netralakṣaṇam bhaviṣyapurāṇe, nīlotpaladalaprakhyairātāmraiścārupakṣmabhiḥ | anvitā nayanairebhirbhogasaubhāgyabhāginī || śaśakākṣī mṛgākṣī ca varāhākṣī varāṅganā | yatra yatra samutpannā mahāntaṃ bhogamāpnuyāt || agambhīrairasaṅgirbairbahurekhāvibhūṣitaiḥ | rājapatnyo bhavantīha nayanairmadhupiṅgalaiḥ || vāyasākṛtinetrāṇi dīrghāpāṅgāni yoṣitām | anāvilāni cārūṇi bhavanti hi vibhūtaye || gambhīraiḥ piṅgalaiścaiva duḥkhitāśca cirāyuṣaḥ | vayomadhye tyajetprāṇānunnatākṣī ca yāṅganā || raktākṣī viṣamākṣī ca dhūmrākṣī pretalocanā | varjanīyā sadā nārī śvanetrā caiva dūrataḥ || udbhrāntakekaraiścitrairnayanairaṅganāstviha | madyamāṃsapriyā nityaṃ capalāścaiva sarvataḥ || iti