Viramitrodaya 1.p229.3
Vīramitrodaya 1.p229.3
- Language
- Sanskrit
1.p229.3
sthūlamūrddhā ca vidhavā dīrghaśīrṣā ca bandhakī | viśālenāpi śirasā bhaveddaurbhāgyabhājanam || iti | gāruḍe, strīṇāṃ samaṃ śiraḥ śreṣṭham-iti | iti śirolakṣaṇam | atha kevalakṣaṇam | bhaviṣye, sūkṣmāḥ kṛṣṇā mṛdusnigdhāḥ kuñcitāgrāḥ śiroruhāḥ | bhavanti śreyase strīṇāmanye syuḥ kleśaśokadāḥ || kuñcitāgrāḥ bhaṅgurabhaṅgibhājaḥ | gāruḍe, snigdhā nīlāśca mṛdavo mūrddhajāḥ kuñcitāgrakāḥ | iti | śubhā ityanuṣaṅgaḥ | skānde kāśīkhaṇḍe, keśā alikulacchāyāḥ sūkṣmāḥ snigdhāḥ sukomalāḥ | kiñcidākuñcitāgrāśca kuṭilāścātiśobhanāḥ || paruṣāḥ sphuṭitāgrāśca viralāśca śiroruhāḥ | piṅgalā laghavo rūkṣā duḥkhadāridryabāndhavāḥ || iti | iti kevalakṣaṇam | iha dehasyāpādatalakeśāntalakṣaṇānyuktā tasyaiva vyañjanādilakṣaṇānyucyante | sāmudratilake, vyañjanamatha prakṛtayo miśrametadapi bhavati saṃsthānam | saṅkṣepāttallakṣaṇamanukrameṇaiva vakṣyāmaḥ || saṃsthānaṃ śarīrāśritaṃ lakṣaṇam | janmāntaraviracitamiha śubhāśubhaṃ vyajyate dhruvaṃ yena | tanmaśakādivyañjanamasahajamākhyāyate sadbhiḥ || raktaḥ kṛṣṇo dhūmro bindusamo maśaka eva vijñeyaḥ | tilakaṃ tilakākāraṃ tato'nyadapi lāñchanaṃ strīṇām || iti | bhaviṣyapurāṇe, yasyāḥ kaṇṭhe'dhare vāme haste karṇe stane'pi ca | maśakaṃ tilakaṃ cāpi sā'pūrvān janayetsutān || iti | skānde kāśīkhaṇḍe, dhruvorantarlalāṭe vā maśako rājyasūcakaḥ | vāme kapole maśakaḥ śoṇo miṣṭānnadaḥ striyāḥ || tilakaṃ lāñchanaṃ vāpi hṛdi saubhāgyakāraṇam | yasyā dakṣiṇavakṣoje śoṇe tilakalāñchane || kanyācatuṣṭayaṃ sūte sūte sā ca sutatrayam |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kāśīpurāṇa — Sanskrit
- Jyotiṣatattvaprakāśa — Lakṣmīkānta Kanyāla Jyotiṣācārya, Sanskrit
- Nītikalpataru — Kṣemendra, Sanskrit
- Sāmudrikaśāstra (Gargamuni) — Gargamuni, Sanskrit
- Avayavalakṣaṇaśāstra — Samudra, Sanskrit
- Sāmudrika (Garga) — Garga, Sanskrit
- Aṅgavidyā — Nārada, Sanskrit