Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 1.p283

Vīramitrodaya 1.p283

Language
Sanskrit

1.p283

viṣṇudharmottare, śūrānuttamajātīyān balayuktāṃśca bhāvitān | rūpasattvaguṇaudāryasaṃyutān kṣamayā yutān || kleśakṣamānmahotsāhān dharmajñāṃśca priyaṃvadān | hitopadeśakān prājñān svāmibhaktān yaśo'rthinaḥ || evaṃvidhān sahāyāṃstu śubhakarmaṇi yojayet | guṇahīnānapi tathā vijñāya nṛpatiḥ svayam || karmasvevaṃ niyuñjīta yathāyogyeṣu bhārgava | iti | mahābhārate, amātyāṃścātiśūrāṃśca brāhmaṇāṃśca bahuśrutān | susantuṣṭāṃśca kaunteya mahotsāhāṃśca karmasu || etān sahāyān lipsethāḥ sarvāsu ca bhārata | iti | iti sahāyalakṣaṇam | iha— yathārhaṃ cātha subhṛtān rājā karmasu yojayet | dharmeṣṭhān dharmakāryeṣu śūrān saṅgrāmakarmasu || nipuṇānarthakṛtyeṣu sarvatra ca tathā śucīn | strīṣu ṣaṇḍhānniyuñjīta tīkṣṇān dāruṇakarmasu || dharme cārthe ca kāme ca bhaye ca bhṛgunandana | rājā yathārhaṃ kuryācca upadhābhiḥ parīkṣitān || tatpādānveṣaṇe yattānadhyakṣāṃstatra kārayet | evamādīni karmāṇi pāpaiḥ kāryāṇi bhārgava || sarvathā neṣyate rājñastīkṣṇopakaraṇakṣayaḥ | pāpasādhyāni karmāṇi yāni rājñāṃ bhṛgūttama || santastāni na kurvanti tasmāttānū bibhṛyānnṛpaḥ | neṣyate pṛthivīśānāṃ tīkṣṇopakaraṇakṣayaḥ || yasmin karmaṇi yasya syādviśeṣeṇa ca kauśalam | tasmin karmaṇi taṃ rājā parīkṣya viniyojayet || pitṛpaitāmahān bhṛtyān sarvakarmasu yojayet | vinā dāyādakṛtyeṣu tatra te hi samā matāḥ || rājā dāyādakṛtyeṣu parīkṣya svakṛtānnarān | niyuñjīta mahābhāga tasya te hitakāriṇaḥ

Commentaries (2)

Linked texts (4)