Pramāṇa · Search · About · API

Viramitrodaya 1.p311

Vīramitrodaya 1.p311

Language
Sanskrit

1.p311

durge ca yantrāḥ karttavyā nānāpraharaṇānvitāḥ | sahasraghātino rāma taistu rakṣā vidhīyate || durge dvārāṇi guptāni kāryāṇyapi ca bhūbhujā | yantrāyudhāṭṭālacayopapannaṃ samagradhānyauṣadhasamprayuktam | vaṇigjanaiḥ śobhanamāvaseta durge suguptaṃ nṛpatiḥ sadaiva || iti | atrāpekṣitasarvapadārthānāṃ saṅgrahaḥ karttavyaḥ | iti durgalakṣaṇam | atha durgabhedāḥ | tatra manuḥ, dhanvadurgaṃ mahīdurgamabdurge vārkṣamevaca | nṛdurgaṃ giridurgaṃ ca samāśritya vasetpuram || iti | tatra dhanvadurgaṃ yathā-dhanvani marubhūmau durgaṃ kuryāt | nirjalatvādikairdoṣairdurgamatvādityarthaḥ | tathā caauśanase dhanurvede, salilavarjitamatiśarkarānvitaṃ vṛkṣanirāśrayaṃ viṣamagviṣakīṭaiḥścitaṃ viṣamapradeśe duḥsañcaraṃ balavadbhiḥ pālikairupettaṃ rogavinirmuktaṃ dhanvadurgaṃ śreyase bhavet | iti | atha vā nirāśrayā nirudakā bhūmirdhanvā tena yuktaṃ durgaṃ dhanvadurgam | svanivāsasthānātparito nirjalaṃ vṛkṣādirahitaṃ ca bhūmipradeśaṃ kuryādityarthaḥ | ata eva mahābhārate'pyuktamyadā tu pīḍito rājā bhavedrājñā balīyasā | tadābhisaṃśrayeddurgaṃ buddhimān pṛthivīpatiḥ || ityupakramyānantaramevābhihitamsasyābhihāraṃ kuryācca svayameva narādhipaḥ | asambhave praveśasya dāhayedagninā bhṛśam || kṣetrastheṣu ca sasyeṣu śatrorupacayo bhavet | vināśayedvā tatsarvaṃ balenārthaṃ svakena vai || nadīṣu durgoṣu sadā saṅkramānavasādayet | jalaṃ nissrāvayet sarvamanissrāvyaṃ ca dūṣayet || sarvopakaraṇopetaṃ guptaṃ copāyasaṃyutam | atyutsedhātinimnaṃ ca mahīdurgaṃ tadiṣyate || iti

Commentaries (2)

Linked texts (4)