Viramitrodaya 1.p69
Vīramitrodaya 1.p69
- Language
- Sanskrit
1.p69
atha nakhalakṣaṇam | bhaviṣye, indragopakasaṅkāśairnakhairnṛpatayaḥ smṛtāḥ | śaṅkhāvarttapratīkāśairnakhairbhavati pārthivaḥ || tāmrairnakhaistathaiśvaryaṃ vandyāḥ padmaṇakhā narāḥ | ślakṣṇairnakhaistathaiśvaryaṃ puṣpitaiḥ subhago bhavet || puṣpitaiḥ puṣpakuṅmalākārairiti kecit | śubhrabinduyutairityanye | sūkṣmaiḥ kūrmmonnataiḥ snigdhairvimalaiḥ saukhyabhāg bhavet | śvetairnakhairvirūkṣaiśca puruṣā duḥkhajīvinaḥ || kuśīlāḥ kunakhairjñeyāḥ kāmabhogavivarjitāḥ | vikṛtaiḥ sphuṭitaiḥ sthūlairnakhairdāridryabhāginaḥ || brahmahatyāṃ ca kurvanti puruṣā haritairnakhaiḥ | bandhubhirviprayujyante kulakṣayakarāśca te || iti | sāmudratilake, sthūlairnakhairvidīrṇaiḥ śūrpākāraiḥ kharāśvanakhadīrghaiḥ | asitaiḥ sitairdaridrā bhavanti tejomṛjārahitaiḥ || iti | iti nakhalakṣaṇam | atha pādapṛṣṭhalakṣaṇam | sāmudratilake, māṃsopacitaṃ snigdhaṃ gūḍhaśiraṃ komalaṃ caraṇapṛṣṭham | romasvedavirahitaṃ pṛthulaṃ kamaṭhonnataṃ śastam || iti | kamaṭhaḥ kacchapaḥ | iti pādapṛṣṭhalakṣaṇam | atha gulphalakṣaṇam | jaganmohane samudraḥ, narāḥ śūkaragulphāstu nityaṃ bandhanabhāginaḥ | samairbhavanti gulphaistu puruṣāḥ sukhabhāginaḥ || gulphaistu mahiṣākārairvadhabandhanabhāginaḥ | vakaistu duḥkhitā nityaṃ romairnirāpatyatā || iti | iti gulphalakṣaṇam | atha pārṣṇi lakṣaṇam | jaganmohane samudraḥ, mahāpārṣṇistu dīrghāyuḥ samairduḥkhasukhāni ca | alpapārṣṇirdaridraśca pronnataiścaiva durjayaḥ || iti | bhavatīti śeṣaḥ | iti pārṣṇilakṣaṇam | atha jaṅghālakṣaṇam | jaṅghā tu gulphajānvormadhyadeśaḥ | bhaviṣye,. varddhanaṃ vāśvajaṅghānāmaiśvaryaṃ caiva nirdiśet | mṛgajaṅghāśca rājāno jāyante nātra saṃśayaḥ || mīnajaṅghāstathaiśvaryaṃ prāpnuvanti na saṃśayaḥ | siṃhavyāghrasamā jaṅghā dhaninaḥ parikīrtitāḥ || romaśaiśca tathā jaṅghairduḥkhadāridryabhāginaḥ | śṛgālajaṅghāḥ puruṣā nityaṃ bhāgyavivarjitāḥ || kākajaṅghā narā ye tu te vai duḥkhasya bhāginaḥ | dīrghajaṅghāḥ sthūlajaṅghā nityaṃ bhāgyavivarjitāḥ || iti | gāruḍe, jaṅghā viralaromikā | mṛduromā samā jaṅghā tathā karikaraprabhā || iti
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (2)
- Nītikalpataru — Kṣemendra, Sanskrit
- Avayavalakṣaṇaśāstra — Samudra, Sanskrit