Viramitrodaya 1.p72
Vīramitrodaya 1.p72
- Language
- Sanskrit
1.p72
bhaviṣyagaruḍapurāṇayoḥ, pārthivānāṃ bhavedromamekaikaṃ romakūpake | paṇḍitaśrotriyāṇāṃ ca dve dve jñeye mahāmate || tribhistribhistathā niḥsvā mānavā duḥkhabhāginaḥ | keśāścaivaṃ mahābāho ninditāḥ pūjitāstathā || iti | sāmudratilake, lalitāni snigdhāni bhramaraśyāmāni deharomāṇi | jāyante bhūmibhujāṃ mṛdūni bisatantusūkṣmāṇi || subhago romayutaḥ syādvidvān ghanaromasaṃyuto manujaḥ | romaikaikaṃ nṛpaterdve dve śrotriyadhanāḍhyabuddhimatām || ādīnyetāni punarnirvinyāt mūrddhajeṣvevam | romarahitaḥ parivrāṭ syādadhamaḥ sthūlarūkṣakhararomā || pāpaḥ piṅgalaromā niḥsvaḥ sphuṭitāgraromāpi | iti | iti romalakṣaṇam | atha jānulakṣaṇam | jānurjaṅgorumadhyagranthiḥ | bhaviṣye, nimnaiḥ sajānurmriyate pravāse bhīmanandana | saubhāgyamalpaiḥ kathitaṃ dāridryaṃ vikaṭaistathā || nimnaistu strījitā jñeyāḥ samāṃsai rājyabhāginaḥ | iti | vikaṭaiḥ vikarālaiḥ | utpale samudraḥ, atisthūlaiściraṃ kālaṃ jīvedaiśvaryasaṃyutaḥ | iti jānubhirityanuṣaṅgaḥ | sāmudratilake, kuñjarajānurmanujo bhogayutaḥ pīnajānuravanīśaḥ | saṃśliṣṭasandhijānurvarṣaśatāyurbhavetprāyaḥ || kumbhanibhaṃ durgatatāṃ tālaphalābhaṃ tu bahuduḥkham | jānudvitayaṃ hīnaṃ yasya sadā sevate sa vadhavandhau || idameva yasya viṣamaṃ sa punaḥ prāpnoti dāridryam | iti | viṣamam ekatra māṃsalaṃ mahat anyatra kṛśaṃ svalpamiti | iti jānulakṣaṇam | athorulakṣaṇam | jaganmohane samudraḥ, vṛttorurhasitoruśca naraḥ sarvaguṇānvitaḥ | ūrubhyāṃ vikaṭābhyāṃ ca sa bhavet strīṣu vallabhaḥ || sthūlāgramadhyanimnena te naro'dhvani gāminaḥ | iti | sāmudratilake, ūrū yasya samāṃse rambhāstambhabhramaṃ vitanvāte | komalatanuromacite sa jāyate bhūpatiḥ prāyaḥ || snigdhāvūrū mṛdulau krameṇa pīnau prayacchato lakṣmīm | vikaṭau strīvallabhatāṃ guṇavattāṃ saṃhatau vṛttau || sthūlāgre madhyanate syātāṃ mārgānusandhinau puṃsām | kaṭhine cipiṭe vipule nirmāṃse durbhagatvyāya || iti | ityūrulakṣaṇam | atha kaṭilakṣaṇam | varāhasaṃhitāyām, siṃhakaṭirmanujendraḥ kapikarabhakaṭirdhanaiḥ parityaktaḥ | iti | jaganmohane samudraḥ, siṃhavyāghrasamā yeṣāṃ kaṭiste daṇḍanāyakāḥ | ṛkṣavānaratulyābhā kaṭiryeṣāṃ na te śubhāḥ || iti | utpale samudraḥ,
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (5)
- Bṛhatsaṃhitā (another edition) — Sanskrit
- Nītikalpataru — Kṣemendra, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Sāmudrikaśāstra (Gargamuni) — Gargamuni, Sanskrit
- Avayavalakṣaṇaśāstra — Samudra, Sanskrit