Viramitrodaya 1.p86
Vīramitrodaya 1.p86
- Language
- Sanskrit
1.p86
varāhasaṃhitāyām, kusumasamagandhaśukrā vijñātavyā mahīpālāḥ | iti | sāmudratilake, surabhidravyasugandhe śriyo'nyagandhe tu dāridyam | jambūvarṇena sukhī dugdhasavarṇena retasā nṛpatiḥ || dhūmreṇa duḥkhasahitaḥ syāt duḥsthaḥ śyāmavarṇena | iti | jaganmohane samudraḥ, mīnagandhena śukreṇa dhanavān śrotriyo bhavet | havirgandhena śukreṇa gavāḍhyo jāyate naraḥ || madhugandhena śukreṇa naraḥ strījanavallabhaḥ | lākṣāgandho bhavenniḥsvo māṃsagandhena taskaraḥ || vyasanī ca vasāgandhe medogandhena duḥkhitaḥ | śyāmavarṇena śukreṇa deśabhāgī bhavennaraḥ || iti | iti śukramakṣaṇam | atha prasaṅgātpuṃstvaparīkṣā ucyate | tatrāha mitākṣarāyām— nāradaḥ, yasyāpsu plavate vīryaṃ hrādi mūtraṃ ca phenilam | pumān syāllakṣaṇairetairviparītastu ṣaṇḍhakaḥ || iti | etadāvaśyakatvamapyāha— prayogapārijāte nāradaḥ, apatyārthaṃ striyaḥ sṛṣṭāḥ strī kṣetraṃ bījino narāḥ | kṣetraṃ bījavate deyaṃ nābījaḥ kṣetramarhati || iti | atha vastilakṣaṇam | vastyasmin mūtrādikamiti vastirliṅgoparitano nābheradhobhāgaḥ | bhaviṣye, vistīrṇā māṃsalā snigdhā vastiḥ puṃsāṃ praśasyate | nirmāṃsā vikaṭā rūkṣā vastiryeṣāṃ na te śubhāḥ || gomāyoḥ sadṛśā yasya śvānoṣṭramāhiṣasya ca | sa bhavet duḥkhito nityaṃ puruṣo nātra saṃśayaḥ || iti | varāhasaṃhitāyām, pariśuṣkavastiśīrṣā dhanarahitā durbhagāśca vijñeyāḥ|| iti | utpale samudraḥ, gomāyoḥ sadṛśā yasya kharoṣṭramahiṣasya ca | sa bhaved duḥkhito nityaṃ dhanahīnaśca mānavaḥ || iti | sāmudratilake, śvaśṛgālakarabhasairibhatulyā vastirnatā bhavati yeṣām | saṅkīrṇā klinnāste dhanahīnāḥ syurnarāḥ prāyaḥ || iti | iti vastilakṣaṇam | atha nābhilakṣaṇam | bhaviṣyagaruḍapurāṇayoḥ, vistīrṇamaṇḍalābhiśca pronnatābhiśca nābhibhiḥ | bhavanti sukhino vīra narā rājyasamanvitāḥ || dhanadhānyasamanvitā iti pāṭhāntaram | nimnābhiratha cālpābhiḥ kleśabhājo bhavanti vai || valimadhyagatā vīra viṣamā ca viśeṣataḥ | dhanahāniṃ tathā śūlaṃ nityaṃ janayate vibho || vāmāvarttā sadā śāṭhyaṃ karotīti vidurbudhāḥ | karoti sā dakṣiṇataḥ sampravṛttā manīṣiṇam
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (6)
- Bṛhatsaṃhitā (another edition) — Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Sāmudrikaśāstra (Gargamuni) — Gargamuni, Sanskrit
- Avayavalakṣaṇaśāstra — Samudra, Sanskrit
- Sāmudrika (Garga) — Garga, Sanskrit
- Aṅgavidyā — Nārada, Sanskrit