Viramitrodaya 10.p69

10.p69

padmapurāṇe, yaḥ punaḥ pūjayedbhaktyā śālagrāmaśilāśatam | tatphalaṃ naiva śakto'haṃ vaktuṃ kalpaśatairapi || iti | śālagrāmaśilāmūrttau pratiṣṭhāniyamo nāsti| tathā coktamskandapurāṇe, śālagrāmaśilāyāstu pratiṣṭhā naiva vidyate | mahāpūjāṃ tu kṛtvādau pūjayettāṃ sadā budhaḥ || iti | śālagrāme viṣṇoranyadevatānāṃ ca nāvāhanaṃ kāryamiti kecidāhuḥ | tatra skandapurāṇavākyaṃ mūlam | taccintyam | śālagrāmārcane naiva āvāhanavisarjane | śālagrāme hi bhagavānāvirbhūtaḥ sadā hariḥ || iti | anye tu vipraḥ pūrvaṃ nije dehe smṛtyuktena nyasedbudhaḥ | tatastu pratimāyāṃ tu śālagrāme viśeṣataḥ || krameṇa ca tataḥ paścātkuryādāvāhanādikam | āvāhayecca purato dhyānasevyaṃ dvijottama || iti śivārcanacandrikāyāṃ skandapurāṇavacanaiḥ, pūrvamāvāhayeddevamāsanaṃ tu dvitīyayā | iti ṣoḍaśopacārapūjāvidhānācca śālagrāme viṣṇoranyadevatānāmapyavaśyamāvāhanaṃ kāryamevetyāhuḥ | tasya cāvāhanasyetthaṃ svarūpamuktamsiddhāntaśekhare, svata evāṃbhipūrṇasya tattvasyehārcanādiṣu | sādaraṃ sammukhībhāvastadāvāhanamiṣyate || iti | ata evoktammantrarājānuṣṭubvidhāne, amantreṇa na vai pūjyaḥ svamantreṇa svamudrayā | svadhyānena sadā pūjyo nānyathā pūjayet harim || svamūrtteḥ svena mantreṇa pūjyaivāvāhanaṃ vinā | sarvāḥ śilāḥ samabhyarcyaḥ puruṣasūktena nityaśaḥ || āvāhana ṛcā dadyātpūrvaṃ puṣpāñjaliṃ hareḥ | tasyaivonmukhatāprāptyai yāge codvāsane ṛcā || ante puṣpāñjaliṃ dadyādyāgasampūrttisiddhaye | iti | śālagrāmaśilādānaṃ ca kuryāt phalādhikyāt | tathā capadmapurāṇe, śālagrāmaśilācakraṃ yo dadyāddānamuttamam | bhūcakraṃ tena dattaṃ syātsaśailavanakānanam || iti | bṛhannāradīye, brahmāṇḍakoṭidānena yatphalaṃ labhate naraḥ | tatphalaṃ samavāpnoti śivaliṅgapradānataḥ || śālagrāmaśilādāne tato'pi dviguṇaṃ phalam | śālagrāmaśilārūpī viṣṇureveti vai śrutiḥ || iti | śālagrāmaśilāyāḥkrayavikrayau ca na kuryāt | taduktampadmapurāṇe, śālagrāmaśilāyāṃ yo maulyamutpādayennaraḥ | vikretā cānumantā ca yaḥ parīkṣānumodakaḥ || sarve te narakaṃ yānti yāvadābhūtasamplavam | iti | purāṇasaṅgrahe'pi, śālagrāmaśilāyāṃ yo maulyamutpādayennaraḥ | vikretā cānumantā ca parīkṣāṃ yo'numodayet || sarve te pāpino jñeyāḥ śaśvadduḥkhasya bhāginaḥ | mune kiṃ bahunoktena narakaṃ yānti dāruṇam || iti | śālagrāmapūjanamakṣatairna karttavyam | taduktam— smṛtisaṅgrahe, śālagrāme ca cakrāṅke śivanābhau viśeṣataḥ | nākṣataiḥ pūjayedviṣṇumarcayannarakaṃ vrajet || iti | akṣatā yavāḥ | akṣatā dhānāḥ kṛtvā sarpiṣāṅktānanakti | akṣatasaktūnāṃ mavaṃ kalaśaṃ pūrayitvā | ityāśvalāyanasūtre vṛttikārādibhiḥ atā nāma yavā iti vyākhyātam | akṣataiḥ pūjyate viṣṇustena sā akṣayā smṛtā | ityādinā viśeṣato vihitaṃ viṣṇupūjanamakṣayatṛtīyāyāṃ yavaireva kriyate | tāneva dattvā viprebhyaḥ– ityādinā akṣayatṛtīyāyāṃ viprebhyo yavā dīyante | śrīdattena ca akṣatā āmataṇḍulā iti vyākhyātam| śālagrāmapūjanaṃ tulasīdalaiḥ kuryāt | tathā ca– kāśīkhaṇḍe, dhruvavākyam– śālagrāmaśilā yena pūjitā tulasīdalaiḥ | sa pārijātamālābhiḥ pūjyate surasadmani || iti | garuḍapurāṇe, tulasīmiśratoyena snāpayanti janārddanam