Viramitrodaya 11.p16.2
Vīramitrodaya 11.p16.2
- Language
- Sanskrit
11.p16.2
anyāyenārjitadravyaṃ paradārarataṃ sadā | bhraṣṭavrataṃ kṛṣṭavṛttiṃ piśunaṃ duṣṭamānasam || bahāśinaṃ krūraceṣṭamagragaṇyaṃ durātmanām | iti | cūḍāmaṇau, anyadeśāgataṃ krūraṃ sudhūrtamatilobhitam | pākhaṇḍinaṃ vikarmasthaṃ kujātiṃ vyādhipīḍitam || kāśmīraṃ koṅkaṇaṃ caiva kārṇāṭaṃ karahāṭakam | kauberyakośalaṃ kāṇametān yatnena varjayet || kauberyakośalam uttarakośalodbhūtam | gṛhṇīyādyadi taddoṣaḥ prāyo gurumapi spṛśet | amātyadoṣo rājānaṃ bhāryādoṣaḥ patiṃ yathā || tathā śiṣyakṛto doṣo guruṃ prāpnotyasaṃśayam | tasmācchiṣyaṃ gururnityaṃ parīkṣaiva parigrahe || iti | śiṣyaparīkṣākālāvadhirapyuktorāmārcanacandrikāyāṃ sārasaṅgrahe ca, sadguruḥ svāśritaṃ śiṣyaṃ varṣamekaṃ parīkṣayet | iti | varṇabhedena viśeṣa uktaḥśāradātilake, ekābdena bhavedyogyo brāhmaṇo'bdadvayānnṛpaḥ | vaiśyo varṣaistribhiḥ śūdraścaturbhirvatsarairguroḥ || śuśrūṣuśca parigrāhyo dīkṣāyāgvratādiṣu || evaṃ śiṣyeṇāpi guruḥ parīkṣaṇīyaḥ | guruṃ parīkṣayecchiṣyo bahudhā sarvakarmabhiḥ | guṇaiḥ pūrvoditaiḥ sarvairāgamajñānapūrvakaiḥ || iti siddhāntaśekharavacanāt | mantramuktāvalyāmapi, guruśiṣyalakṣaṇamuktvātayorvatsaravāsena jñātānyonyasvabhāvayoḥ | gurutā śiṣyatā vāpi nānyatheti viniścayaḥ || ityuktatvāt | iti śiṣyalakṣaṇam | yogapaṭṭādīnāṃ padārthānāṃ pūjādāvupayogāttallakṣaṇānyucyante | siddhāntaśekhare, trividhaṃ yogapaṭṭaṃ syādādyaṃ vyāghrājinodbhavam | dvitīyaṃ mṛgacarmādyaṃ tṛtīyaṃ tantunirmitam || caturmātrapravistāraṃ dairghyaṃ syādyajñasūtravat | iti | iti yogapaṭṭalakṣaṇam | atha kaupīnalakṣaṇam |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (3)
- Prāṇatoṣiṇī — Rāmatoṣaṇa Śarman 1796, Sanskrit
- Śrīvidyārṇavatantra — Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit