Viramitrodaya 6.p26.1
Vīramitrodaya 6.p26.1
- Language
- Sanskrit
6.p26.1
khaḍgaṃ madhyaguṇaṃ prāhuḥ khaḍgaśāstraviśāradāḥ || adho'rdhe lakṣaṇaṃ yasya parārddhe naiva dṛśyate | adhamaḥ sa bhavetkhaḍgaḥ kṣitipānāṃ bhayāvahaḥ || ūrdhvārdhe lakṣaṇaṃ yasya nādho'rddhe lakṣaṇaṃ bhavet | taṃ khaḍgaṃ madhyamaṃ prāhuḥ khaḍgaśāstraviśāradāḥ || tiryak yasya bhavecchidramapi sarvāṅgagocaram | khaḍgādhamaṃ taṃ nṛpatirdūrādeva vivarjayet || tiryakkiṃcidramadho'rdhe syāduparyardhe na vā bhavet | nāpakṛṣṭaṃ na prakṛṣṭaṃ taṃ prāhuḥ khaḍgakovidāḥ || adho'rdhe varṇa ekaḥ syādūrddhārthe bhinnavarṇakaḥ | varṇasaṅkaravān khaḍgo nṛpāṇāṃ bhayavardhanaḥ || āhate yatra khaḍge syāt dhvaniḥ kākasvaropamaḥ | huṅkāro dhvanitaṃ vā syātsa varjyo narapuṅgavaiḥ || iti | atha vistareṇa khaḍgavarṇādilakṣaṇamuktam— auśanase dhanurvede, jamadagniṃ prati śukro bhagavānuvāca | atha praśastān varṇān vakṣyāmi nibodha | muktāphalasphaṭikavarṇasadṛśastaruṇādityakiraṇasaprabho vaidūryotpalavarṇaḥ samudrasannibho nīlanīradābho'bhinavendranīlasacchāyo mayūragrīvāvarṇo vimalākāśasaṅkāśaḥ kāṃsyanīlasavarṇaḥ suvarṇarajatavarṇasamvādī mahānīlamaṇivarṇānukārī ceti khaḍgānāṃ varṇaḥ praśasto bhavet | śvetavarṇānuvarṇaḥ khaḍgo brāhmaṇasya pūjitaḥ | sa hi putravaṃśakaraḥ sarvasampatkaraśca tasya syāt | raktavarṇānuvarṇaḥ kṣatriyasyābhipūjitaḥ | sa hi sthānavaṃśakaraḥ sarvakāmārthakarastu syāt | hemavarṇānuvarṇo vaiśyasya pūjito bhavati | sa hi dhanadhānyakaraḥ saubhāgyakaraśca tasya syāt | nīlajaladharavarṇo'pi śūdrasya bhavati̍i |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit