Viramitrodaya 7.p22
Vīramitrodaya 7.p22
- Language
- Sanskrit
7.p22
aghanāni sacchidrāṇi pakṣmāṇyatiśubhāni ca | gajānāṃ svāminaḥ saukhyaṃ kurvanti ramaṇīyatām || dṛḍhāḥ snigdhāḥ pralambāśca suvṛttāḥ ṣaṭpadaprabhāḥ | tālavṛntasamākārā bālā bharturja̍yapradāḥ || śunaḥ pucchasamā rūkṣāḥ kapilāḥ sphuṭitāstathā | ghanatvātiśayopetāḥ sāvatrttāstvatininditāḥ || bhartṛyātṛgajānāṃ tu nityodvegakarāstu te | ataḥ paraṃ pravakṣyāmi keśānāmapi lakṣaṇam || abhinā ṛjavaḥ snigdhāḥ ghanā meghasamaprabhāḥ | keśā vāraṇanāthasya kṣemavṛddhikarā matāḥ || rūkṣāśca niṣṭhurāḥ piṅgāḥ sphuṭitāśca jugupsitāḥ | kurvanti dantināṃ nityaṃ keśā bharturhi cāśubham || pakṣmavālakeśaromṇāṃ lakṣaṇaṃ kathitaṃ mayā | iti | iti bhadragaja lakṣaṇam | atha mandagajalakṣaṇam | viṣṇudharmottare, gambhīravedī niḥśaṅkastīkṣṇaḥ sādhyo mahodaraḥ | dīrghameḍhrāṅguliścaiva suvibhaktaśirodharaḥ || sthiraḥ kacacchilaḥ sthūlo dīrghavāladhipuṣkaraḥ | haryakṣaḥ sūkṣmanābhiśca mando jñeyo mataṅgajaḥ || iti | haryakṣaḥ siṃhadṛk | saiṃhīva dṛk mandamataṅgajasya-iti varāhokteḥ | pālakāpye, mahāgrīvo mahāvaktro mahāprotho mahodaraḥ | pīnoruvaṃśaḥ sāndratvak suvibhaktamahāśirāḥ || bahulairmṛdubhirdīrghairyuktaḥ snigdhaistanūruhaiḥ | sthirākṛtitalaiḥ pādaiścipiṭaiḥ pṛthubhiḥ samaiḥ || sthirasnigdhe viśāle ca pīne cāpi prakīrtite | viṣāṇe tasya vidvadbhiroṣṭho dīrghaśca romaśaḥ || kūrmasaṃsthānagamano mando mandagatikramaḥ | sammīlya locane nityaṃ nidrāndha iva gacchati || dhīro'nurakto hastinyāṃ gatodvego jitaśramaḥ | nirbhayo mandabuddhiśca dhṛtimānmanda ucyate || iti | athāṅgalakṣaṇam | bārhaspatyasaṃhitāyām, nahuṣa uvāca | sāmprataṃ śrotumicchāmi sarvaśāstraviśārada | pūrvamuktaṃ viśeṣeṇa lakṣaṇaṃ mṛgamandayoḥ
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (2)
- Budhabhūṣaṇa — Sambhurāja 1680, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit