Viramitrodaya 7.p53.2
Vīramitrodaya 7.p53.2
- Language
- Sanskrit
7.p53.2
hastatrayanikhātaṃ tu ṣaḍḍhastocchrayameva ca || yuktaṃ sthūlatayā caiva pūrvasaṅkhyārdhamātrayā | bhinatti helayā yastu utkhātaṃ vā karoti ca || stambhaṃ kuñjaramadhye tu sa hīnabala ucyate | iti balaparīkṣā | atha sattvaparīkṣā | bārhaspatyasaṃhitāyām, gurutvaṃ rūpataḥ śreṣṭhaṃ gurutvādadhikaṃ balam | balādapyadhikaṃ sattvaṃ tasmātsattvaṃ nirūpayet || śuddhasphaṭikasaṅkāśaṃ sattvaṃ hṛdi śarīriṇām | durlakṣyaṃ vidyate samyagupāyaistaddhi lakṣayet || pāṣāṇairiṣṭakābhirvā bāhyataḥ phalakairdhanaiḥ | susaṅkalpitamūlaistu kārayeccatvaraṃ dṛḍham || ucchrāyeṇa trihastaṃ syādāyāmena caturdaśa | hastaṣaṭkaṃ pṛthutvena parikhākṛtakarṇikam || bāṇapātadvayāyāmaṃ pārśve śodhitabhūtalam | mātaṅgamantrapūtena prokṣayetsalilena hi || mantraḥīśānamalasambhūta vighnanātha gaṇādhipa | gajānāṃ gajasattvajña kuru tattvavinirṇayam || supraśaste dine lagne gajau gairikamaṇḍitau | karṇacāmaraśaṅkhādimukhābharaṇabhūṣitau || pādāndolanasañjātaghaṇṭāghaṇṭālaniḥsvanau | ārohakakarāsphālakṛtotsāhonnatānanau || anyonyaṭaukayācchinnau pārśvakolāhalākulau | ṭaukā gajapṛṣṭhapaścādbhāgārūḍhanarahastagato gajapucchapradeśatāḍanasādhanaṃ kāṣṭhamayo mudgaraḥ | vegotthānakṛtāsphoṭaṃ dantasaṅghaṭṭabhedanaiḥ || kṛtāṅkau sthūlahastasya vedanāṃ yo na manyate | gajo dantakṛtāsphālaiścatvaraṃ bhettumicchati || nāpasarpati ghātena pratighātaṃ karoti ca | kaṇṭhagarjinādena paripūritadiṅmukhaḥ || nivarttyate ca duḥkhena sa bhavetsattvavān gajaḥ | padātyaśvasamūhaṃ vā gajamālātibhīṣaṇam ||
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit