Viramitrodaya 7.p8.1
Vīramitrodaya 7.p8.1
- Language
- Sanskrit
7.p8.1
striyo'vatārayantyete mṛnmayā iva niścalāḥ | nāsti hastisamo bandhurnāsti hastisamo ripuḥ || nāsti hastisamaḥ kāyo nāsti hastisamo balī | vāraṇeṣu tu sāmarthyaṃ viśepeṇeha dṛśyate || trayāṇāmapi sainyānāṃ vidyante naiva te guṇāḥ | dṛśyante ye sadā rājan hiteṣvapi ca bandhuṣu || candrahīnā yathā rātriḥ sasyahīnā yathā mahī | nāgahīnā tathā sainyā vistīrṇāpi na śobhate || ye caivānye ca bahavo vāraṇānāṃ guṇāḥ smṛtāḥ | tasmātprayatnādrakṣettu svaputrāniva nityaśaḥ || teṣāmamitasattvānāṃ karttavyamanupālanam | iti | iti gajapraśaṃsā | atha gajotpattiḥ | pālakāpye, purā hi vāraṇā rājan kāmagāḥ kāmarūpiṇaḥ | caranti mānuṣe loke devaloke ca pārthiva || athottare himavati mahānnyagrodhapādapaḥ | dviyojanaśataṃ rājannucchritastadvadāyataḥ || ṛṣirdīrghatamā nāma tasyāsītsa parigrahaḥ | nyagrodhaṃ te kadācittu samājagmuranekadhā || nipetustasya śākhāyāṃ sarve te sahitā gajāḥ | atibhāreṇa teṣāṃ tu sā śākhā śatayojanā || vidārayantī taṃ deśaṃ nipapāta mahītale | te cāpi vāraṇāḥ sarve śākhāmanyāṃ samāśritāḥ || tataḥ kopasamāviṣṭastān gajānṛṣirabravīt | maddadārpocchrayādyasmānmama bhagnaḥ parigrahaḥ || vimuktāḥ kāmacāreṇa bhaviṣyatha na saṃśayaḥ | narāṇāṃ vāhanatvaṃ ca tasmātprāpsyatha vāraṇāḥ || athāntarikṣānmahatī vāṇī rājan vinirgatā | yaiḥ kṣayaṃ dānavā nītāstān hitvā munisattama || vāṇīṃ śrutvā śubhāmetāmevamastviti so'bravīt | atha te vāraṇāḥ śrutvā śāpamātmāparādhajam || paraṃ dainyamupāgamya brahmāṇamupatasthire | atha tān pūrvamevāha brahmā lokapitāmahaḥ ||
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit