Viramitrodaya 8.p1

8.p1

śālihotre, hayasvarūpatattvajñaṃ tatparaṃ niyatendriyam | śālihotraṃ mahāprājñaṃ mitrajitparipṛcchati || cāturvarṇyaṃ mahātejā jānīyādvājināṃ katham | kaiścaiṣṇavyañjanākāraistathā tvaṃ vaktumarhasi || vyañjanaṃ cinhaviśeṣaḥ | evaṃ pṛṣṭo mahācāryaḥ śālihotro'bhyabhāṣata | durvijñeyaṃ tu vāhānāṃ cāturvarṇyaṃ nibodha me || abhijñātena rūpeṇa śīlenābhijanena ca | svarasaṃsthānavarṇaiśca gandhaiścāpyupalakṣayet || cāturvarṇyavibhāgena ye cāśvā anulomajāḥ | anulomajapadaṃ pratilomajānāmapyupalakṣaṇārtham | tān viśeṣeṇa gadataḥ śṛṇu caivopadhāraya || rūpopapannāḥ śrīmanto vinītācāraśālinaḥ | bhṛśaṃ yatnopacāryāśca smṛtimantaḥ sumedhasaḥ || gurūṇāṃ caiva rājñaśca yantrāirdeśakāriṇaḥ | pradakṣiṇāḥ samarthāśca śucayaḥ śucisevanāḥ || kṣudhāsahā bhārasahāḥ sukopāḥ suprasādinaḥ | gandhamālyapriyā nityaṃ bhūpaveṣā yathā tathā || pūjitāḥ samprahṛṣyanti bhavante cāgragāḥ sadā | nityaṃ pramuditāścaiva bhavante cārudarśanāḥ || manasvinastejovantaḥ sarvakarmānuyāyinaḥ | pānāsvādanabhojyāni ucchiṣṭāni tyajanti ca || tathā caivāśuciṃ sarvaṃ purīṣaṃ mūtrameva ca | madhulājāghṛtāppapāyasādyabhilāṣiṇaḥ || gandhamālyasumanasaḥ snānamaṅgalakāni ca | praheṣamāṇā jighranti susvabhāḥ priyadarśanāḥ || kṣutpipāsāsahāḥ śūrāḥ suninādā mahāsvanāḥ | pītaśvetāruṇā gaurāḥ prāyaśo madhupiṅgalāḥ || udagragāmino hṛṣṭāḥ snigdhānudhvaninaḥ sthirāḥ | snigdhavarṇāstanughrāṇā brāhmaṇāḥ sarvamantriṇaḥ || kṣipraṃ suptāśca budhyanti lājekṣukṣīragandhinaḥ | devagandharvasattvāste tattulyācāraśālinaḥ