Viramitrodaya 9.p50.5
Vīramitrodaya 9.p50.5
- Language
- Sanskrit
9.p50.5
kākasāvarttino'śvasya vāyasairbhakṣyate patiḥ | nānāsattvairaniṣṭaiśca hatasainyo raṇe hataḥ || pārśvayoryasya cāvarttau bharttā tasya sabāndhavaḥ | kṣayamāyātyakāle tu grīṣmakāle yathā jalam || āsanāvarttino bharttā śūlena vadhamarhati | pṛṣṭhajāvarttino bharttā raṇamadhye 'sya vājinaḥ || atha dūṣaṇadūṣārthaṃ kṣipraṃ śastreṇa vadhyate | yasyāvarttastu dṛśyeta kroḍamadhye pratiṣṭhitaḥ || bharttāraṃ saparīvāraṃ raṇe so'śvastu ghātayet | nāsāvartī skhalan saṅkhye dviṣatsainye samākulaḥ || rājacaiaurāmridaṃṣṭraiśca kulaṃ bhartturvināśayet | saṅkhye saṅgrāme | daṃṣṭrairvyāghrādibhirdaṃṣṭribhiḥ | tatra viddhi mahādoṣaṃ jānvāvarttasturaṅgamaḥ || sa pātayati bhogācca sthānācca vasudhādhipam | jaṅghayorubhayoryasya dṛśyete romajāvubhau || nigaḍairbadhyate tasya bharttā tu saha bāndhavaiḥ | kukṣikāvarttino'śvasya bharttā vadhyeta saṃyuge || satataṃ bahubhiḥ kliṣṭo vyasanairatidāruṇaiḥ | hṛdayāvarttino'śvasya hṛcchokaparipīḍitaḥ || vadhabandhaparikliṣṭaḥ sānvayastu vinaśyati | bharteti śeṣaḥ | hayastu kakṣasaṃsiddhaḥ saṅghāte vadhyate paraiḥ || sa hayo yasya bharttāsya svastimānna nivarttate | kakṣasaṃsiddhaḥ kakṣāvarttaḥ | saṅghāte saṅgrāme | ekakakṣo'lpadoṣastu garhitaścobhayoḥ smṛtaḥ || ubhayoḥ kakṣayorāvartte uktaḥ sampūrṇo doṣaḥ, ekatrālapa nābhyāmāvarttarūpaṃ tu dṛśyate yasya vājinaḥ | bharttā tasya sasantāno vyādhibhiḥ pīḍyate bhṛśam || āvattau mūtrakośasthau bharturdāridyadūṣaṇau | bahuprajā na cāyuṣyaṃ yasyāvarttau tu muṣkajau || trikāvarttinamāsthāya saṅgrāme yo vrajennaraḥ |
Commentaries (2)
- Āhnikaprakāśa — Mitramiśra, Sanskrit
- Āhnikaprakāśa — Mitra Miśra alias Mitraparaśurāma Miśra, Sanskrit
Linked texts (1)
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit